Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci jest tak istotne?
Dzieci nie są “małymi dorosłymi” – ich organizmy rozwijają się, a procesy wchłaniania, rozkładu i wydalania leków mogą przebiegać zupełnie inaczej niż u osób dorosłych. Właśnie dlatego dobór i dawkowanie leków dla najmłodszych wymaga szczególnej ostrożności. Nawet niewielkie różnice w składzie lub dawce mogą wywołać nieprzewidywalne reakcje. Niektóre substancje, bezpieczne dla dorosłych, mogą być nieodpowiednie lub wręcz niebezpieczne dla dzieci. Z tego powodu bezpieczeństwo stosowania każdego leku w tej grupie wiekowej powinno być dokładnie ocenione i poparte wynikami badań klinicznych12.
Dienogest – zakres stosowania u dzieci i młodzieży
Dienogest jest substancją czynną należącą do grupy progestagenów. Występuje zarówno w lekach złożonych (najczęściej razem z estrogenem, np. etynyloestradiolem lub estradiolem), jak i w preparatach jednoskładnikowych, gdzie stosowany jest w leczeniu endometriozy34.
- Antykoncepcja hormonalna i leczenie trądziku: Wszystkie złożone doustne środki antykoncepcyjne z dienogestem są przeznaczone wyłącznie dla kobiet po okresie dojrzewania, czyli takich, u których rozpoczęła się regularna miesiączka. Nie są one dopuszczone do stosowania u dzieci przed okresem pokwitania56789101112.
- Leczenie endometriozy: Dienogest w monoterapii (np. Symdieno, Tubanis) jest zarejestrowany do leczenia endometriozy u dorosłych kobiet, ale dostępne są również dane dotyczące młodzieży w wieku 12–18 lat34. Jednak stosowanie u dziewcząt w tym wieku wymaga szczególnej ostrożności i oceny korzyści względem ryzyka.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Dawkowanie dienogestu u osób poniżej 18 roku życia zawsze musi być dostosowane do wieku i indywidualnych potrzeb pacjentki. W przypadku leczenia endometriozy najczęściej stosowana dawka to 2 mg raz na dobę, podobnie jak u dorosłych34. Jednak stosowanie u dziewcząt w wieku 12–18 lat powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim, a decyzja o rozpoczęciu terapii musi być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem wpływu na układ kostny12.
- Leki złożone z dienogestem (antykoncepcja, trądzik): Nie są przeznaczone do stosowania u dzieci przed okresem pokwitania. Dawkowanie u młodzieży powyżej 16 roku życia jest takie samo jak u dorosłych, jednak nie należy stosować ich u młodszych dziewcząt75.
- Dienogest w leczeniu endometriozy: Stosowanie u dziewcząt 12–18 lat: 2 mg raz na dobę, ale konieczna jest regularna kontrola stanu zdrowia, w tym gęstości mineralnej kości12.
Bezpieczeństwo stosowania i środki ostrożności u dzieci
Stosowanie dienogestu u pacjentek poniżej 18 roku życia wymaga zachowania szczególnej ostrożności. W przypadku terapii endometriozy, największe znaczenie ma potencjalny wpływ na gęstość mineralną kości, co może rzutować na zdrowie w dorosłości. U młodych dziewcząt w okresie intensywnego wzrostu każda terapia hormonalna powinna być dokładnie przemyślana i regularnie monitorowana12.
- Brak danych klinicznych dla młodszych dzieci: Nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania dienogestu u dzieci poniżej 12 roku życia12.
- Ostrożność u młodzieży: Wskazana jest szczególna kontrola, zwłaszcza pod kątem wpływu na układ kostny i rozwój płciowy.
- Przeciwwskazania: U dzieci i młodzieży przeciwwskazaniami są: czynna choroba zakrzepowo-zatorowa, choroby wątroby, cukrzyca ze zmianami naczyniowymi, nowotwory zależne od hormonów płciowych oraz nieustalone krwawienia z dróg rodnych1314.
- Stosowanie dienogestu w połączeniu z estrogenem w celach antykoncepcyjnych lub leczenia trądziku nie jest przeznaczone dla dzieci przed okresem dojrzewania.
- W leczeniu endometriozy u młodzieży (12–18 lat) należy monitorować rozwój kości i regularnie oceniać stan zdrowia pacjentki.
- W razie wystąpienia niepokojących objawów (np. nietypowe krwawienia, bóle brzucha, zmiany nastroju), konieczna jest szybka konsultacja lekarska.
- W razie wystąpienia ciężkiej niedokrwistości w trakcie leczenia dienogestem należy rozważyć przerwanie terapii1516.
Podsumowanie – Bezpieczeństwo stosowania dienogestu u dzieci i młodzieży
Dienogest nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci przed okresem dojrzewania. U młodzieży w wieku 12–18 lat może być stosowany wyłącznie w leczeniu endometriozy i tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka, głównie ze względu na możliwy wpływ na rozwój kości. W przypadku leków złożonych zawierających dienogest (antykoncepcja, trądzik) stosowanie ogranicza się do kobiet, u których rozpoczęła się miesiączka, a dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych. Przeciwwskazania obejmują m.in. choroby zakrzepowo-zatorowe, ciężkie choroby wątroby, cukrzycę ze zmianami naczyniowymi i nowotwory zależne od hormonów płciowych. W razie wątpliwości lub wystąpienia niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym1314.
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–1 rok) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dzieci (1–12 lat) | Nie zaleca się | Brak danych |
| Młodzież (12–18 lat) | Możliwe tylko w leczeniu endometriozy po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka | 2 mg raz na dobę (jak u dorosłych), wymagana ścisła kontrola |
| Powyżej 18 lat | Tak | Dawka jak u dorosłych |


















