REKLAMA

Jak działa deksrazoksan?

Deksrazoksan należy do grupy leków osłaniających stosowanych podczas chemioterapii przeciwnowotworowej123. Jego główną rolą jest ochrona serca przed szkodliwym działaniem niektórych leków przeciwnowotworowych, zwłaszcza antracyklin, takich jak doksorubicyna i epirubicyna. Mechanizm działania deksrazoksanu polega na wiązaniu jonów metali (głównie żelaza), co pomaga ograniczyć uszkodzenia serca spowodowane przez wolne rodniki powstające podczas chemioterapii12. Deksrazoksan może być także stosowany w leczeniu powikłań miejscowych po wynaczynieniu antracyklin, czyli przypadkowym wydostaniu się leku poza naczynie krwionośne podczas infuzji4.

Ważne informacje dla pacjenta:

  • Deksrazoksan nie jest lekiem przeciwnowotworowym, lecz substancją chroniącą organizm przed powikłaniami leczenia nowotworów, głównie kardiotoksycznością antracyklin oraz uszkodzeniem tkanek po wynaczynieniu tych leków54.
  • Stosowanie deksrazoksanu jest ściśle określone i zależy od przebiegu dotychczasowego leczenia, rodzaju nowotworu oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta56.
  • Lek ten może być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych, pod nadzorem doświadczonego personelu medycznego.
  • Nie jest to lek stosowany w każdym przypadku leczenia nowotworów antracyklinami – decyzję o jego zastosowaniu podejmuje lekarz na podstawie ścisłych wskazań.

Wskazania do stosowania deksrazoksanu u dorosłych

Wskazania do stosowania deksrazoksanu różnią się w zależności od postaci leku i drogi podania. U dorosłych deksrazoksan znajduje zastosowanie w dwóch głównych sytuacjach klinicznych:

  • Zapobieganie przewlekłym powikłaniom kardiotoksycznym wywołanym przez antracykliny – szczególnie u pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi lub rakiem piersi z przerzutami, którzy otrzymali już wysokie, skumulowane dawki doksorubicyny (300 mg/m2) lub epirubicyny (540 mg/m2) i konieczne jest kontynuowanie leczenia antracyklinami56.
  • Leczenie wynaczynienia antracyklin – czyli przypadkowego wydostania się leku poza naczynie krwionośne podczas podawania, co grozi poważnym uszkodzeniem tkanek. Deksrazoksan stosuje się wtedy w celu zapobiegania martwicy i konieczności interwencji chirurgicznej4.

Zapobieganie powikłaniom kardiotoksycznym

Deksrazoksan jest przeznaczony głównie dla pacjentów, którzy już otrzymali wysoką dawkę antracyklin i wymagają dalszego leczenia tymi lekami. Chroni serce przed uszkodzeniem spowodowanym przez antracykliny, dzięki czemu możliwe jest dalsze prowadzenie skutecznej terapii przeciwnowotworowej56.

Leczenie wynaczynienia antracyklin

W przypadku, gdy dojdzie do wynaczynienia antracyklin, deksrazoksan może znacząco zmniejszyć ryzyko martwicy tkanek i konieczności zabiegu chirurgicznego. Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po zdarzeniu, najlepiej w ciągu 6 godzin od wynaczynienia4.

Wskazania do stosowania deksrazoksanu u dzieci

Stosowanie deksrazoksanu u dzieci jest możliwe, ale wskazania są bardzo ograniczone i szczegółowo opisane w badaniach klinicznych. Dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa tej substancji u dzieci pochodzą głównie z badań z udziałem pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną oraz chłoniakiem nieziarniczym78.

  • Zapobieganie kardiotoksyczności podczas leczenia antracyklinami – u dzieci i młodzieży z ostrą białaczką limfoblastyczną T-komórkową (T-ALL) oraz limfoblastycznym chłoniakiem nieziarniczym (L-NHL), w których stosuje się wysokie, skumulowane dawki doksorubicyny78.
  • Zapobieganie kardiotoksyczności u dzieci z kostniakomięsakiem – u dzieci i młodzieży leczonych wysokimi dawkami doksorubicyny, deksrazoksan był stosowany jako ochrona serca910.

Nie wszystkie postacie deksrazoksanu są przeznaczone do stosowania u dzieci. Stosowanie leku u dzieci powinno być zawsze rozważane indywidualnie, a decyzję podejmuje lekarz specjalista.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Niektóre wskazania, takie jak leczenie wynaczynienia antracyklin, nie są obecnie zatwierdzone do stosowania u dzieci – dostępne preparaty przeznaczone są wyłącznie dla dorosłych4.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

U pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania deksrazoksanu. Dawkowanie i schemat leczenia mogą wymagać dostosowania, a pacjenci powinni być pod ścisłą obserwacją pod kątem działań niepożądanych111213. U kobiet w wieku rozrodczym i mężczyzn zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu111415.

Wskazania do stosowania deksrazoksanu – co warto wiedzieć?

  • Stosowanie deksrazoksanu u dzieci opiera się na ograniczonych danych klinicznych i powinno być prowadzone wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach78.
  • Nie wszystkie preparaty deksrazoksanu są dopuszczone do stosowania u dzieci, a leczenie powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.
  • W przypadku pacjentów z zaburzeniami nerek lub wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i regularne badania kontrolne161713.
  • Deksrazoksan nie chroni przed innymi skutkami ubocznymi chemioterapii niż kardiotoksyczność antracyklin lub uszkodzenie tkanek po wynaczynieniu tych leków1819.

Podsumowanie – deksrazoksan jako lek chroniący serce i tkanki podczas leczenia antracyklinami

Deksrazoksan to ważna substancja pomocnicza w leczeniu onkologicznym, stosowana w celu ochrony serca przed uszkodzeniem wywołanym przez antracykliny oraz w leczeniu powikłań po wynaczynieniu tych leków546. Wskazania do jego stosowania są jasno określone i zależą od postaci leku, drogi podania, wieku pacjenta oraz rodzaju nowotworu. U dorosłych deksrazoksan znajduje zastosowanie zarówno w profilaktyce kardiotoksyczności, jak i leczeniu wynaczynienia antracyklin, natomiast u dzieci stosowany jest wyłącznie w wybranych sytuacjach, przede wszystkim w celu ochrony serca podczas intensywnej chemioterapii. Bezpieczeństwo i skuteczność tej substancji są potwierdzone badaniami klinicznymi, jednak leczenie zawsze powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty.

Tabela wskazań do stosowania deksrazoksanu

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Zapobieganie kardiotoksyczności antracyklin Tak Tak, z ograniczeniami Tak, z ograniczeniami Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją
Leczenie wynaczynienia antracyklin Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z modyfikacją

546111213

Pytania i odpowiedzi

W jakich chorobach stosuje się deksrazoksan?

Deksrazoksan stosuje się w zapobieganiu uszkodzeniom serca u pacjentów leczonych antracyklinami oraz w leczeniu wynaczynienia antracyklin u dorosłych.

Czy deksrazoksan można podawać dzieciom?

Tak, ale tylko w wybranych wskazaniach, głównie do ochrony serca podczas intensywnej chemioterapii, po indywidualnej ocenie przez lekarza.

Czy deksrazoksan chroni przed wszystkimi skutkami ubocznymi chemioterapii?

Nie, deksrazoksan chroni głównie przed uszkodzeniem serca przez antracykliny i powikłaniami po wynaczynieniu tych leków.

Czy deksrazoksan może być stosowany u osób starszych?

Tak, ale wymaga szczególnej ostrożności i regularnej kontroli parametrów krwi oraz czynności wątroby i nerek.

REKLAMA