Disulfiram – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
Stosowanie disulfiramu wymaga zachowania szczególnej ostrożności u osób z chorobami serca, wątroby, nerek, cukrzycą, a także u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, padaczką czy przewlekłymi chorobami układu oddechowego12. Substancja ta nie powinna być stosowana bez świadomej zgody pacjenta oraz bez dokładnej oceny ryzyka i korzyści3.
Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Kobiety w ciąży
Disulfiram nie jest zalecany do stosowania w czasie ciąży. Szczególnie przeciwwskazane jest użycie tej substancji w pierwszym trymestrze4. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być podjęta wyłącznie po bardzo dokładnym rozważeniu ryzyka i korzyści, a także z uwzględnieniem możliwych skutków zarówno dla matki, jak i dziecka5.
Karmienie piersią
Nie należy stosować disulfiramu podczas karmienia piersią. Brakuje danych, czy substancja przenika do mleka kobiecego, jednak ze względu na możliwość interakcji z innymi lekami u dziecka oraz brak wystarczających danych bezpieczeństwa, stosowanie w tym okresie jest przeciwwskazane45.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Disulfiram może powodować senność lub uczucie zmęczenia, co u niektórych osób może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn6. Pacjent powinien upewnić się, czy po przyjęciu leku nie występują u niego objawy, które mogą utrudniać bezpieczne wykonywanie tych czynności7.
Interakcje z alkoholem
Podczas stosowania disulfiramu obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu – zarówno w napojach, jak i w produktach spożywczych czy kosmetykach89. W połączeniu z alkoholem dochodzi do gromadzenia się w organizmie toksycznego aldehydu octowego, co może prowadzić do poważnych objawów, takich jak nudności, wymioty, kołatanie serca, niedociśnienie, utrata przytomności, drgawki, a w ciężkich przypadkach – nawet zgon10. Objawy mogą wystąpić również po użyciu płynów do płukania ust, syropów czy perfum zawierających alkohol11.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Disulfiram jest przeciwwskazany u osób z niewydolnością nerek w przypadku tabletek doustnych1. W przypadku postaci do implantacji wymagana jest ostrożność – substancja może pogłębiać zaawansowanie choroby nerek, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy ocenić ich czynność12.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Ciężka niewydolność wątroby stanowi przeciwwskazanie do stosowania disulfiramu, zwłaszcza w postaci doustnej1. Również w przypadku postaci do implantacji należy zachować ostrożność, ponieważ lek metabolizowany jest głównie w wątrobie i może nasilać jej uszkodzenie12. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się ocenę czynności wątroby11.
Stosowanie disulfiramu u seniorów
Brak jest szczególnych zaleceń dotyczących bezpieczeństwa stosowania disulfiramu u osób starszych, jednak u tej grupy pacjentów zaleca się zachowanie ostrożności, zwłaszcza w przypadku współistniejących chorób przewlekłych, takich jak niewydolność serca, nerek czy wątroby812.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem, niewydolnością oddechową, cukrzycą lub padaczką powinni zachować szczególną ostrożność, ponieważ disulfiram może nasilać przebieg tych chorób112.
- Nie powinno się stosować disulfiramu u osób z zaburzeniami psychicznymi (z wyjątkiem przebytych ostrych psychoz alkoholowych) oraz u osób, które miały próby samobójcze w wywiadzie12.
- Lek może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, m.in. z benzodiazepinami, warfaryną, lekami przeciwpadaczkowymi czy antybiotykami, co może wymagać dostosowania dawek1314.
Disulfiram – podsumowanie bezpieczeństwa w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Nie zaleca się | Przeciwwskazane w I trymestrze, rozważyć ryzyko i korzyści w pozostałych przypadkach |
| Karmiące matki | Nie stosować | Brak danych o przenikaniu do mleka, możliwe ryzyko dla dziecka |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować senność lub zmęczenie |
| Alkohol | Bezwzględnie zakazane | Ryzyko groźnych reakcji, nawet zgonu |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Przeciwwskazane lub ostrożnie | Przeciwwskazane w tabletkach doustnych, ostrożność w implantacji |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Przeciwwskazane lub ostrożnie | Ciężka niewydolność wątroby – przeciwwskazanie; zalecana ocena czynności wątroby |
| Seniorzy | Zachować ostrożność | Brak szczególnych zaleceń, uwzględnić choroby współistniejące |
| Inne grupy ryzyka | Ostrożnie lub przeciwwskazane | Choroby serca, układu oddechowego, cukrzyca, zaburzenia psychiczne |


















