REKLAMA

Jak działa ceftriakson?

Ceftriakson (Ceftriaxonum) należy do antybiotyków z grupy cefalosporyn trzeciej generacji. Działa na wiele rodzajów bakterii, hamując budowę ich ściany komórkowej. To prowadzi do zniszczenia bakterii i pomaga organizmowi zwalczyć zakażenie123456. Ceftriakson wykazuje skuteczność wobec wielu bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym tych, które wywołują groźne zakażenia szpitalne i pozaszpitalne.

Ważne informacje dotyczące stosowania ceftriaksonu:

  • Ceftriakson podaje się w postaci zastrzyków dożylnych lub domięśniowych.
  • Nie jest przeznaczony do samodzielnego stosowania w domu – wymaga nadzoru medycznego.
  • W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy zakażeniach mieszanych, konieczne może być jednoczesne podanie innych antybiotyków78.
  • Dawkowanie oraz długość leczenia ustala lekarz, zależnie od rodzaju zakażenia i wieku pacjenta.

Wskazania do stosowania ceftriaksonu

Ceftriakson jest antybiotykiem o szerokim zastosowaniu, przeznaczonym do leczenia różnych poważnych zakażeń bakteryjnych zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w tym noworodków urodzonych o czasie (od urodzenia)910111213. Wskazania mogą różnić się w zależności od postaci leku i drogi podania, ale ogólnie obejmują leczenie ciężkich zakażeń wymagających hospitalizacji oraz profilaktykę w określonych sytuacjach.

Wskazania u dorosłych

Ceftriakson stosuje się u dorosłych w leczeniu następujących zakażeń:

  • Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – poważne zakażenie błon otaczających mózg i rdzeń kręgowy910111213.
  • Pozaszpitalne i szpitalne zapalenie płuc – zakażenia płuc wywołane przez różne bakterie, zarówno poza szpitalem, jak i w trakcie pobytu w szpitalu910.
  • Ostre zapalenie ucha środkowego – szczególnie przy ciężkim przebiegu lub braku efektu po innych lekach913.
  • Zakażenia w obrębie jamy brzusznej – np. zapalenie otrzewnej czy zakażenia pooperacyjne913.
  • Powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek) – szczególnie, gdy zakażenie jest ciężkie lub nawracające913.
  • Zakażenia kości i stawów – np. zapalenie kości czy ropnie stawowe9.
  • Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich – przy poważnych zakażeniach, które wymagają leczenia szpitalnego9.
  • Rzeżączka – choroba przenoszona drogą płciową, wywołana przez bakterię Neisseria gonorrhoeae9.
  • Kiła – choroba przenoszona drogą płciową, wywołana przez bakterię Treponema pallidum9.
  • Bakteryjne zapalenie wsierdzia – poważne zakażenie wewnętrznej warstwy serca9.
  • Leczenie zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) – u dorosłych pacjentów z zaostrzeniem tej choroby913.
  • Rozsiana postać boreliozy (stadium II i III) – u dorosłych i dzieci, w tym noworodków od 15. dnia życia9.
  • Przedoperacyjna profilaktyka zakażeń miejsc operowanych – w celu zapobiegania zakażeniom podczas niektórych zabiegów chirurgicznych78.
  • Leczenie pacjentów z neutropenią i gorączką – gdy gorączka jest prawdopodobnie spowodowana zakażeniem bakteryjnym7.
  • Leczenie bakteriemii – gdy bakterie obecne są we krwi i zakażenie powiązane jest z wyżej wymienionymi stanami7.

W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy zakażenie może być wywołane przez kilka różnych bakterii, ceftriakson powinien być stosowany razem z innymi antybiotykami, aby zapewnić skuteczne leczenie78.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Ceftriakson jest szeroko stosowany także u dzieci, w tym u noworodków urodzonych o czasie (od urodzenia). Wskazania są bardzo zbliżone do tych u dorosłych:

  • Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych913.
  • Pozaszpitalne i szpitalne zapalenie płuc9.
  • Ostre zapalenie ucha środkowego9.
  • Zakażenia w obrębie jamy brzusznej9.
  • Powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek)9.
  • Zakażenia kości i stawów9.
  • Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich9.
  • Rzeżączka9.
  • Kiła9.
  • Bakteryjne zapalenie wsierdzia9.
  • Rozsiana postać boreliozy (stadium II i III) – od 15. dnia życia9.
  • Przedoperacyjna profilaktyka zakażeń miejsc operowanych7.
  • Leczenie pacjentów z neutropenią i gorączką7.
  • Leczenie bakteriemii powiązanej z wymienionymi zakażeniami7.

