Jak działa digoksyna?
Digoksyna należy do grupy glikozydów nasercowych, czyli leków wpływających na pracę serca123. Jej główne działanie polega na zwiększaniu siły skurczu mięśnia sercowego, co pozwala sercu skuteczniej pompować krew. Dodatkowo spowalnia przewodzenie bodźców elektrycznych w sercu, co ma znaczenie w leczeniu niektórych zaburzeń rytmu, takich jak migotanie przedsionków45. Dzięki temu serce może pracować wolniej, ale wydajniej, co jest szczególnie istotne u osób z niewydolnością serca oraz nadkomorowymi arytmiami.
Wskazania do stosowania digoksyny
Zakres wskazań do stosowania digoksyny zależy od postaci leku (tabletki, roztwór do wstrzykiwań) oraz stanu klinicznego pacjenta. Wskazania mogą się także różnić w zależności od wieku oraz obecności innych chorób.
Wskazania u dorosłych
Digoksyna jest stosowana przede wszystkim w następujących przypadkach:
- Przewlekła niewydolność serca – zwłaszcza wtedy, gdy głównym problemem jest osłabienie siły skurczu serca (tzw. dysfunkcja skurczowa)678. Największe korzyści obserwuje się u pacjentów z powiększonym sercem.
- Niewydolność serca z migotaniem przedsionków – digoksyna jest szczególnie zalecana, gdy niewydolności serca towarzyszy nieregularny rytm serca, czyli migotanie przedsionków6.
- Migotanie przedsionków z szybką czynnością komór – lek jest wskazany do zwalniania akcji serca w tej arytmii78.
- Trzepotanie przedsionków – szczególnie w przewlekłej postaci tej arytmii6.
- Inne nadkomorowe zaburzenia rytmu – w wybranych przypadkach, kiedy inne metody leczenia nie są skuteczne lub nie mogą być zastosowane6.
Wskazania u dzieci
Stosowanie digoksyny u dzieci powinno być zawsze dobrze przemyślane i odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza, szczególnie z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych i konieczność dostosowania dawki do wieku, masy ciała oraz czynności nerek9.
- Digoksyna może być stosowana u dzieci w leczeniu niewydolności serca, zwłaszcza jeśli towarzyszy jej migotanie przedsionków lub inne nadkomorowe zaburzenia rytmu6.
- W przypadku dzieci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność, a leczenie powinno odbywać się pod opieką lekarza9.
- Niektóre postacie leku, np. roztwór do wstrzykiwań, mogą zawierać substancje pomocnicze (takie jak glikol propylenowy), które są przeciwwskazane u noworodków i dzieci poniżej 5. roku życia10.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Nie wszystkie wskazania, które obowiązują u dorosłych, są automatycznie dopuszczone u dzieci. W szczególności należy unikać stosowania digoksyny w niewydolności serca związanej z niektórymi chorobami, jak amyloidoza serca czy zaciskające zapalenie osierdzia, także u młodszych pacjentów1112.
Wskazania u innych grup pacjentów
Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania digoksyny:
- Osoby starsze – u tych osób może być konieczne zmniejszenie dawki ze względu na wolniejszą pracę nerek131415.
- Pacjenci z niewydolnością nerek – digoksyna jest wydalana przez nerki, dlatego dawka powinna być dostosowana do stopnia wydolności tego narządu, a leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza131415.
- Kobiety w ciąży – brak odrębnych wskazań w dostarczonych materiałach źródłowych.
Tabela – wskazania digoksyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Przewlekła niewydolność serca (dysfunkcja skurczowa) | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Migotanie przedsionków z szybką czynnością komór | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Trzepotanie przedsionków (przewlekłe) | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją | Tak, z modyfikacją |
| Inne nadkomorowe zaburzenia rytmu | Tak, w wybranych przypadkach | Tak, w wybranych przypadkach | Tak, w wybranych przypadkach | Tak, w wybranych przypadkach | Tak, w wybranych przypadkach |
- Nie każda postać digoksyny jest odpowiednia dla każdego pacjenta – decyzję o wyborze leku i dawki zawsze podejmuje lekarz.
- U dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek dawkowanie wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnego dostosowania.
- W przypadku noworodków i małych dzieci niektóre postaci leku (np. roztwory z glikolem propylenowym) mogą być przeciwwskazane.
- Wskazania mogą się różnić w zależności od przyczyny choroby serca oraz obecności innych schorzeń.
Digoksyna w leczeniu niewydolności serca i zaburzeń rytmu
Digoksyna to lek, który od lat znajduje zastosowanie w leczeniu przewlekłej niewydolności serca, szczególnie gdy inne terapie nie przynoszą oczekiwanych efektów lub gdy konieczne jest dodatkowe wsparcie pracy serca67. Dzięki swojemu działaniu poprawia siłę skurczu serca, co pozwala na lepsze zaopatrzenie organizmu w tlen. Ponadto, w przypadku migotania i trzepotania przedsionków, digoksyna pomaga kontrolować rytm serca, co przekłada się na lepsze samopoczucie pacjenta i mniejsze ryzyko powikłań67.
Dzięki różnym postaciom leku (tabletki, roztwór do wstrzykiwań), digoksyna może być dostosowana do potrzeb różnych pacjentów – od dorosłych po dzieci, a także osoby starsze i chore z zaburzeniami pracy nerek. W każdym przypadku kluczowe jest indywidualne podejście do dawkowania i ścisła kontrola stanu zdrowia podczas terapii.


















