Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga ostrożności?
Ciąża to czas, kiedy wiele substancji przyjmowanych przez matkę może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód. Również podczas karmienia piersią niektóre leki mogą przedostawać się do mleka matki i oddziaływać na niemowlę. Dlatego każda decyzja o zastosowaniu leku powinna być dokładnie przemyślana i omówiona z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza w przypadku niesteroidowych leków przeciwzapalnych takich jak deksketoprofen123.
Deksketoprofen w ciąży – czy jest bezpieczny?
Deksketoprofen, niezależnie od postaci (tabletki, granulat, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji), nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży. Wynika to z ryzyka poważnych powikłań u płodu, takich jak uszkodzenie serca, płuc czy nerek, a także zagrożenia dla matki i dziecka pod koniec ciąży (wydłużenie czasu krwawienia, zahamowanie skurczów macicy i opóźnienie porodu)4567.
W pierwszym i drugim trymestrze ciąży deksketoprofen można zastosować tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Wówczas zaleca się stosowanie możliwie najniższej skutecznej dawki przez jak najkrótszy czas894107. Decyzję o przyjęciu leku powinien zawsze podjąć lekarz po dokładnej analizie korzyści i ryzyka.
- Deksketoprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią411.
- W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie możliwe jest wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą kontrolą lekarza5.
- Ryzyko dla płodu obejmuje m.in. zaburzenia budowy serca, nerek oraz możliwość poronienia112.
- Każda kobieta w ciąży powinna poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i skonsultować ich bezpieczeństwo.
Wpływ deksketoprofenu na płód
- Badania wykazały, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn (do których należy deksketoprofen) w pierwszym trymestrze może zwiększać ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i powłok brzusznych u płodu1113.
- Po 20. tygodniu ciąży deksketoprofen może prowadzić do małowodzia (zmniejszenia ilości płynu owodniowego) i zaburzeń czynności nerek płodu12131415.
- W drugim trymestrze zgłaszano również przypadki zwężenia przewodu tętniczego w sercu płodu, które zwykle ustępują po odstawieniu leku1314.
- W trzecim trymestrze mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne u dziecka czy zaburzenia czynności nerek, a także ryzyko wydłużonego czasu krwawienia u matki i dziecka457.
Deksketoprofen podczas karmienia piersią
Nie wiadomo, czy deksketoprofen przenika do mleka kobiecego. Z uwagi na brak wystarczających danych oraz potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, stosowanie deksketoprofenu podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane – dotyczy to wszystkich postaci leku (tabletki, granulaty, roztwory do wstrzykiwań, produkty złożone)16917181920.
Połączenia z innymi substancjami czynnymi
W przypadku preparatów złożonych, w których deksketoprofen występuje z inną substancją czynną (np. tramadolem), obowiązują przeciwwskazania dla obu składników. W praktyce oznacza to, że takich połączeń również nie wolno stosować w ciąży ani podczas karmienia piersią2119.
Wpływ deksketoprofenu na płodność
Deksketoprofen, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet. Nie zaleca się stosowania tego leku u kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę. U kobiet, które są w trakcie badań w kierunku niepłodności, warto rozważyć odstawienie deksketoprofenu22917182320.
Tabela – Bezpieczeństwo stosowania deksketoprofenu w ciąży i podczas karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Pierwszy trymestr ciąży | Nie zaleca się | Tylko w wyjątkowych przypadkach, możliwie najniższa dawka i najkrótszy czas stosowania |
| Drugi trymestr ciąży | Nie zaleca się | Możliwe ryzyko dla płodu, stosować wyłącznie jeśli jest to bezwzględnie konieczne |
| Trzeci trymestr ciąży | Przeciwwskazany | Ryzyko poważnych powikłań u płodu i matki |
| Karmienie piersią | Przeciwwskazany | Brak danych o przenikaniu do mleka, potencjalne ryzyko dla dziecka |
Deksketoprofen – ostrożność w ciąży i laktacji to podstawa
Deksketoprofen nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży ani podczas karmienia piersią. W pozostałych okresach ciąży jego użycie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, po konsultacji z lekarzem i przy zachowaniu jak najniższej dawki przez jak najkrótszy czas. Decyzję o zastosowaniu leku zawsze powinien podjąć specjalista, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i ryzyko dla matki i dziecka. Dla kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę zaleca się unikanie deksketoprofenu, ponieważ może on niekorzystnie wpływać na płodność229182320.


















