Difenhydramina – działania niepożądane: co warto wiedzieć?
Difenhydramina, znana również jako Diphenhydraminum lub Diphenhydramini hydrochloridum, jest lekiem o szerokim zastosowaniu, ale jej przyjmowanie może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Skutki uboczne mogą być różne w zależności od postaci leku (np. tabletki, krople do oczu, krople do nosa, żel) oraz drogi podania12. Występowanie działań niepożądanych jest zjawiskiem typowym dla wszystkich leków, choć nie każdy pacjent musi ich doświadczyć. Warto pamiętać, że decyzja o stosowaniu leku zawsze powinna być podjęta po rozważeniu korzyści i potencjalnych zagrożeń, a działania niepożądane mogą być zależne także od wieku, stanu zdrowia czy innych przyjmowanych leków1.
Wpływ drogi podania i postaci leku na działania niepożądane
Profil działań niepożądanych difenhydraminy różni się w zależności od tego, czy stosujemy ją doustnie (np. tabletki), miejscowo (np. żel), do nosa czy do oczu. W przypadku preparatów złożonych (np. z paracetamolem lub nafazoliną), część działań niepożądanych może być związana z inną substancją czynną, ale poniżej skupiamy się na objawach wynikających głównie z obecności difenhydraminy23.
Działania niepożądane difenhydraminy według częstości występowania
Działania niepożądane występujące często (≥1/100 do <1/10)
- Senność – uczucie znużenia, potrzeba snu w ciągu dnia4563
- Zaburzenia uwagi – trudność w skupieniu się na zadaniach456
- Zawroty głowy – uczucie kręcenia się w głowie45
- Uspokojenie, zmęczenie452
- Suchość w jamie ustnej – nieprzyjemne uczucie suchości w ustach4523
- Suchość błon śluzowych nosa i gardła63
Działania niepożądane występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) lub niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Reakcje nadwrażliwości – wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, duszność456
- Dezorientacja, niepokój, paradoksalne pobudzenie (np. nerwowość, wzmożona energia)456
- Niewyraźne widzenie456
- Tachykardia (przyspieszone bicie serca), arytmia, kołatanie serca456
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha456
- Zatrzymanie moczu lub trudności w oddawaniu moczu456
- Drżenie mięśni45
Działania niepożądane o nieznanej częstości
- Drgawki, ból głowy, parestezje (mrowienie), dyskinezy (niekontrolowane ruchy)452
- Zgęstnienie wydzieliny z oskrzeli452
- Parestezje (uczucie mrowienia)45
Działania niepożądane związane z miejscowym stosowaniem difenhydraminy
W przypadku stosowania difenhydraminy w postaci żelu na skórę, działania niepożądane są bardzo rzadkie i ograniczają się najczęściej do reakcji miejscowych, takich jak rumień (zaczerwienienie skóry) czy reakcje alergiczne7.
Działania niepożądane przy stosowaniu kropli do oczu lub nosa
- Pieczenie, świąd, przekrwienie spojówki, ból oczu, zaburzenia widzenia (krople do oczu)8
- Bóle i zawroty głowy, senność, niepokój, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie, nudności, nadmierne pocenie się, osłabienie (krople do nosa)9
- Możliwe zmętnienie rogówki przy nadmiernym stosowaniu kropli do oczu (ustępuje po odstawieniu leku)8
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu difenhydraminy powinno być zgłoszone do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i poprawę ochrony pacjentów101112.
Podsumowanie: difenhydramina i bezpieczeństwo jej stosowania
Difenhydramina jest substancją, która może powodować zarówno łagodne, jak i bardziej nasilone działania niepożądane. Najczęściej obserwuje się senność, zmęczenie, suchość w ustach i zaburzenia uwagi, ale możliwe są również reakcje alergiczne, zaburzenia rytmu serca, trudności w oddawaniu moczu czy drżenie mięśni. Skutki uboczne zależą od postaci leku, drogi podania oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta. W przypadku niepokojących objawów zawsze należy rozważyć przerwanie stosowania leku i skonsultowanie się ze specjalistą. Regularne zgłaszanie działań niepożądanych przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa terapii dla wszystkich pacjentów1012.
Tabela: działania niepożądane difenhydraminy według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Senność, zaburzenia uwagi, zawroty głowy, uspokojenie | Drgawki, ból głowy, parestezje, dyskinezy | ||||
| Układ psychiczny | Dezorientacja, niepokój, paradoksalne pobudzenie | |||||
| Układ immunologiczny | Wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, duszność | |||||
| Oko | Niewyraźne widzenie | |||||
| Serce | Tachykardia, arytmia, kołatanie serca | |||||
| Układ oddechowy | Zgęstnienie wydzieliny z oskrzeli | |||||
| Układ żołądkowo-jelitowy | Suchość w jamie ustnej | Nudności, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe | ||||
| Mięśnie i tkanki miękkie | Drżenie mięśni | |||||
| Nerki i drogi moczowe | Trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu | |||||
| Skóra i tkanka podskórna | Rumień (miejscowo), reakcja alergiczna | |||||
| Ogólne i miejscowe | Zmęczenie |


















