Czym jest deksketoprofen i jak działa?

Deksketoprofen to substancja czynna należąca do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), czyli leków, które łagodzą ból, zmniejszają stan zapalny oraz obniżają gorączkę123. Jego działanie polega na blokowaniu powstawania substancji w organizmie odpowiedzialnych za pojawienie się bólu i stanu zapalnego12. Dzięki temu deksketoprofen jest skuteczny w szybkim łagodzeniu dolegliwości bólowych o różnym nasileniu.

Wskazania do stosowania deksketoprofenu u dorosłych

Deksketoprofen występuje w różnych postaciach i dawkach, co wpływa na zakres jego zastosowań. Wskazania do stosowania zależą od tego, czy lek przyjmowany jest doustnie, w postaci roztworu do picia, czy podawany jest w zastrzyku. Poniżej przedstawiamy szczegółowe wskazania w zależności od postaci i drogi podania:

1. Tabletki powlekane i granulaty do sporządzania roztworu doustnego

Tabletki i granulaty z deksketoprofenem są przeznaczone do krótkotrwałego, objawowego leczenia bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Oznacza to, że lek stosuje się wtedy, gdy ból nie jest bardzo silny, ale przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu. Typowe wskazania to:

  • Ból w układzie mięśniowym i kostno-stawowym, np. ból pleców, stawów czy urazy456.
  • Bolesne miesiączkowanie, czyli ból podczas miesiączki456.
  • Ból zębów, zarówno ostry, jak i przewlekły456.

Wskazania te dotyczą zarówno tabletek powlekanych, jak i granulatów oraz roztworów doustnych. Lek jest przeznaczony głównie dla dorosłych i niektóre postaci nie są zalecane u dzieci i młodzieży7.

2. Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji (zastrzyki)

W tej postaci deksketoprofen jest stosowany w objawowym leczeniu ostrego bólu o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, gdy nie można zastosować leczenia doustnego, np. po operacjach lub w innych sytuacjach, gdy ból jest bardzo silny lub pacjent nie może przyjmować leków doustnie. Typowe wskazania obejmują:

  • Ból pooperacyjny, czyli silny ból po zabiegach chirurgicznych8910.
  • Ból w przebiegu kolki nerkowej, czyli nagły, bardzo silny ból związany z kamicą nerkową8910.
  • Ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, np. przy nagłym bólu krzyża8910.

Zastrzyki z deksketoprofenem są stosowane tylko u dorosłych, szczególnie w sytuacjach wymagających szybkiego i skutecznego działania przeciwbólowego.

Ważne: Deksketoprofen może być stosowany w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, na przykład z tramadolem. Takie połączenie jest przeznaczone do krótkotrwałego leczenia silnego bólu, gdy sama terapia deksketoprofenem lub tramadolem nie wystarcza11. Połączenie to jest stosowane wyłącznie u dorosłych, a nie u dzieci i młodzieży. Lek złożony wykazuje silniejsze działanie przeciwbólowe, ale wiąże się też z większym ryzykiem działań niepożądanych, dlatego powinien być stosowany wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne11.

Wskazania do stosowania deksketoprofenu u dzieci i młodzieży

W większości przypadków deksketoprofen nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania tej substancji w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone121314. Dotyczy to zarówno tabletek, granulatów do sporządzania roztworu doustnego, jak i zastrzyków. Oznacza to, że lek jest zalecany wyłącznie dla osób dorosłych.

Wskazania w specjalnych grupach pacjentów

Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania deksketoprofenu:

  • Osoby starsze: U osób w podeszłym wieku częściej mogą występować działania niepożądane, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, nerek i układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się rozpoczynanie leczenia od najniższej możliwej dawki1516.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby: Lek powinien być stosowany ostrożnie, a w niektórych przypadkach może być przeciwwskazany1718.
  • Kobiety w ciąży: Wskazania i bezpieczeństwo stosowania deksketoprofenu w ciąży nie są jasno określone w dostępnych dokumentach źródłowych.

Wskazania dla połączeń deksketoprofenu z innymi substancjami czynnymi

Deksketoprofen występuje również w połączeniu z tramadolem – silnym lekiem przeciwbólowym. Taka kombinacja jest stosowana w krótkotrwałym leczeniu silnego bólu u dorosłych, gdy konieczne jest zastosowanie dwóch substancji dla skuteczniejszego efektu przeciwbólowego11. Nie należy jej stosować u dzieci i młodzieży14.

Tabela: Wskazania do stosowania deksketoprofenu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ból mięśniowo-szkieletowy, ból zębów, bolesne miesiączkowanie (tabletki, granulat, roztwór doustny) Tak Nie Nie Tak, z modyfikacją (najniższa dawka) Tak, z ostrożnością
Ból pooperacyjny, kolka nerkowa, ostry ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej (zastrzyki) Tak Nie Nie Tak, z modyfikacją (najniższa dawka) Tak, z ostrożnością
Krótkotrwałe leczenie silnego bólu (deksketoprofen + tramadol) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Pamiętaj:

  • Deksketoprofen nie jest lekiem uniwersalnym – wybór postaci i dawki zależy od rodzaju i nasilenia bólu.
  • Nie należy stosować deksketoprofenu u dzieci i młodzieży – bezpieczeństwo tej grupy nie zostało potwierdzone.
  • W przypadku osób starszych i pacjentów z chorobami nerek lub wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i indywidualne podejście do dawkowania.
  • Niektóre postaci leku, zwłaszcza zastrzyki, są przeznaczone wyłącznie do krótkotrwałego leczenia silnego bólu i wymagają kontroli lekarza.

Deksketoprofen – skuteczny wybór w leczeniu bólu u dorosłych

Deksketoprofen to lek, który znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu bólu u dorosłych – od łagodnych do umiarkowanych dolegliwości, aż po silny, ostry ból wymagający natychmiastowej interwencji. Dostępność różnych postaci leku pozwala na indywidualne dopasowanie terapii do potrzeb pacjenta. Jednak ze względu na możliwe działania niepożądane i brak potwierdzonego bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży, deksketoprofen powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza, zwłaszcza w przypadku osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi151614.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie bóle pomaga deksketoprofen?

Deksketoprofen łagodzi ból mięśniowo-szkieletowy, ból zębów, bolesne miesiączkowanie, a w postaci zastrzyków także ból pooperacyjny, kolkę nerkową i ostry ból krzyża.

Czy deksketoprofen można stosować u dzieci?

Nie. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania deksketoprofenu u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone.

Kiedy stosuje się deksketoprofen w zastrzykach?

Zastrzyki z deksketoprofenem stosuje się w ostrym, umiarkowanym do silnego bólu, gdy leczenie doustne nie jest możliwe, np. po operacji lub w kolce nerkowej.

Czy deksketoprofen można stosować razem z innymi lekami przeciwbólowymi?

Deksketoprofen występuje także w połączeniu z tramadolem w leczeniu silnego bólu u dorosłych. Nie należy jednak łączyć go z innymi lekami z grupy NLPZ.