Czym jest benzoksonium i jak jest stosowany?
Benzoksonium, znany także pod łacińską nazwą Benzoxoni chloridum, to składnik leków przeznaczonych do stosowania w jamie ustnej i gardle. Występuje najczęściej w formie aerozolu lub tabletek do ssania, często w połączeniu z lidokainą – substancją łagodzącą ból12.
Standardowe dawki benzoksonium
- W aerozolu do jamy ustnej 1 ml roztworu zawiera 2 mg benzoksoniowego chlorku. Jedna dawka to około 0,28 mg tej substancji1.
- W tabletkach do ssania każda tabletka zawiera 1 mg benzoksoniowego chlorku2.
Przyjęcie większej niż zalecana dawki może prowadzić do przedawkowania, szczególnie jeśli lek zostanie połknięty w dużej ilości.
Przedawkowanie benzoksonium – kiedy może wystąpić?
Przedawkowanie benzoksonium zdarza się rzadko, ponieważ ilość substancji w pojedynczej dawce leków dostępnych bez recepty jest niewielka. Do przedawkowania może dojść głównie wtedy, gdy przypadkowo lub celowo zostanie połknięta znaczna ilość leku, np. cały pojemnik aerozolu lub wiele tabletek naraz34.
W przypadku preparatów złożonych, takich jak leki zawierające również lidokainę, ryzyko powikłań może być większe, ponieważ każda z tych substancji może wywoływać inne objawy przedawkowania.
Objawy przedawkowania benzoksonium
Typowe objawy przedawkowania benzoksonium są związane głównie z przewodem pokarmowym. W większości przypadków są to dolegliwości o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, ale w przypadku bardzo dużych dawek mogą pojawić się poważniejsze skutki. W przypadku preparatów z lidokainą mogą wystąpić również objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.
Najczęstsze objawy po połknięciu dużej ilości benzoksonium
Objawy przedawkowania lidokainy (w lekach złożonych)
- Obniżone ciśnienie krwi (niedociśnienie)34
- Zwolnione tętno (bradykardia)34
- Drgawki34
- Śpiączka34
- Zatrzymanie akcji serca lub oddechu (w bardzo ciężkich przypadkach)34
Objawy po przedawkowaniu benzoksonium zwykle ograniczają się do przewodu pokarmowego, jednak w przypadku leków z lidokainą mogą być znacznie poważniejsze i wymagać natychmiastowej pomocy medycznej.
Jak postępować w przypadku przedawkowania benzoksonium?
W przypadku podejrzenia przedawkowania benzoksonium (szczególnie jeśli połknięto dużą ilość preparatu), należy natychmiast podjąć odpowiednie kroki. Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu34.
Postępowanie krok po kroku
- Nie należy prowokować wymiotów ani płukać żołądka34.
- Można natychmiast podać mleko lub białko jaj zmieszane z wodą, co może pomóc złagodzić podrażnienie34.
- Nie należy pić alkoholu, ponieważ zwiększa on wchłanianie benzoksonium34.
- Leczenie jest objawowe – oznacza to, że łagodzi się konkretne dolegliwości, które się pojawiły34.
- W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja i opieka specjalistyczna56.
W przypadku przedawkowania leków z lidokainą konieczne jest monitorowanie czynności serca i układu oddechowego oraz leczenie ewentualnych drgawek. Nie istnieje specyficzna odtrutka na benzoksonium, dlatego leczenie opiera się na łagodzeniu objawów34.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, wymioty) | Podanie mleka lub białka jaj z wodą, leczenie objawowe | Nie zawsze konieczna, zależy od nasilenia objawów |
| Umiarkowane (utrzymujące się wymioty, osłabienie) | Monitorowanie, leczenie objawowe, konsultacja lekarska | Może być wskazana, szczególnie u dzieci |
| Ciężkie (drgawki, zaburzenia pracy serca – przy przedawkowaniu z lidokainą) | Intensywna opieka medyczna, kontrola czynności serca i oddechu, leczenie drgawek | Konieczna hospitalizacja |
Benzoksonium – bezpieczeństwo i odpowiedzialność
Benzoksonium, stosowany zgodnie z zaleceniami, jest substancją bezpieczną i skuteczną w zwalczaniu infekcji jamy ustnej i gardła78. Przedawkowanie tej substancji zdarza się rzadko, jednak zawsze wiąże się z ryzykiem pojawienia się nieprzyjemnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, a w przypadku leków złożonych – również poważnych powikłań neurologicznych i sercowych. W razie wątpliwości dotyczących przyjętej dawki lub wystąpienia niepokojących objawów, należy niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej. Odpowiedzialne stosowanie leków pozwala uniknąć niepotrzebnych zagrożeń i skutków ubocznych.


















