Czym jest benfotiamina i jakie są jej standardowe dawki?
Benfotiamina to rozpuszczalna w tłuszczach pochodna witaminy B1 (tiaminy), stosowana najczęściej w tabletkach drażowanych lub powlekanych, w różnych dawkach – od 50 mg do 300 mg w jednej tabletce1234. Zalecane dawki benfotiaminy zależą od wskazań oraz wieku i mogą być wyższe w przypadku leczenia niedoborów, szczególnie u osób dorosłych. Standardowe dzienne zapotrzebowanie na witaminę B1 dla dorosłych wynosi od 1,1 mg do 1,5 mg, natomiast w leczeniu niedoborów stosuje się wyższe dawki, nawet powyżej 100 mg na dobę5.
W przypadku dzieci i młodzieży nie zaleca się stosowania benfotiaminy ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności6.
Za przedawkowanie uważa się sytuację, w której przyjęta dawka substancji czynnej znacznie przekracza zalecane ilości, zarówno jednorazowo, jak i przez dłuższy czas.
Czy możliwe jest przedawkowanie benfotiaminy?
Wszystkie dostępne dane wskazują, że benfotiamina ma bardzo szeroki zakres bezpieczeństwa. Dotychczas nie zgłoszono żadnych przypadków przedawkowania tej substancji, nawet przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach doustnych78910. Podobne informacje dotyczą leków złożonych, w których benfotiamina występuje razem z innymi witaminami z grupy B – również w tych przypadkach nie obserwuje się objawów przedawkowania benfotiaminy1112.
Bardzo wysokie dawki tiaminy (powyżej 10 g) mogą teoretycznie działać blokująco na przewodzenie impulsów nerwowych, jednak w praktyce takie przypadki nie zostały opisane po stosowaniu benfotiaminy doustnie12.
Objawy przedawkowania benfotiaminy
Do tej pory nie odnotowano żadnych typowych objawów przedawkowania benfotiaminy, nawet po przypadkowym przyjęciu większych dawek78910. Substancja ta wykazuje bardzo wysokie bezpieczeństwo, zarówno jako pojedynczy składnik, jak i w preparatach złożonych z innymi witaminami z grupy B.
W teorii, bardzo wysokie dawki tiaminy (pow. 10 g) mogą blokować przewodnictwo nerwowe, ale nie ma doniesień o takich przypadkach po benfotiaminie12.
- Brak typowych objawów przedawkowania benfotiaminy w praktyce klinicznej78910.
- Bardzo wysokie, teoretyczne dawki tiaminy mogą prowadzić do zaburzeń przewodnictwa nerwowego, ale takie sytuacje nie zostały opisane u ludzi przy stosowaniu benfotiaminy doustnie12.
- W przypadku preparatów złożonych, objawy przedawkowania dotyczą innych składników, np. witaminy B6 – mogą pojawić się objawy neurologiczne po długotrwałym stosowaniu dużych dawek pirydoksyny1112.
Objawy przedawkowania w lekach złożonych
W preparatach, które zawierają benfotiaminę wraz z witaminą B6 (pirydoksyną) i witaminą B12 (cyjanokobalaminą), przyjęcie bardzo dużych dawek może prowadzić do objawów wynikających z toksyczności innych składników:
- Witamina B6: długotrwałe stosowanie dużych dawek (powyżej 500 mg/dobę przez ponad 2 miesiące lub powyżej 1 g/dobę przez ponad 2 miesiące) może wywołać objawy neurologiczne – neuropatię, drętwienie, zaburzenia czucia, drgawki1112.
- Witamina B12: bardzo wysokie dawki mogą powodować reakcje alergiczne lub zmiany skórne, choć zdarza się to rzadko12.
Co robić w przypadku przedawkowania benfotiaminy?
W razie przypadkowego przyjęcia większej dawki benfotiaminy niż zalecana, nie należy spodziewać się wystąpienia poważnych objawów niepożądanych78910. Dotychczas nie opisano przypadków zatrucia wymagających interwencji medycznej.
Nie istnieje specyficzna odtrutka dla benfotiaminy, a leczenie polega na monitorowaniu stanu zdrowia i, jeśli to konieczne, leczeniu objawowym11. W przypadku leków złożonych, jeśli doszło do przyjęcia bardzo dużych dawek i pojawiły się objawy neurologiczne (np. drętwienie, zaburzenia czucia), mogą one być związane z witaminą B6 i ustępują po jej odstawieniu11.
- Brak jest doniesień o konieczności hospitalizacji po przedawkowaniu benfotiaminy stosowanej doustnie78910.
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na benfotiaminę11.
- W przypadku wystąpienia niepokojących objawów po przyjęciu dużych dawek preparatów złożonych (np. z witaminą B6), należy odstawić preparat i skonsultować się z lekarzem1112.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania benfotiaminy
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Brak objawów po przedawkowaniu benfotiaminy | Obserwacja, leczenie objawowe w razie potrzeby | Nie |
| Objawy neurologiczne (w preparatach złożonych z witaminą B6 – drętwienie, zaburzenia czucia, ataksja) | Odstawienie preparatu, objawy ustępują po zaprzestaniu stosowania witaminy B6 | Rzadko, tylko w ciężkich przypadkach |
| Reakcje alergiczne (po bardzo dużych dawkach witaminy B12) | Leczenie objawowe, w razie potrzeby konsultacja lekarska | Rzadko |
Benfotiamina – bezpieczeństwo nawet przy dużych dawkach
Benfotiamina wyróżnia się wyjątkowo wysokim profilem bezpieczeństwa, zarówno jako samodzielna substancja czynna, jak i w preparatach złożonych z innymi witaminami z grupy B. Dotychczas nie zgłoszono przypadków przedawkowania benfotiaminy u ludzi, nawet po przyjęciu znacznych dawek doustnych. W praktyce klinicznej nie obserwuje się konieczności stosowania odtrutek ani hospitalizacji w przypadku spożycia większej ilości benfotiaminy. W lekach złożonych, objawy przedawkowania mogą dotyczyć innych składników, np. pirydoksyny (witamina B6). Pomimo wysokiego bezpieczeństwa, zawsze warto stosować się do zaleceń dotyczących dawkowania, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania lub stosowania u dzieci i młodzieży813.


















