Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga ostrożności?

Ciąża to czas, kiedy wiele substancji przyjmowanych przez matkę może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód. Również podczas karmienia piersią niektóre leki mogą przedostawać się do mleka matki i oddziaływać na niemowlę. Dlatego każda decyzja o zastosowaniu leku powinna być dokładnie przemyślana i omówiona z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza w przypadku niesteroidowych leków przeciwzapalnych takich jak deksketoprofen123.

Deksketoprofen w ciąży – czy jest bezpieczny?

Deksketoprofen, niezależnie od postaci (tabletki, granulat, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji), nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży. Wynika to z ryzyka poważnych powikłań u płodu, takich jak uszkodzenie serca, płuc czy nerek, a także zagrożenia dla matki i dziecka pod koniec ciąży (wydłużenie czasu krwawienia, zahamowanie skurczów macicy i opóźnienie porodu)4567.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży deksketoprofen można zastosować tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Wówczas zaleca się stosowanie możliwie najniższej skutecznej dawki przez jak najkrótszy czas894107. Decyzję o przyjęciu leku powinien zawsze podjąć lekarz po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.

Ważne:

  • Deksketoprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią411.
  • W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie możliwe jest wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą kontrolą lekarza5.
  • Ryzyko dla płodu obejmuje m.in. zaburzenia budowy serca, nerek oraz możliwość poronienia112.
  • Każda kobieta w ciąży powinna poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i skonsultować ich bezpieczeństwo.

Wpływ deksketoprofenu na płód

  • Badania wykazały, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn (do których należy deksketoprofen) w pierwszym trymestrze może zwiększać ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i powłok brzusznych u płodu1113.
  • Po 20. tygodniu ciąży deksketoprofen może prowadzić do małowodzia (zmniejszenia ilości płynu owodniowego) i zaburzeń czynności nerek płodu12131415.
  • W drugim trymestrze zgłaszano również przypadki zwężenia przewodu tętniczego w sercu płodu, które zwykle ustępują po odstawieniu leku1314.
  • W trzecim trymestrze mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne u dziecka czy zaburzenia czynności nerek, a także ryzyko wydłużonego czasu krwawienia u matki i dziecka457.

Deksketoprofen podczas karmienia piersią

Nie wiadomo, czy deksketoprofen przenika do mleka kobiecego. Z uwagi na brak wystarczających danych oraz potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, stosowanie deksketoprofenu podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane – dotyczy to wszystkich postaci leku (tabletki, granulaty, roztwory do wstrzykiwań, produkty złożone)16917181920.

Połączenia z innymi substancjami czynnymi

W przypadku preparatów złożonych, w których deksketoprofen występuje z inną substancją czynną (np. tramadolem), obowiązują przeciwwskazania dla obu składników. W praktyce oznacza to, że takich połączeń również nie wolno stosować w ciąży ani podczas karmienia piersią2119.

Informacje praktyczne:

  • Nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa deksketoprofenu podczas karmienia piersią169.
  • Wszystkie produkty zawierające deksketoprofen są przeciwwskazane w okresie laktacji1718.
  • W przypadku wątpliwości dotyczących stosowania leku podczas karmienia, zawsze należy zasięgnąć porady lekarza.

Wpływ deksketoprofenu na płodność

Deksketoprofen, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet. Nie zaleca się stosowania tego leku u kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę. U kobiet, które są w trakcie badań w kierunku niepłodności, warto rozważyć odstawienie deksketoprofenu22917182320.

Tabela – Bezpieczeństwo stosowania deksketoprofenu w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Pierwszy trymestr ciąży Nie zaleca się Tylko w wyjątkowych przypadkach, możliwie najniższa dawka i najkrótszy czas stosowania
Drugi trymestr ciąży Nie zaleca się Możliwe ryzyko dla płodu, stosować wyłącznie jeśli jest to bezwzględnie konieczne
Trzeci trymestr ciąży Przeciwwskazany Ryzyko poważnych powikłań u płodu i matki
Karmienie piersią Przeciwwskazany Brak danych o przenikaniu do mleka, potencjalne ryzyko dla dziecka

Deksketoprofen – ostrożność w ciąży i laktacji to podstawa

Deksketoprofen nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży ani podczas karmienia piersią. W pozostałych okresach ciąży jego użycie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, po konsultacji z lekarzem i przy zachowaniu jak najniższej dawki przez jak najkrótszy czas. Decyzję o zastosowaniu leku zawsze powinien podjąć specjalista, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i ryzyko dla matki i dziecka. Dla kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę zaleca się unikanie deksketoprofenu, ponieważ może on niekorzystnie wpływać na płodność229182320.

Pytania i odpowiedzi

Czy deksketoprofen można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania deksketoprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, a w trzecim trymestrze jest on przeciwwskazany12.

Czy deksketoprofen jest bezpieczny podczas karmienia piersią?

Stosowanie deksketoprofenu podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane12.

Jak deksketoprofen wpływa na płodność?

Może zaburzać płodność kobiet i nie jest zalecany u kobiet planujących ciążę12.

Czy można stosować deksketoprofen w połączeniu z innymi lekami w ciąży?

Nie. Przeciwwskazania dotyczą także preparatów złożonych, np. z tramadolem1.

Czy deksketoprofen przenika do mleka matki?

Nie wiadomo, czy deksketoprofen przenika do mleka, dlatego nie należy go stosować w okresie laktacji1.