Jak dawkować biperyden? Podstawowe zasady

Biperyden może być podawany w kilku różnych formach – jako tabletki, tabletki o przedłużonym uwalnianiu oraz roztwór do wstrzykiwań. Każda z tych postaci wymaga indywidualnego podejścia do dawkowania, które zależy m.in. od wieku, masy ciała, wskazania terapeutycznego oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Leczenie zwykle rozpoczyna się od najmniejszej skutecznej dawki, którą można stopniowo zwiększać, jeśli jest taka potrzeba. Czas trwania terapii ustala się indywidualnie, w zależności od rodzaju i przebiegu choroby123.

Tabletki (2 mg)

  • Dorośli: W chorobie Parkinsona zaleca się początkowo 2 razy po pół tabletki (2 mg biperydenu chlorowodorku na dobę). Dawka może być zwiększana o 2 mg na dobę. Dawka podtrzymująca to pół do 2 tabletek, stosowana 3 lub 4 razy dziennie (czyli łącznie od 3 do 16 mg biperydenu chlorowodorku na dobę)1.
  • W przypadku objawów pozapiramidowych wywołanych przez inne leki, stosuje się pół do 2 tabletek, od 1 do 4 razy dziennie (1 do 16 mg na dobę), w zależności od nasilenia objawów1.
  • Tabletkę najlepiej zażywać w trakcie lub po posiłku, popijając odpowiednią ilością płynu4.

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (4 mg)

  • Dorośli: Najczęściej stosowana dawka dobowa to od 1 do 3 tabletek (4–12 mg biperydenu chlorowodorku na dobę). Maksymalnie można przyjąć 4 tabletki na dobę (16 mg)2.
  • Tabletkę należy połknąć w całości, bez rozgryzania i żucia, popijając dużą ilością płynu5.
  • Tabletek nie należy dzielić5.

Roztwór do wstrzykiwań (5 mg/ml)

  • Dorośli: W ciężkich przypadkach choroby Parkinsona oraz w przypadku kurczu powiek, w leczeniu początkowym można podać 10 do 20 mg biperydenu na dobę w dawkach podzielonych, domięśniowo lub powoli dożylnie3.
  • W leczeniu objawów pozapiramidowych wywołanych przez inne leki – jednorazowo 2,5 do 5 mg domięśniowo lub powoli dożylnie. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć po 30 minutach3.
  • W zatruciu nikotyną podaje się domięśniowo 5 do 10 mg, a w ciężkich przypadkach dożylnie 5 mg6.
  • W zatruciu organicznymi związkami fosforu dawkę ustala się indywidualnie, zazwyczaj powoli dożylnie podaje się 5 mg, powtarzając dawkę aż do ustąpienia objawów7.
Ważne: Biperyden podaje się w różnych postaciach i drogach, dlatego sposób przyjmowania oraz dawka zależą od wskazania, wieku i stanu zdrowia pacjenta. W przypadku konieczności szybkiego działania (np. nagłe zaburzenia ruchowe lub ciężkie przypadki choroby Parkinsona) preferowana jest postać do wstrzykiwań. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu stosuje się głównie w leczeniu przewlekłym. Należy zawsze stosować się do zaleceń dotyczących sposobu przyjmowania, by uniknąć działań niepożądanych i uzyskać optymalny efekt leczenia312.

Dawkowanie biperydenu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Tabletki 2 mg: W leczeniu objawów pozapiramidowych wywołanych innymi lekami u dzieci w wieku 3–15 lat stosuje się od 1 do 3 razy na dobę pół do 1 tabletki (1 do 6 mg na dobę)4.
  • Tabletki o przedłużonym uwalnianiu 4 mg: Przeciwwskazane u dzieci5.
  • Roztwór do wstrzykiwań:
    • Do 1 roku życia: 1 mg biperydenu (0,2 ml roztworu)
    • Do 6 lat: 2 mg biperydenu (0,4 ml roztworu)
    • Do 10 lat: 3 mg biperydenu (0,6 ml roztworu)

