Jak działa digoksyna?

Digoksyna należy do grupy glikozydów nasercowych, czyli leków wpływających na pracę serca123. Jej główne działanie polega na zwiększaniu siły skurczu mięśnia sercowego, co pozwala sercu skuteczniej pompować krew. Dodatkowo spowalnia przewodzenie bodźców elektrycznych w sercu, co ma znaczenie w leczeniu niektórych zaburzeń rytmu, takich jak migotanie przedsionków45. Dzięki temu serce może pracować wolniej, ale wydajniej, co jest szczególnie istotne u osób z niewydolnością serca oraz nadkomorowymi arytmiami.

Wskazania do stosowania digoksyny

Zakres wskazań do stosowania digoksyny zależy od postaci leku (tabletki, roztwór do wstrzykiwań) oraz stanu klinicznego pacjenta. Wskazania mogą się także różnić w zależności od wieku oraz obecności innych chorób.

Wskazania u dorosłych

Digoksyna jest stosowana przede wszystkim w następujących przypadkach:

Ważne: Wskazania do stosowania digoksyny różnią się w zależności od postaci leku oraz sytuacji klinicznej. U dorosłych lek może być podawany zarówno w tabletkach, jak i w postaci roztworu do wstrzykiwań. Roztwór do wstrzykiwań jest najczęściej używany w sytuacjach wymagających szybkiego działania lub gdy nie jest możliwe podanie leku doustnie. Tabletki są przeznaczone do regularnego stosowania w przewlekłej terapii. Odpowiedni wybór postaci leku oraz jego dawkowanie powinny być zawsze ustalane indywidualnie.

Wskazania u dzieci

Stosowanie digoksyny u dzieci powinno być zawsze dobrze przemyślane i odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza, szczególnie z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych i konieczność dostosowania dawki do wieku, masy ciała oraz czynności nerek9.

  • Digoksyna może być stosowana u dzieci w leczeniu niewydolności serca, zwłaszcza jeśli towarzyszy jej migotanie przedsionków lub inne nadkomorowe zaburzenia rytmu6.
  • W przypadku dzieci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność, a leczenie powinno odbywać się pod opieką lekarza9.
  • Niektóre postacie leku, np. roztwór do wstrzykiwań, mogą zawierać substancje pomocnicze (takie jak glikol propylenowy), które są przeciwwskazane u noworodków i dzieci poniżej 5. roku życia10.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Nie wszystkie wskazania, które obowiązują u dorosłych, są automatycznie dopuszczone u dzieci. W szczególności należy unikać stosowania digoksyny w niewydolności serca związanej z niektórymi chorobami, jak amyloidoza serca czy zaciskające zapalenie osierdzia, także u młodszych pacjentów1112.

Wskazania u innych grup pacjentów

Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania digoksyny:

  • Osoby starsze – u tych osób może być konieczne zmniejszenie dawki ze względu na wolniejszą pracę nerek131415.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek – digoksyna jest wydalana przez nerki, dlatego dawka powinna być dostosowana do stopnia wydolności tego narządu, a leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza131415.
  • Kobiety w ciąży – brak odrębnych wskazań w dostarczonych materiałach źródłowych.

Tabela – wskazania digoksyny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Przewlekła niewydolność serca (dysfunkcja skurczowa) Tak Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Migotanie przedsionków z szybką czynnością komór Tak Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Trzepotanie przedsionków (przewlekłe) Tak Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją
Inne nadkomorowe zaburzenia rytmu Tak, w wybranych przypadkach Tak, w wybranych przypadkach Tak, w wybranych przypadkach Tak, w wybranych przypadkach Tak, w wybranych przypadkach
Wskazówka dla pacjenta:

  • Nie każda postać digoksyny jest odpowiednia dla każdego pacjenta – decyzję o wyborze leku i dawki zawsze podejmuje lekarz.
  • U dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek dawkowanie wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnego dostosowania.
  • W przypadku noworodków i małych dzieci niektóre postaci leku (np. roztwory z glikolem propylenowym) mogą być przeciwwskazane.
  • Wskazania mogą się różnić w zależności od przyczyny choroby serca oraz obecności innych schorzeń.

Digoksyna w leczeniu niewydolności serca i zaburzeń rytmu

Digoksyna to lek, który od lat znajduje zastosowanie w leczeniu przewlekłej niewydolności serca, szczególnie gdy inne terapie nie przynoszą oczekiwanych efektów lub gdy konieczne jest dodatkowe wsparcie pracy serca67. Dzięki swojemu działaniu poprawia siłę skurczu serca, co pozwala na lepsze zaopatrzenie organizmu w tlen. Ponadto, w przypadku migotania i trzepotania przedsionków, digoksyna pomaga kontrolować rytm serca, co przekłada się na lepsze samopoczucie pacjenta i mniejsze ryzyko powikłań67.

Dzięki różnym postaciom leku (tabletki, roztwór do wstrzykiwań), digoksyna może być dostosowana do potrzeb różnych pacjentów – od dorosłych po dzieci, a także osoby starsze i chore z zaburzeniami pracy nerek. W każdym przypadku kluczowe jest indywidualne podejście do dawkowania i ścisła kontrola stanu zdrowia podczas terapii.

Pytania i odpowiedzi

W jakich chorobach serca stosuje się digoksynę?

Digoksyna jest stosowana głównie w przewlekłej niewydolności serca oraz w migotaniu przedsionków z szybką czynnością komór67.

Czy digoksynę można stosować u dzieci?

Tak, ale tylko w określonych wskazaniach i po odpowiednim dostosowaniu dawki do wieku, masy ciała i czynności nerek9.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania digoksyny?

Przeciwwskazaniami są m.in. niektóre choroby serca (amyloidoza, zaciskające zapalenie osierdzia), ciężkie zaburzenia rytmu serca i nadwrażliwość na lek1112.

Czy osoby z chorobami nerek mogą stosować digoksynę?

Tak, ale dawka musi być dostosowana do wydolności nerek, a leczenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza13.