Bezpieczeństwo stosowania dolutegrawiru w ciąży
Stosowanie leków w ciąży wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu. Dlatego każda kobieta w ciąży powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku12345678.
Dolutegrawir hamuje enzym integrazy wirusa HIV, co blokuje replikację wirusa. Jest stosowany w różnych preparatach, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi910111213141516.
Doświadczenia zebrane podczas badań klinicznych i obserwacyjnych wskazują, że stosowanie dolutegrawiru w momencie poczęcia może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia wad cewy nerwowej u noworodków. W badaniu przeprowadzonym w Botswanie stwierdzono 0,19% przypadków wad cewy nerwowej u dzieci matek stosujących dolutegrawir w chwili poczęcia, w porównaniu do 0,11% u dzieci matek stosujących inne schematy leczenia. Dla porównania, częstość występowania wad cewy nerwowej w ogólnej populacji wynosi od 0,05 do 0,1%1234517718.
Większość wad cewy nerwowej powstaje w pierwszych 4 tygodniach rozwoju zarodkowego, czyli około 6 tygodni po ostatniej menstruacji. Z tego powodu, jeśli ciąża zostanie potwierdzona w pierwszym trymestrze u kobiety stosującej dolutegrawir, należy omówić z nią korzyści i ryzyko kontynuowania leczenia w porównaniu do zmiany na inny schemat przeciwretrowirusowy, uwzględniając wiek ciąży i ryzyko rozwoju wad cewy nerwowej1920212223242526.
Dolutegrawir przenika przez łożysko, a u kobiet w ciąży zakażonych HIV stężenie leku w krwi pępowinowej jest nawet około 1,3 razy wyższe niż w krwi matki. Dane dotyczące wpływu dolutegrawiru na noworodki są jednak ograniczone. W przypadku stosowania dolutegrawiru w drugim i trzecim trymestrze ciąży nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka toksycznego działania na płód czy noworodka. Z tego względu dolutegrawir można stosować w tych okresach ciąży wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu2728293031323334.
Stosowanie dolutegrawiru podczas karmienia piersią
Dolutegrawir przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach – mediana stężenia leku w mleku stanowi około 3,3% stężenia we krwi matki. Dostępne dane dotyczące wpływu dolutegrawiru na niemowlęta karmione piersią są niewystarczające. Z tego powodu, aby uniknąć przeniesienia wirusa HIV na dziecko, zaleca się, aby kobiety zakażone HIV nie karmiły niemowląt piersią3536373839404142.
Wpływ dolutegrawiru na płodność
Nie ma dostępnych danych wskazujących na wpływ dolutegrawiru na płodność u mężczyzn ani u kobiet. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu dolutegrawiru na płodność samców ani samic354337385324144.
Bezpieczeństwo stosowania dolutegrawiru w ciąży i podczas karmienia piersią – podsumowanie
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża – pierwszy trymestr | Nie / Ostrożnie | Stosowanie wymaga rozważenia korzyści i ryzyka; zwiększone ryzyko wad cewy nerwowej |
| Ciąża – drugi i trzeci trymestr | Tak, ale ostrożnie | Można stosować, jeśli korzyści przewyższają ryzyko; brak dowodów na toksyczne działanie na płód |
| Karmienie piersią | Nie | Dolutegrawir przenika do mleka; karmienie piersią niewskazane u kobiet zakażonych HIV |


















