Bezpieczeństwo stosowania deksketoprofenu – kluczowe informacje

Deksketoprofen, zarówno w postaci doustnej (tabletki, granulat, roztwór doustny), jak i w postaci iniekcji (dożylnej lub domięśniowej), powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u określonych grup pacjentów, szczególnie u osób starszych, osób z chorobami nerek, wątroby, przewodu pokarmowego oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią1234.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Deksketoprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią567.
  • Stosowanie w pierwszym i drugim trymestrze jest możliwe wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W takiej sytuacji należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas89.
  • Nie wiadomo, czy deksketoprofen przenika do mleka kobiet karmiących piersią, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane w okresie laktacji1011.
  • Leki z tej grupy mogą niekorzystnie wpływać na płodność kobiet planujących ciążę1213.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

  • Deksketoprofen może powodować działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia czy senność1415.
  • W przypadku wystąpienia takich objawów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn1617.
Ważne dla pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego:

  • Deksketoprofen, jak każdy NLPZ, zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku lub z chorobą wrzodową w wywiadzie181920.
  • Ryzyko to rośnie podczas stosowania dużych dawek oraz przy równoczesnym przyjmowaniu innych leków zwiększających ryzyko uszkodzenia przewodu pokarmowego (np. kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI)21.
  • W przypadku pojawienia się krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia należy natychmiast przerwać stosowanie deksketoprofenu22.

Interakcje z alkoholem

  • Nie zaleca się łączenia deksketoprofenu z alkoholem, ponieważ oba mogą podrażniać błonę śluzową żołądka i zwiększać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych23.
  • Roztwory do iniekcji zawierają niewielkie ilości alkoholu (etanolu), ale ta ilość nie powoduje zauważalnych skutków, jednak należy zachować ostrożność u osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby czy padaczką2425.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

  • Deksketoprofen jest przeciwwskazany u osób z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤59 ml/min)263.
  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami nerek zaleca się stosowanie mniejszych dawek oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek13.
  • Leki moczopędne, ACE inhibitory i niektóre inne leki mogą dodatkowo pogarszać czynność nerek podczas stosowania deksketoprofenu27.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Stosowanie u osób starszych

  • U osób w podeszłym wieku zaleca się rozpoczynanie leczenia od najmniejszej skutecznej dawki, zwykle nie większej niż 50 mg na dobę229.
  • Seniorzy są bardziej narażeni na działania niepożądane, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, nerek, wątroby i układu sercowo-naczyniowego1920.
  • W razie dobrej tolerancji dawkę można ostrożnie zwiększyć, ale konieczna jest regularna kontrola stanu zdrowia2.
Ostrożność w szczególnych grupach pacjentów i przy stosowaniu leków złożonych:

  • Stosowanie deksketoprofenu w połączeniu z tramadolem (np. preparat Skudexa) łączy w sobie ryzyko działań niepożądanych obu substancji czynnych30.
  • W grupach takich jak osoby z zaburzeniami krzepnięcia, astmą, przewlekłym nieżytem nosa, układowym toczniem rumieniowatym, chorobami serca, zaburzeniami hematopoezy czy wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn należy zachować szczególną ostrożność lub unikać stosowania deksketoprofenu3130.
  • Lek może maskować objawy infekcji, dlatego w przypadku długotrwałego bólu i gorączki należy skonsultować się z lekarzem32.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Pacjenci z chorobami układu krążenia, takimi jak nadciśnienie, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, powinni być pod szczególną kontrolą podczas terapii deksketoprofenem3320.
  • Nie należy stosować leku u dzieci i młodzieży, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie nie zostały ustalone263.
  • Pacjenci z astmą, przewlekłym nieżytem nosa, polipami nosa, zaburzeniami hematopoezy, chorobami tkanki łącznej czy po dużych zabiegach chirurgicznych wymagają szczególnej ostrożności31.

Podsumowanie: Deksketoprofen – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Rozpoczynać od najmniejszej dawki; większe ryzyko działań niepożądanych
Kobiety w ciąży Przeciwwskazane w III trymestrze W I-II trymestrze tylko w wyjątkowych przypadkach, najniższa skuteczna dawka
Karmiące piersią Przeciwwskazane Brak danych o przenikaniu do mleka, ryzyko dla dziecka
Pacjenci z zaburzeniami nerek Zachować ostrożność Przeciwwskazane przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach; mniejsze dawki przy łagodnych
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Zachować ostrożność Przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach; mniejsze dawki przy łagodnych/umiarkowanych
Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego Zachować ostrożność Wyższe ryzyko poważnych działań niepożądanych
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Może powodować zawroty głowy lub senność
Alkohol Zachować ostrożność Możliwe nasilenie działań niepożądanych
Dzieci i młodzież Nie stosować Brak danych o bezpieczeństwie
Pacjenci z chorobami serca Zachować ostrożność Ryzyko zatrzymania płynów, obrzęków, zdarzeń zakrzepowych

Pytania i odpowiedzi

Czy deksketoprofen można stosować w ciąży?

Nie, deksketoprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. W pierwszym i drugim trymestrze można go stosować tylko w wyjątkowych przypadkach, przez jak najkrótszy czas i w najmniejszej skutecznej dawce12.

Czy deksketoprofen jest bezpieczny dla osób z chorymi nerkami?

Nie, deksketoprofen jest przeciwwskazany u osób z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek. Przy łagodnych zaburzeniach nerek należy stosować mniejsze dawki i zachować ostrożność34.

Czy można prowadzić samochód po przyjęciu deksketoprofenu?

Deksketoprofen może powodować zawroty głowy, senność lub zaburzenia widzenia. W przypadku ich wystąpienia nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn56.

Czy deksketoprofen można łączyć z alkoholem?

Nie zaleca się łączenia deksketoprofenu z alkoholem, ponieważ zwiększa to ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego78.

Czy deksketoprofen można stosować u dzieci?

Nie, deksketoprofen nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności910.