    Produkt podaje się powoli dożylnie. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć po 30 minutach6.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych zaleca się szczególną ostrożność, ponieważ mogą być bardziej wrażliwi na działanie biperydenu nawet w typowych dawkach terapeutycznych. Wskazane jest rozpoczynanie leczenia od najmniejszych dawek i ostrożne ich zwiększanie8910.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Brak szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania biperydenu u osób z zaburzeniami czynności nerek w dostępnych źródłach. Zalecana jest jednak ostrożność oraz indywidualne dostosowanie dawki, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku8910.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma szczegółowych danych dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Jednak w przypadku tej grupy pacjentów również zaleca się ostrożność oraz indywidualne podejście do leczenia8910.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania biperydenu podczas ciąży i karmienia piersią. Decyzję o zastosowaniu biperydenu u kobiet w ciąży lub karmiących powinien podjąć lekarz po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka111213.

Ważne: U dzieci doświadczenie w stosowaniu biperydenu jest ograniczone i dotyczy głównie krótkotrwałego leczenia zaburzeń ruchowych wywołanych innymi lekami. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu są przeciwwskazane u dzieci. U osób starszych i z chorobami układu nerwowego zaleca się szczególną ostrożność, ponieważ mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na działanie biperydenu. Kobiety w ciąży oraz matki karmiące piersią powinny stosować biperyden tylko wtedy, gdy jest to niezbędne i po konsultacji z lekarzem8910.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Tabletki 2 mg oraz tabletki o przedłużonym uwalnianiu 4 mg: Maksymalna dawka dobowa biperydenu wynosi 16 mg (co odpowiada 8 tabletkom 2 mg lub 4 tabletkom 4 mg)12.
  • Roztwór do wstrzykiwań: Maksymalna dawka dobowa to 10–20 mg6.
  • Przedawkowanie biperydenu może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak suchość błon śluzowych, zaburzenia świadomości, zaburzenia pracy serca, a w ciężkich przypadkach – do zapaści krążeniowej i zatrzymania oddychania. W razie przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna141516.

Biperyden – dawkowanie podsumowanie

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli – tabletki 2 mg Początkowo 2 mg/dobę; dawka podtrzymująca: 3–16 mg/dobę w dawkach podzielonych
Dorośli – tabletki o przedłużonym uwalnianiu 4 mg 4–12 mg/dobę; maksymalnie 16 mg/dobę
Dorośli – roztwór do wstrzykiwań 10–20 mg/dobę w ciężkich przypadkach; pojedyncza dawka 2,5–5 mg w objawach pozapiramidowych; maksymalnie 20 mg/dobę
Dzieci 3–15 lat (tabletki 2 mg) 1–6 mg/dobę w dawkach podzielonych
Dzieci (roztwór do wstrzykiwań) Do 1 roku: 1 mg; do 6 lat: 2 mg; do 10 lat: 3 mg; podawane powoli dożylnie, w razie potrzeby powtórzyć po 30 minutach
Dzieci (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 4 mg) Przeciwwskazane
Osoby starsze Stosować dawki jak u dorosłych, z dużą ostrożnością, rozpoczynając od najmniejszych dawek
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby Brak szczegółowych zaleceń; zalecana ostrożność i indywidualizacja dawkowania
Kobiety w ciąży i karmiące Brak danych; stosować tylko w razie konieczności po ocenie lekarza

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować biperyden u dorosłych?

Dawka początkowa to 2 mg na dobę, zwiększana stopniowo. Dawka podtrzymująca wynosi 3–16 mg na dobę w dawkach podzielonych, maksymalnie 16 mg na dobę.

Czy biperyden można stosować u dzieci?

Tak, ale tylko w określonych sytuacjach i postaciach leku. Dawkowanie zależy od wieku i postaci biperydenu. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu są przeciwwskazane u dzieci.

Jaka jest maksymalna dawka biperydenu na dobę?

Maksymalna dawka dobowa biperydenu to 16 mg w tabletkach lub 10–20 mg w roztworze do wstrzykiwań.

Czy biperyden można stosować u osób starszych?

Tak, ale zalecana jest szczególna ostrożność i rozpoczynanie leczenia od najmniejszych dawek.

Czy biperyden można nagle odstawić?

Nie, lek należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć nawrotu objawów.