Bezpieczeństwo stosowania dolutegrawiru w ciąży

Stosowanie leków w ciąży wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu. Dlatego każda kobieta w ciąży powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku12345678.

Dolutegrawir hamuje enzym integrazy wirusa HIV, co blokuje replikację wirusa. Jest stosowany w różnych preparatach, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi910111213141516.

Doświadczenia zebrane podczas badań klinicznych i obserwacyjnych wskazują, że stosowanie dolutegrawiru w momencie poczęcia może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia wad cewy nerwowej u noworodków. W badaniu przeprowadzonym w Botswanie stwierdzono 0,19% przypadków wad cewy nerwowej u dzieci matek stosujących dolutegrawir w chwili poczęcia, w porównaniu do 0,11% u dzieci matek stosujących inne schematy leczenia. Dla porównania, częstość występowania wad cewy nerwowej w ogólnej populacji wynosi od 0,05 do 0,1%1234517718.

Większość wad cewy nerwowej powstaje w pierwszych 4 tygodniach rozwoju zarodkowego, czyli około 6 tygodni po ostatniej menstruacji. Z tego powodu, jeśli ciąża zostanie potwierdzona w pierwszym trymestrze u kobiety stosującej dolutegrawir, należy omówić z nią korzyści i ryzyko kontynuowania leczenia w porównaniu do zmiany na inny schemat przeciwretrowirusowy, uwzględniając wiek ciąży i ryzyko rozwoju wad cewy nerwowej1920212223242526.

Dolutegrawir przenika przez łożysko, a u kobiet w ciąży zakażonych HIV stężenie leku w krwi pępowinowej jest nawet około 1,3 razy wyższe niż w krwi matki. Dane dotyczące wpływu dolutegrawiru na noworodki są jednak ograniczone. W przypadku stosowania dolutegrawiru w drugim i trzecim trymestrze ciąży nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka toksycznego działania na płód czy noworodka. Z tego względu dolutegrawir można stosować w tych okresach ciąży wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu2728293031323334.

Ważne: Dolutegrawir może zwiększać ryzyko wad cewy nerwowej, szczególnie jeśli stosowany jest w czasie poczęcia i w pierwszym trymestrze ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być o tym poinformowane i stosować skuteczną antykoncepcję. W przypadku potwierdzenia ciąży należy rozważyć dalsze leczenie z uwzględnieniem korzyści i ryzyka.

Stosowanie dolutegrawiru podczas karmienia piersią

Dolutegrawir przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach – mediana stężenia leku w mleku stanowi około 3,3% stężenia we krwi matki. Dostępne dane dotyczące wpływu dolutegrawiru na niemowlęta karmione piersią są niewystarczające. Z tego powodu, aby uniknąć przeniesienia wirusa HIV na dziecko, zaleca się, aby kobiety zakażone HIV nie karmiły niemowląt piersią3536373839404142.

Ważne: Karmienie piersią podczas leczenia dolutegrawirem jest niewskazane u kobiet zakażonych HIV, ponieważ lek przenika do mleka, a ryzyko przeniesienia wirusa na dziecko jest wysokie. Zaleca się stosowanie alternatywnych metod żywienia niemowląt.

Wpływ dolutegrawiru na płodność

Nie ma dostępnych danych wskazujących na wpływ dolutegrawiru na płodność u mężczyzn ani u kobiet. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu dolutegrawiru na płodność samców ani samic354337385324144.

Bezpieczeństwo stosowania dolutegrawiru w ciąży i podczas karmienia piersią – podsumowanie

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża – pierwszy trymestr Nie / Ostrożnie Stosowanie wymaga rozważenia korzyści i ryzyka; zwiększone ryzyko wad cewy nerwowej
Ciąża – drugi i trzeci trymestr Tak, ale ostrożnie Można stosować, jeśli korzyści przewyższają ryzyko; brak dowodów na toksyczne działanie na płód
Karmienie piersią Nie Dolutegrawir przenika do mleka; karmienie piersią niewskazane u kobiet zakażonych HIV

Pytania i odpowiedzi

Czy dolutegrawir można stosować w ciąży?

Dolutegrawir można stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży, jeśli korzyści przewyższają ryzyko, ale stosowanie w pierwszym trymestrze wymaga ostrożności ze względu na ryzyko wad cewy nerwowej.

Czy dolutegrawir przenika do mleka matki?

Tak, dolutegrawir przenika do mleka matki w niewielkich ilościach.

Czy kobiety zakażone HIV mogą karmić piersią podczas leczenia dolutegrawirem?

Zaleca się, aby kobiety zakażone HIV nie karmiły piersią podczas leczenia dolutegrawirem, aby zapobiec przeniesieniu wirusa na dziecko.

Czy dolutegrawir wpływa na płodność?

Nie ma danych wskazujących na wpływ dolutegrawiru na płodność u kobiet lub mężczyzn.

Czy leczenie dolutegrawirem wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych?

Badania wskazują na niewielkie zwiększenie ryzyka wad cewy nerwowej, zwłaszcza jeśli lek stosowany jest w momencie poczęcia.