Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneStandardowe dawkowanie cetyryzyny i ryzyko przedawkowania
Cetyryzyna, znana również jako cetirizini dihydrochloridum, jest substancją czynną wykorzystywaną w leczeniu objawów alergii, takich jak katar sienny czy pokrzywka12. Standardowa dawka dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat najczęściej wynosi 10 mg na dobę, niezależnie od tego, czy lek jest podawany w postaci tabletek, kropli czy syropu345. U dzieci dawka dobierana jest odpowiednio do wieku i masy ciała5. Przedawkowanie cetyryzyny ma miejsce, gdy zostanie przyjęta dawka co najmniej 5 razy większa od zalecanej dobowej ilości67.
Kiedy należy mówić o przedawkowaniu?
O przedawkowaniu cetyryzyny mówimy w sytuacji, gdy pacjent przyjmie znacznie większą ilość leku niż przewiduje to zalecana dawka dobowa. Dotyczy to zarówno przypadkowego, jak i celowego spożycia zbyt dużej ilości tabletek, kropli lub syropu78. Przedawkowanie może wystąpić zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Objawy przedawkowania cetyryzyny
Po spożyciu zbyt dużej ilości cetyryzyny, objawy dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego oraz mogą wskazywać na działanie przeciwcholinergiczne, czyli zaburzające pracę układu nerwowego i niektórych narządów910. Objawy mogą być łagodne, umiarkowane lub ciężkie – zależnie od ilości przyjętej substancji i indywidualnej wrażliwości organizmu78.
- Układ nerwowy: splątanie, zawroty głowy, zmęczenie, bóle głowy, senność, osłupienie, drżenie, niepokój ruchowy, sedacja (uspokojenie), śpiączka (w bardzo ciężkich przypadkach)
- Układ pokarmowy: biegunka, złe samopoczucie
- Układ moczowy: zatrzymanie moczu
- Skóra: świąd, rozszerzenie źrenic
- Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia (przyspieszenie akcji serca)
W przypadku leków złożonych, takich jak tabletki zawierające cetyryzynę i pseudoefedrynę, przedawkowanie może powodować dodatkowe objawy, np. podwyższenie ciśnienia, zaburzenia rytmu serca, psychozę, drgawki, a nawet śpiączkę i niewydolność oddechową11.
Objawy przedawkowania u dzieci i dorosłych
U dorosłych po przedawkowaniu może wystąpić głównie senność. Natomiast u dzieci początkowo obserwuje się pobudzenie i niepokój ruchowy, a następnie senność1213.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku podejrzenia przedawkowania cetyryzyny należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) dla tej substancji710. Zaleca się leczenie objawowe lub podtrzymujące – oznacza to, że lekarze koncentrują się na łagodzeniu objawów, które wystąpiły u pacjenta.
- Jeśli od spożycia leku nie minęło dużo czasu, można rozważyć wykonanie płukania żołądka, aby ograniczyć ilość substancji wchłoniętej do organizmu
- Cetyryzyna nie jest skutecznie usuwana z organizmu za pomocą dializy
- W przypadku ciężkich objawów, takich jak drgawki czy zaburzenia rytmu serca, konieczna jest hospitalizacja i leczenie podtrzymujące funkcje życiowe
- W przypadku leków złożonych (np. z pseudoefedryną) postępowanie powinno obejmować dodatkowe działania, takie jak unikanie podawania amin sympatykomimetycznych oraz stosowanie odpowiednich leków na nadciśnienie czy drgawki
- Przy podejrzeniu przedawkowania, niezwłoczne zgłoszenie się po pomoc medyczną jest kluczowe.
- Nie należy samodzielnie prowokować wymiotów bez konsultacji z lekarzem.
- W przypadku ciężkiego zatrucia, szczególnie u dzieci lub osób starszych, wskazana jest obserwacja szpitalna.
- W przypadku przedawkowania leków złożonych, objawy mogą być bardziej nasilone i zagrażające życiu.
Tabela podsumowująca: objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania cetyryzyny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: senność, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie | Leczenie objawowe, obserwacja | Zwykle nie, chyba że objawy nasilają się |
| Umiarkowane: splątanie, świąd, niepokój ruchowy, biegunka, rozszerzenie źrenic | Leczenie objawowe, płukanie żołądka (jeśli niedawno przyjęto lek), obserwacja | Może być konieczna, szczególnie u dzieci lub osób z chorobami współistniejącymi |
| Ciężkie: osłupienie, drżenie, tachykardia, zatrzymanie moczu, drgawki, śpiączka (szczególnie w przypadku leków złożonych) | Hospitalizacja, leczenie podtrzymujące, monitorowanie funkcji życiowych | Tak, konieczna hospitalizacja; w przypadku leków złożonych – intensywna terapia |
Cetyryzyna – bezpieczeństwo stosowania a ryzyko przedawkowania
Cetyryzyna, stosowana zgodnie z zaleceniami, jest lekiem bezpiecznym i skutecznym w leczeniu objawów alergii414. Przedawkowanie, choć najczęściej nie prowadzi do trwałych powikłań, może wywołać poważne objawy, zwłaszcza u dzieci, osób starszych i w przypadku przyjęcia leków złożonych. Brak specyficznej odtrutki sprawia, że kluczowe jest szybkie podjęcie leczenia objawowego i ewentualna hospitalizacja. Najlepszym sposobem na uniknięcie problemów jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i nieprzyjmowanie większych ilości leku niż wskazane przez lekarza lub ulotkę.