Czym jest benzoksonium i jak jest stosowany?

Benzoksonium, znany także pod łacińską nazwą Benzoxoni chloridum, to składnik leków przeznaczonych do stosowania w jamie ustnej i gardle. Występuje najczęściej w formie aerozolu lub tabletek do ssania, często w połączeniu z lidokainą – substancją łagodzącą ból12.

Standardowe dawki benzoksonium

  • W aerozolu do jamy ustnej 1 ml roztworu zawiera 2 mg benzoksoniowego chlorku. Jedna dawka to około 0,28 mg tej substancji1.
  • W tabletkach do ssania każda tabletka zawiera 1 mg benzoksoniowego chlorku2.

Przyjęcie większej niż zalecana dawki może prowadzić do przedawkowania, szczególnie jeśli lek zostanie połknięty w dużej ilości.

Ważne: Benzoksonium często występuje w lekach razem z innymi substancjami czynnymi, takimi jak lidokaina. Przedawkowanie takich preparatów może prowadzić do objawów pochodzących zarówno od benzoksonium, jak i od innych składników. W przypadku przyjęcia większej ilości leku niż zalecana, mogą pojawić się objawy charakterystyczne dla każdej z substancji osobno. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność i nie przekraczać zalecanych dawek, a w razie wątpliwości zawsze skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą34.

Przedawkowanie benzoksonium – kiedy może wystąpić?

Przedawkowanie benzoksonium zdarza się rzadko, ponieważ ilość substancji w pojedynczej dawce leków dostępnych bez recepty jest niewielka. Do przedawkowania może dojść głównie wtedy, gdy przypadkowo lub celowo zostanie połknięta znaczna ilość leku, np. cały pojemnik aerozolu lub wiele tabletek naraz34.

W przypadku preparatów złożonych, takich jak leki zawierające również lidokainę, ryzyko powikłań może być większe, ponieważ każda z tych substancji może wywoływać inne objawy przedawkowania.

Objawy przedawkowania benzoksonium

Typowe objawy przedawkowania benzoksonium są związane głównie z przewodem pokarmowym. W większości przypadków są to dolegliwości o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, ale w przypadku bardzo dużych dawek mogą pojawić się poważniejsze skutki. W przypadku preparatów z lidokainą mogą wystąpić również objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.

Najczęstsze objawy po połknięciu dużej ilości benzoksonium

Objawy przedawkowania lidokainy (w lekach złożonych)

Objawy po przedawkowaniu benzoksonium zwykle ograniczają się do przewodu pokarmowego, jednak w przypadku leków z lidokainą mogą być znacznie poważniejsze i wymagać natychmiastowej pomocy medycznej.

Jak postępować w przypadku przedawkowania benzoksonium?

W przypadku podejrzenia przedawkowania benzoksonium (szczególnie jeśli połknięto dużą ilość preparatu), należy natychmiast podjąć odpowiednie kroki. Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu34.

Postępowanie krok po kroku

  • Nie należy prowokować wymiotów ani płukać żołądka34.
  • Można natychmiast podać mleko lub białko jaj zmieszane z wodą, co może pomóc złagodzić podrażnienie34.
  • Nie należy pić alkoholu, ponieważ zwiększa on wchłanianie benzoksonium34.
  • Leczenie jest objawowe – oznacza to, że łagodzi się konkretne dolegliwości, które się pojawiły34.
  • W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja i opieka specjalistyczna56.

W przypadku przedawkowania leków z lidokainą konieczne jest monitorowanie czynności serca i układu oddechowego oraz leczenie ewentualnych drgawek. Nie istnieje specyficzna odtrutka na benzoksonium, dlatego leczenie opiera się na łagodzeniu objawów34.

Pamiętaj: Wszyscy pacjenci, którzy przypadkowo lub celowo przyjęli zbyt dużą ilość preparatu z benzoksonium, powinni niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub na oddział toksykologii. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. Szybka reakcja może zapobiec poważnym powikłaniom i zapewnić odpowiednią opiekę. Nawet jeśli objawy wydają się łagodne, nie należy ich lekceważyć56.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (nudności, wymioty) Podanie mleka lub białka jaj z wodą, leczenie objawowe Nie zawsze konieczna, zależy od nasilenia objawów
Umiarkowane (utrzymujące się wymioty, osłabienie) Monitorowanie, leczenie objawowe, konsultacja lekarska Może być wskazana, szczególnie u dzieci
Ciężkie (drgawki, zaburzenia pracy serca – przy przedawkowaniu z lidokainą) Intensywna opieka medyczna, kontrola czynności serca i oddechu, leczenie drgawek Konieczna hospitalizacja

Benzoksonium – bezpieczeństwo i odpowiedzialność

Benzoksonium, stosowany zgodnie z zaleceniami, jest substancją bezpieczną i skuteczną w zwalczaniu infekcji jamy ustnej i gardła78. Przedawkowanie tej substancji zdarza się rzadko, jednak zawsze wiąże się z ryzykiem pojawienia się nieprzyjemnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, a w przypadku leków złożonych – również poważnych powikłań neurologicznych i sercowych. W razie wątpliwości dotyczących przyjętej dawki lub wystąpienia niepokojących objawów, należy niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej. Odpowiedzialne stosowanie leków pozwala uniknąć niepotrzebnych zagrożeń i skutków ubocznych.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania benzoksonium?

Najczęściej występują nudności i wymioty. W przypadku preparatów z lidokainą mogą pojawić się także drgawki, zaburzenia pracy serca lub śpiączka.34

Czy po przedawkowaniu benzoksonium trzeba iść do szpitala?

W łagodnych przypadkach nie zawsze jest to konieczne, ale w przypadku połknięcia dużej ilości preparatu lub wystąpienia poważnych objawów należy natychmiast zgłosić się do lekarza.56

Jak postępować po połknięciu zbyt dużej dawki benzoksonium?

Nie należy wywoływać wymiotów. Można podać mleko lub białko jaj z wodą i niezwłocznie udać się do lekarza.34

Czy istnieje odtrutka na benzoksonium?

Nie ma specyficznej odtrutki. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wsparciu organizmu.34