Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci jest tak ważne?

Dzieci nie są po prostu „małymi dorosłymi” – ich organizmy różnią się pod wieloma względami, w tym sposobem wchłaniania, rozkładu i wydalania leków. Procesy metaboliczne u dzieci przebiegają inaczej niż u dorosłych, dlatego każda substancja czynna musi być oceniana osobno pod kątem bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej12. Ustalanie odpowiedniej dawki leku dla dziecka wymaga nie tylko uwzględnienia jego masy ciała, ale także wieku, stanu zdrowia oraz chorób współistniejących1.

Zakres stosowania dalteparyny u dzieci

Dalteparyna (Dalteparinum natricum) to heparyna drobnocząsteczkowa dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań3. U dzieci i młodzieży dalteparyna jest dopuszczona wyłącznie w jednym wskazaniu – do leczenia objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), czyli schorzenia, w którym w żyłach tworzą się zakrzepy utrudniające przepływ krwi45. Lek można stosować u dzieci od 1. miesiąca życia i starszych5.

  • Dalteparyna nie jest zalecana do stosowania u noworodków poniżej 1. miesiąca życia, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej5.
  • Wskazanie dotyczy wyłącznie leczenia, a nie profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u dzieci i młodzieży4.
Ważne dla rodziców:

  • Dalteparyna jest lekiem, którego stosowanie u dzieci możliwe jest tylko w określonym wskazaniu – przy leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Lek może być podawany wyłącznie podskórnie (pod skórę), nie należy go stosować domięśniowo6.
  • Nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania dalteparyny u dzieci z innymi schorzeniami, takimi jak zatorowość płucna w przebiegu zaburzeń krążenia czy zakażenia ośrodkowego układu nerwowego2.
  • Monitorowanie stężenia czynnika anty-Xa jest konieczne u dzieci – pozwala to dostosować dawkę do indywidualnych potrzeb dziecka2.

Dawkowanie dalteparyny u dzieci

Dawkowanie dalteparyny u dzieci i młodzieży zawsze zależy od wieku, masy ciała oraz stanu zdrowia dziecka1. Lek podaje się w formie wstrzyknięć podskórnych. Bardzo ważne jest, by na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki kontrolować poziom czynnika anty-Xa – jest to parametr pozwalający ocenić skuteczność i bezpieczeństwo leczenia przeciwzakrzepowego2.

  • Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie, biorąc pod uwagę wyniki badań i reakcję dziecka na leczenie1.
  • Nie należy stosować dalteparyny domięśniowo ze względu na ryzyko powstania krwiaka6.
  • W razie potrzeby dawka może być modyfikowana na podstawie monitorowania aktywności anty-Xa2.

Bezpieczeństwo stosowania dalteparyny u dzieci – na co zwrócić uwagę?

Stosowanie dalteparyny u dzieci wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza ze względu na ryzyko krwawień. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz zawsze ocenia ryzyko krwotoku u dziecka2. Dodatkowo u dzieci konieczne jest regularne monitorowanie liczby płytek krwi oraz innych parametrów krzepnięcia7.

  • Do przeciwwskazań należą: nadwrażliwość na dalteparynę lub inne heparyny, czynne krwawienie, ciężkie zaburzenia krzepnięcia, małopłytkowość, ostre zapalenie wsierdzia oraz świeże urazy lub zabiegi w obrębie mózgu, oczu lub uszu8.
  • Nie ma danych dotyczących stosowania dalteparyny u dzieci z zakrzepicą żył i zatok mózgu, jeśli towarzyszy temu zakażenie ośrodkowego układu nerwowego2.
  • Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci z chorobami nerek, wątroby, zaburzeniami krzepnięcia lub innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko krwawienia9.
  • Podczas leczenia dalteparyną u dzieci niezbędne jest monitorowanie stężenia potasu we krwi u osób z grup ryzyka, np. z cukrzycą czy przewlekłą niewydolnością nerek10.
Pamiętaj o bezpieczeństwie:

  • Lek podaje się wyłącznie podskórnie – podanie domięśniowe grozi powikłaniami6.
  • U dzieci leczenie wymaga częstego monitorowania krwi, zwłaszcza na początku terapii i po każdej zmianie dawki2.
  • W razie pojawienia się objawów takich jak nietypowe krwawienia, siniaki czy ból pleców, należy natychmiast poinformować personel medyczny11.
  • Osłonka igły może zawierać lateks – ważne dla osób uczulonych na ten materiał2.

Tabela – możliwość stosowania dalteparyny u dzieci i młodzieży

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Noworodki (0–1 miesiąc) Nie zaleca się Brak danych
Niemowlęta i dzieci (od 1 miesiąca do 12 lat) Możliwe w leczeniu ŻChZZ Ustalane indywidualnie na podstawie masy ciała i monitorowania anty-Xa
Młodzież (≥12 lat) Możliwe w leczeniu ŻChZZ Ustalane indywidualnie na podstawie masy ciała i monitorowania anty-Xa

Dalteparyna – ostrożność i kontrola to podstawa bezpieczeństwa u dzieci

Dalteparyna może być stosowana u dzieci od 1. miesiąca życia w leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Jednak jej stosowanie wymaga indywidualnego podejścia i ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia krwi. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci młodszych niż 1 miesiąc i nie ma wystarczających danych dotyczących innych wskazań w tej grupie wiekowej. Kluczowe jest monitorowanie efektów leczenia i zachowanie ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Wszelkie wątpliwości oraz objawy niepożądane powinny być natychmiast zgłaszane personelowi medycznemu21.

Pytania i odpowiedzi

Od jakiego wieku dalteparyna może być stosowana u dzieci?

Dalteparyna może być stosowana u dzieci od 1. miesiąca życia w leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej1.

Czy dalteparyna jest bezpieczna dla niemowląt?

Nie zaleca się stosowania dalteparyny u niemowląt poniżej 1. miesiąca życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa2.

Jakie badania są konieczne podczas leczenia dalteparyną u dzieci?

Konieczne jest monitorowanie stężenia anty-Xa oraz regularne badania parametrów krzepnięcia krwi3.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania dalteparyny u dzieci?

Przeciwwskazaniami są m.in. nadwrażliwość na lek, czynne krwawienie, ciężkie zaburzenia krzepnięcia i małopłytkowość4.