REKLAMA

Jak działa cyklopentolat?

Cyklopentolat należy do grupy leków nazywanych środkami rozszerzającymi źrenicę oraz preparatami przeciwcholinergicznymi1. Jego działanie polega na blokowaniu określonych receptorów w oku, co prowadzi do rozszerzenia źrenicy i tymczasowego porażenia akomodacji (czyli zdolności oka do wyraźnego widzenia przedmiotów z różnych odległości)1. W praktyce oznacza to, że po podaniu kropli z cyklopentolatem oko staje się bardziej wrażliwe na światło i na pewien czas traci ostrość widzenia na bliskie odległości1. Działanie to jest wykorzystywane podczas badań okulistycznych oraz w leczeniu niektórych chorób oczu2.

Wskazania do stosowania cyklopentolatu

Cyklopentolat występuje najczęściej w postaci kropli do oczu. Zakres jego zastosowań zależy od wieku pacjenta oraz rodzaju schorzenia. Warto pamiętać, że nie każda sytuacja kliniczna pozwala na jego użycie, szczególnie u najmłodszych dzieci3.

Wskazania u dorosłych

U osób dorosłych cyklopentolat stosowany jest przede wszystkim w następujących sytuacjach:

  • Diagnostyka dna oka – krople z cyklopentolatem pozwalają na rozszerzenie źrenicy, dzięki czemu lekarz może dokładnie obejrzeć wnętrze oka podczas badania okulistycznego3.
  • Badanie refrakcji – cyklopentolat pomaga w precyzyjnym określeniu wady wzroku, szczególnie wtedy, gdy konieczne jest wyłączenie naturalnej zdolności oka do akomodacji3.
  • Leczenie stanów zapalnych oka – substancja ta jest wykorzystywana jako środek rozszerzający źrenicę w leczeniu zapalenia tęczówki, zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego, a także zapalenia naczyniówki i błony naczyniowej oka3.
Ważne: Cyklopentolat nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania. Jego użycie wymaga kontroli przez specjalistę, ponieważ może powodować przejściowe zaburzenia widzenia, zwiększoną wrażliwość na światło i inne działania niepożądane. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz u pacjentów z jaskrą lub innymi chorobami oczu4.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Cyklopentolat może być stosowany u dzieci powyżej 3 miesiąca życia. Wskazania u dzieci i młodzieży są podobne jak u dorosłych:

  • Diagnostyka dna oka – rozszerzenie źrenicy pozwala na ocenę stanu siatkówki i innych struktur oka3.
  • Badanie refrakcji – umożliwia dokładne określenie wady wzroku, szczególnie u młodszych dzieci, u których trudno uzyskać wiarygodny wynik w inny sposób3.

Stosowanie cyklopentolatu u dzieci poniżej 3 miesiąca życia jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań, takich jak zaburzenia widzenia czy toksyczność ogólnoustrojowa5. U dzieci należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w przypadku przekrwienia oka lub w sytuacjach, gdy występują inne czynniki ryzyka zwiększonego wchłaniania leku5.

Wskazania u innych grup pacjentów

U osób starszych stosowanie cyklopentolatu wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ istnieje większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza ogólnoustrojowych4. Lek ten należy również stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami serca, niedrożnością jelit, przerostem gruczołu krokowego oraz u osób z jaskrą4.

Wskazówka:

  • Po podaniu kropli z cyklopentolatem należy unikać prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu powrotu pełnej ostrości widzenia.
  • Oczy stają się bardziej wrażliwe na światło – zaleca się używanie okularów przeciwsłonecznych, aby chronić wzrok przed promieniowaniem UV.
  • W przypadku stosowania soczewek kontaktowych należy je zdjąć przed zakropleniem leku i założyć ponownie dopiero po upływie co najmniej 15 minut6.
  • U dzieci zaleca się uciskać ujścia kanalików łzowych przez 2-3 minuty po podaniu kropli, by zmniejszyć ryzyko wchłaniania leku do organizmu6.

Cyklopentolat w różnych wskazaniach – podsumowanie w tabeli

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Diagnostyka dna oka Tak Tak Tak, powyżej 3 miesięcy Tak, z ostrożnością Brak danych
Badanie refrakcji Tak Tak Tak, powyżej 3 miesięcy Tak, z ostrożnością Brak danych
Leczenie stanów zapalnych oka Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Brak danych

345

Cyklopentolat – skuteczny środek w diagnostyce i leczeniu chorób oczu

Cyklopentolat jest ważną substancją wykorzystywaną w okulistyce zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 3 miesiąca życia. Najczęściej stosuje się go do rozszerzenia źrenicy przed badaniem dna oka lub określeniem wady wzroku, a także w leczeniu niektórych stanów zapalnych u dorosłych3. Lek ten wymaga ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u osób starszych i dzieci, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa pozwala na skuteczne i bezpieczne wykorzystanie cyklopentolatu w praktyce okulistycznej4.

Pytania i odpowiedzi

W jakich sytuacjach stosuje się cyklopentolat?

Cyklopentolat stosuje się do rozszerzenia źrenicy w badaniu dna oka, określaniu wady wzroku oraz leczeniu stanów zapalnych oka u dorosłych1.

Czy cyklopentolat może być stosowany u dzieci?

Tak, ale tylko u dzieci powyżej 3 miesiąca życia, głównie w diagnostyce dna oka i badaniu refrakcji2.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania cyklopentolatu u dzieci?

Nie należy stosować cyklopentolatu u noworodków i niemowląt poniżej 3 miesięcy z powodu ryzyka powikłań3.

Czy cyklopentolat jest bezpieczny dla osób starszych?

Osoby starsze powinny stosować cyklopentolat ostrożnie ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych4.

REKLAMA