Bortezomib – dawkowanie leku

Ogólne zasady dawkowania bortezomibu

Bortezomib stosuje się w leczeniu nowotworów krwi, takich jak szpiczak mnogi czy chłoniak z komórek płaszcza. Lek występuje w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, który podaje się dożylnie lub podskórnie, zależnie od mocy i rodzaju preparatu¹²³. Dawkowanie leku zależy od powierzchni ciała pacjenta (mg/m²), drogi podania, wskazania oraz schematu leczenia (monoterapia lub leczenie skojarzone z innymi lekami). W większości przypadków lek podaje się w cyklach, z określonymi przerwami pomiędzy dawkami.

Standardowa dawka i schemat podawania u dorosłych

• Monoterapia oraz leczenie skojarzone: 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawane dożylnie lub podskórnie dwa razy w tygodniu przez dwa tygodnie (dni 1., 4., 8., 11.) w 21-dniowym cyklu leczenia⁴⁵⁶.
• Czas trwania leczenia: Pacjenci z całkowitą remisją powinni otrzymać jeszcze 2 cykle leczenia, natomiast pacjenci odpowiadający na leczenie, u których nie stwierdzono całkowitej remisji, powinni otrzymać łącznie 8 cykli⁴⁵⁶.
• Przerwa między dawkami: Między kolejnymi dawkami bortezomibu musi upłynąć co najmniej 72 godziny⁷⁸.

Dawkowanie w leczeniu skojarzonym

• Z melfalanem i prednizonem: Sześciotygodniowy cykl, w którym w cyklach 1-4 bortezomib podaje się dwa razy w tygodniu (dni: 1., 4., 8., 11., 22., 25., 29., 32.), a w cyklach 5-9 raz w tygodniu (dni: 1., 8., 22., 29.)⁹¹⁰.
• Z deksametazonem: Dawkowanie bortezomibu jak wyżej, a deksametazon podaje się doustnie w dawce 20-40 mg w określone dni cyklu¹¹¹².
• Z talidomidem: Do bortezomibu i deksametazonu dołącza się talidomid doustnie, z narastającą dawką w kolejnych cyklach, jeśli lek jest dobrze tolerowany¹³¹⁴.
• Z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem (w chłoniaku z komórek płaszcza): Bortezomib podaje się dwa razy w tygodniu przez dwa tygodnie w cyklu 21-dniowym (dni: 1., 4., 8., 11.), po czym następuje 10-dniowa przerwa¹⁵¹⁶.

Dostępne postacie leku i drogi podania

• Dożylnie: Roztwór podaje się w bolusie przez 3-5 sekund do żyły obwodowej lub przez centralny dostęp żylny¹⁷¹⁸.
• Podskórnie: Roztwór podaje się w udo lub brzuch pod kątem 45-90°; miejsca podania należy zmieniać przy kolejnych iniekcjach¹⁹²⁰.
• Postaci leku: Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawkach 1 mg lub 3,5 mg¹³.

Dawkowanie bortezomibu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Bortezomib nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia – brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, nie można ustalić zaleceń dawkowania¹⁷¹⁸.

Pacjenci w podeszłym wieku

• Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki u pacjentów powyżej 65. roku życia leczonych z powodu szpiczaka mnogiego lub chłoniaka z komórek płaszcza²³²⁴.
• Brak szczegółowych badań u pacjentów w podeszłym wieku kwalifikowanych do przeszczepienia komórek macierzystych, dlatego nie można opracować zaleceń dawkowania dla tej grupy²³²⁴.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

• U osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny > 20 ml/min/1,73 m²) nie ma potrzeby zmiany dawki²⁵²⁶.
• W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny < 20 ml/min/1,73 m²), brak wystarczających danych dotyczących farmakokinetyki bortezomibu; jeśli pacjent wymaga dializ, lek należy podać po zakończonym zabiegu dializy²⁵²⁶.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• Łagodne zaburzenia czynności wątroby: nie wymaga zmiany dawki, należy stosować dawkę standardową²⁷²⁸.
• Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby: rozpocząć leczenie od dawki 0,7 mg/m² w pierwszym cyklu. W zależności od tolerancji, można zwiększyć dawkę do 1,0 mg/m² lub zmniejszyć do 0,5 mg/m² w kolejnych cyklach²⁷²⁸.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

• Nie zaleca się stosowania bortezomibu w ciąży i podczas karmienia piersią. Lek może być szkodliwy dla płodu lub noworodka²⁹³⁰.

Dawkowanie w zależności od wskazania i schematów leczenia

Bortezomib jest stosowany w różnych schematach leczenia w zależności od choroby i skojarzenia z innymi lekami:

• Monoterapia oraz leczenie skojarzone (szpiczak mnogi, chłoniak z komórek płaszcza): 1,3 mg/m² dwa razy w tygodniu w dniach 1., 4., 8., 11. cyklu 21-dniowego⁴¹⁵.
• Leczenie skojarzone z melfalanem i prednizonem: w cyklach 1-4 bortezomib dwa razy w tygodniu (dni: 1., 4., 8., 11., 22., 25., 29., 32.), a w cyklach 5-9 raz w tygodniu (dni: 1., 8., 22., 29.)³¹¹⁰.
• Leczenie skojarzone z deksametazonem i talidomidem: do bortezomibu i deksametazonu dołącza się talidomid, który przy dobrej tolerancji zwiększa się do 200 mg na dobę od drugiego cyklu¹³.
• Leczenie chłoniaka z komórek płaszcza: bortezomib podaje się dwa razy w tygodniu przez dwa tygodnie, następnie 10-dniowa przerwa w cyklu 21-dniowym, razem z innymi lekami cytostatycznymi¹⁵.

Maksymalna dawka dobowa i bezpieczeństwo stosowania

• Maksymalna zalecana dawka bortezomibu to 1,3 mg/m² powierzchni ciała na pojedynczą dawkę, nie częściej niż dwa razy w tygodniu⁴⁶.
• Nie należy przekraczać tej dawki – podanie dawki ponad dwukrotnie większej niż zalecana może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak nagłe niedociśnienie, małopłytkowość, a nawet zgon³²³³.

Tabela podsumowująca schemat dawkowania bortezomibu

Bortezomib – bezpieczne i skuteczne dawkowanie

Stosowanie bortezomibu wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania, które zależy od schematu leczenia, drogi podania i stanu pacjenta. Regularne monitorowanie morfologii krwi oraz obserwacja pod kątem działań niepożądanych są kluczowe dla bezpiecznej terapii. U pacjentów z zaburzeniami pracy wątroby konieczne jest rozpoczynanie leczenia od niższej dawki i indywidualne jej dostosowywanie. W razie ciężkich działań niepożądanych, takich jak neuropatia, należy natychmiast rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie leczenia. Maksymalna dawka dobowa nie powinna być przekraczana, a lek nie jest zalecany w pediatrii. Dzięki ścisłemu przestrzeganiu tych wytycznych, bortezomib stanowi skuteczne narzędzie w leczeniu nowotworów krwi, przy zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta^427281732.