Bezpieczeństwo stosowania duloksetyny w ciąży

Ciąża to szczególny czas, w którym stosowanie jakichkolwiek leków powinno być zawsze skonsultowane z lekarzem. Wiele substancji leczniczych przenika przez łożysko, co oznacza, że mogą wpływać na rozwijający się płód. Z tego powodu decyzja o przyjmowaniu leków, w tym duloksetyny, wymaga rozważenia potencjalnych korzyści dla matki i ryzyka dla dziecka12.

Duloksetyna w poszczególnych trymestrach ciąży

  • Pierwszy trymestr: Wyniki dwóch dużych badań obserwacyjnych (z udziałem 2500 kobiet w USA i 1500 w UE, które przyjmowały duloksetynę w pierwszym trymestrze) nie wykazały zwiększonego ryzyka poważnych wrodzonych wad rozwojowych u dzieci. Analiza poszczególnych wad, takich jak wady serca, nie dała jednoznacznych wniosków123.
  • Zaawansowana ciąża (od 20. tygodnia do porodu): Badania w Europie wykazały, że stosowanie duloksetyny w późnym okresie ciąży może zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu (około 6 dodatkowych przypadków na 100 kobiet leczonych duloksetyną). Większość tych porodów miała miejsce między 35. a 36. tygodniem ciąży. W badaniach amerykańskich nie potwierdzono tego związku45.
  • Okres okołoporodowy: Stosowanie duloksetyny w miesiącu poprzedzającym poród wiązało się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem krwotoku poporodowego45.

Potencjalne skutki dla noworodka

  • Jak w przypadku innych leków wpływających na układ serotoninowy, u noworodków, których matki przyjmowały duloksetynę przed porodem, mogą wystąpić objawy odstawienne. Należą do nich m.in.: obniżone napięcie mięśniowe, drżenie, trudności w karmieniu, zaburzenia oddychania czy drgawki. Objawy te zwykle pojawiają się tuż po urodzeniu lub w ciągu kilku dni po porodzie67.
  • Stosowanie leków z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), do których podobnie jak duloksetyna należy, może w późnej ciąży zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN). Chociaż dla duloksetyny nie ma bezpośrednich badań potwierdzających ten związek, nie można wykluczyć takiego ryzyka ze względu na mechanizm działania leku45.
Ważne dla kobiet w ciąży:

  • Duloksetynę można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka.
  • Przed rozpoczęciem leczenia duloksetyną lub kontynuacją terapii w ciąży, kobieta powinna poinformować lekarza o swoim stanie lub planach związanych z ciążą.
  • W przypadku wystąpienia ciąży w trakcie leczenia, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem w celu omówienia dalszego postępowania.
  • Decyzja o leczeniu zawsze powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia matki i możliwych zagrożeń dla płodu.

Bezpieczeństwo stosowania duloksetyny podczas karmienia piersią

Karmienie piersią to okres, w którym substancje lecznicze mogą przenikać do mleka matki i wpływać na niemowlę. Badania wykazały, że duloksetyna przenika do mleka kobiecego w bardzo niewielkich ilościach – szacuje się, że dziecko przyjmuje około 0,14% dawki przyjmowanej przez matkę (w przeliczeniu na kilogram masy ciała)89.

  • Nie zaleca się stosowania duloksetyny podczas karmienia piersią, ponieważ nie określono bezpieczeństwa tego leku dla niemowląt. Choć ilość przenikająca do mleka jest niewielka, brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu duloksetyny na dziecko karmione piersią89.
  • W przypadku konieczności stosowania duloksetyny podczas karmienia piersią, decyzję o kontynuacji karmienia należy dokładnie rozważyć z lekarzem, uwzględniając korzyści dla matki i potencjalne ryzyko dla dziecka8.

Wpływ duloksetyny na płodność

Dane z badań na zwierzętach wskazują, że stosowanie duloksetyny nie wpływa na płodność samców. U samic obserwowano wpływ na płodność jedynie przy dawkach wywołujących toksyczność u matek, czyli znacznie wyższych niż stosowane u ludzi. Brak jest danych potwierdzających, by duloksetyna wpływała na płodność u ludzi82.

Najważniejsze informacje dla kobiet planujących ciążę lub karmiących piersią:

  • Przed rozpoczęciem lub kontynuacją leczenia duloksetyną należy zawsze omówić tę decyzję z lekarzem.
  • W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii duloksetyną, nie należy przerywać leczenia na własną rękę – konieczna jest konsultacja z lekarzem.
  • Podczas karmienia piersią nie zaleca się stosowania duloksetyny, chyba że lekarz uzna to za konieczne.
  • Każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka.

Podsumowanie: Duloksetyna a okres ciąży i karmienia piersią

Bezpieczeństwo stosowania duloksetyny w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało jednoznacznie potwierdzone. Dostępne badania nie wykazały zwiększonego ryzyka poważnych wad wrodzonych, ale istnieją sygnały o możliwości wystąpienia przedwczesnych porodów, krwotoków poporodowych i objawów odstawiennych u noworodków. Stosowanie duloksetyny w ciąży jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla dziecka. W okresie karmienia piersią nie zaleca się przyjmowania duloksetyny ze względu na brak danych potwierdzających jej bezpieczeństwo u niemowląt.

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża W wyjątkowych przypadkach Można rozważyć tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Zalecana ścisła kontrola lekarska.
Karmienie piersią Nie zaleca się Brak danych dotyczących bezpieczeństwa dla niemowląt. Przenikanie do mleka jest niewielkie, ale nie zaleca się stosowania.

Pytania i odpowiedzi

Czy duloksetyna jest bezpieczna w ciąży?

Stosowanie duloksetyny w ciąży jest możliwe tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Lekarz powinien ocenić indywidualnie każdą sytuację.1

Czy duloksetyna przenika do mleka matki?

Duloksetyna przenika do mleka kobiecego w bardzo małych ilościach (około 0,14% dawki przyjmowanej przez matkę), ale nie zaleca się jej stosowania podczas karmienia piersią.2

Jakie są zagrożenia dla dziecka, jeśli matka przyjmowała duloksetynę przed porodem?

U noworodka mogą wystąpić objawy odstawienne, takie jak drżenie, osłabione napięcie mięśni, trudności w karmieniu, zaburzenia oddychania i drgawki.3

Czy duloksetyna wpływa na płodność?

W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono wpływu na płodność samców, a u samic tylko przy bardzo wysokich dawkach wywołujących toksyczność.4