Niektóre wskazania, takie jak leczenie zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, dotyczą wyłącznie dorosłych913.

Ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków oraz noworodków urodzonych o czasie, u których istnieje ryzyko encefalopatii bilirubinowej (ciężkiego uszkodzenia mózgu na skutek nadmiaru bilirubiny)1415.

Kiedy ceftriakson stosuje się ostrożnie lub unika u niektórych pacjentów?

  • Nie podaje się go wcześniakom oraz niektórym noworodkom z ryzykiem żółtaczki14.
  • Stosowanie ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń jest przeciwwskazane u noworodków ze względu na ryzyko wytrącania się osadu w nerkach i płucach1617.
  • U osób z ciężką niewydolnością nerek i wątroby zalecana jest szczególna ostrożność i monitorowanie stanu zdrowia18.
  • Lekarz może modyfikować dawkowanie w zależności od wieku, masy ciała i chorób współistniejących pacjenta18.

Stosowanie ceftriaksonu w innych grupach pacjentów

W przypadku osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby oraz kobiet w ciąży, decyzję o stosowaniu ceftriaksonu podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i wątroby zalecana jest ścisła obserwacja kliniczna1819. Stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią jest możliwe tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko20.

Podsumowanie – Ceftriakson jako skuteczny antybiotyk w leczeniu ciężkich zakażeń

Ceftriakson to nowoczesny antybiotyk stosowany do leczenia wielu ciężkich zakażeń bakteryjnych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Jego skuteczność potwierdzona jest w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia płuc, powikłanych zakażeń układu moczowego i kości, a także w chorobach przenoszonych drogą płciową, takich jak rzeżączka i kiła. Lek ten jest wykorzystywany także do profilaktyki zakażeń pooperacyjnych oraz w terapii pacjentów z obniżoną odpornością. Wskazania do stosowania ceftriaksonu są szerokie, jednak jego podawanie wymaga kontroli lekarza, zwłaszcza u dzieci, osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania ceftriaksonu są dobrze udokumentowane, a jego wszechstronność sprawia, że jest często wybieranym antybiotykiem w szpitalach i poradniach specjalistycznych910111213.

Tabela: Wskazania do stosowania ceftriaksonu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Pozaszpitalne i szpitalne zapalenie płuc Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Ostre zapalenie ucha środkowego Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia jamy brzusznej Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Powikłane zakażenia dróg moczowych Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia kości i stawów Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Rzeżączka Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Kiła Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Bakteryjne zapalenie wsierdzia Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją
Zaostrzenie POChP Tak Nie Nie Tak Tak, z modyfikacją
Rozsiana postać boreliozy Tak Tak Tak (od 15. dnia życia) Tak Tak, z modyfikacją
Profilaktyka okołooperacyjna Tak Tak Tak Tak Tak, z modyfikacją

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby stosuje się ceftriakson?

Ceftriakson jest stosowany w leczeniu m.in. zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia płuc, zakażeń układu moczowego, zakażeń kości i stawów, powikłanych zakażeń skóry, rzeżączki, kiły oraz w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych12.

Czy ceftriakson można podawać dzieciom?

Tak, ceftriakson można stosować u dzieci, w tym u noworodków urodzonych o czasie. Jest jednak przeciwwskazany u wcześniaków oraz noworodków z ryzykiem encefalopatii bilirubinowej3.

Czy ceftriakson stosuje się w profilaktyce przedoperacyjnej?

Tak, ceftriakson jest stosowany w zapobieganiu zakażeniom miejsc operowanych u dorosłych i dzieci4.

Czy są sytuacje, gdy ceftriaksonu nie można stosować?

Nie można stosować ceftriaksonu u wcześniaków oraz niektórych noworodków, a także w przypadku uczulenia na cefalosporyny lub inne antybiotyki beta-laktamowe5.

REKLAMA