Przedawkowanie cefuroksymu – co warto wiedzieć?
Cefuroksym to antybiotyk należący do grupy cefalosporyn drugiej generacji, wykorzystywany w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych. Może być podawany w formie tabletek, wstrzyknięć dożylnych lub domięśniowych, a także w specjalnych przypadkach bezpośrednio do oka podczas operacji zaćmy12. Stosowanie tego leku wymaga zachowania szczególnej ostrożności, ponieważ przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do niebezpiecznych skutków dla zdrowia.
Standardowe dawkowanie i granice bezpieczeństwa
Dawka cefuroksymu zależy od rodzaju infekcji, wieku pacjenta, masy ciała, a także od postaci leku i drogi podania. Przykładowo:
- Tabletki zawierają zazwyczaj 125 mg, 250 mg lub 500 mg cefuroksymu aksetylu i stosowane są doustnie34.
- Preparaty do wstrzykiwań mają zwykle 250 mg, 500 mg, 750 mg, 1,5 g cefuroksymu w jednej fiolce i podawane są domięśniowo lub dożylnie15.
- Podanie bezpośrednio do oka (np. podczas operacji zaćmy) dotyczy dawek rzędu 1 mg w 0,1 ml roztworu, przygotowanego specjalnie do tego celu2.
Przedawkowanie występuje, gdy przyjęta ilość leku przekracza maksymalną zalecaną dawkę lub gdy nie zostanie odpowiednio dostosowana u osób z niewydolnością nerek. Szczególnie niebezpieczne jest to u pacjentów, których organizm wolniej usuwa lek z powodu chorób nerek67.
Objawy przedawkowania cefuroksymu
Objawy przedawkowania cefuroksymu mogą być poważne i dotyczą głównie układu nerwowego. Najczęściej pojawiają się w przypadku przekroczenia dawek zalecanych lub u osób, które mają zaburzenia czynności nerek, ponieważ lek gromadzi się wtedy w organizmie67.
- Encefalopatia – czyli zaburzenia pracy mózgu, mogące objawiać się splątaniem, dezorientacją, a nawet śpiączką6.
- Drgawki – nagłe, niekontrolowane skurcze mięśni, mogące prowadzić do utraty przytomności67.
- Śpiączka – ciężkie zaburzenie świadomości, wymagające natychmiastowej pomocy medycznej6.
Objawy te mogą wystąpić zarówno po podaniu doustnym, jak i po wstrzyknięciach, a także w przypadku nieprawidłowego podania leku do oka.
Objawy przedawkowania po podaniu do oka
Przedawkowanie cefuroksymu podanego bezpośrednio do oka (np. w trakcie operacji zaćmy) jest rzadkie, ale może prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych:
- Obrzęk rogówki – czyli opuchlizna przedniej warstwy oka, która może utrzymywać się przez kilka tygodni89.
- Przemijające podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe8.
- Utrata komórek śródbłonka rogówki8.
- Zmiany w obrazie elektroretinografii (badania funkcji siatkówki)8.
- W ciężkich przypadkach – trwała i poważna utrata wzroku8.
Co robić w przypadku przedawkowania?
W przypadku podejrzenia przedawkowania cefuroksymu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Postępowanie zależy od stopnia zatrucia, drogi podania leku oraz ogólnego stanu pacjenta67:
- W ciężkich przypadkach (np. wystąpienie drgawek lub śpiączki) konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja6.
- W przypadku osób z zaburzeniami czynności nerek może być konieczne zastosowanie hemodializy lub dializy otrzewnowej, które pomagają szybciej usunąć cefuroksym z organizmu67.
- Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na cefuroksym – leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspomaganiu funkcji życiowych67.
- Objawy przedawkowania mogą być bardziej nasilone, jeśli pacjent przyjmuje jednocześnie inne leki, które wpływają na układ nerwowy.
- W przypadku przedawkowania po podaniu do oka, leczenie polega głównie na obserwacji okulistycznej i łagodzeniu objawów. Niestety, w niektórych przypadkach utrata wzroku może być trwała89.
- Nie należy próbować samodzielnie leczyć przedawkowania w domu.
Tabela: Objawy przedawkowania, postępowanie i konieczność hospitalizacji
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: splątanie, dezorientacja | Obserwacja, konsultacja lekarska | Może być konieczna, zwłaszcza u osób z chorobami nerek |
| Umiarkowane: drgawki, zaburzenia świadomości | Hospitalizacja, leczenie objawowe, w razie potrzeby dializa | Tak, zwłaszcza jeśli objawy nie ustępują |
| Ciężkie: śpiączka, trwałe uszkodzenie narządów, powikłania okulistyczne (utrata wzroku) | Natychmiastowa hospitalizacja, leczenie na oddziale intensywnej terapii, dializa (brak antidotum) | Tak, niezbędna szybka interwencja medyczna |
Cefuroksym – bezpieczeństwo stosowania i znaczenie odpowiedniego dawkowania
Przedawkowanie cefuroksymu, niezależnie od drogi podania, niesie ze sobą ryzyko poważnych powikłań, głównie neurologicznych i – w przypadku podania do oka – okulistycznych6789. Najważniejsze jest stosowanie się do zaleceń lekarza oraz informowanie o wszystkich przyjmowanych lekach i istniejących chorobach, zwłaszcza nerek. Jeśli pojawią się jakiekolwiek niepokojące objawy po przyjęciu cefuroksymu, należy niezwłocznie szukać pomocy medycznej. Prawidłowe dawkowanie i regularna kontrola stanu zdrowia to klucz do bezpiecznego stosowania tego antybiotyku.


















