Ogólne zasady dawkowania bemiparyny sodowej

Bemiparyna sodowa jest podawana wyłącznie w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych. Dostępna jest w różnych dawkach dostosowanych do potrzeb profilaktycznych i leczniczych. Schemat dawkowania zależy od przyczyny stosowania (profilaktyka lub leczenie), masy ciała pacjenta oraz ewentualnych chorób towarzyszących123.

Dawkowanie w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ostry epizod)

  • Standardowa dawka dla dorosłych: 115 j.m. anty-Xa na każdy kilogram masy ciała, raz na dobę, podskórnie1.
  • Czas trwania terapii: zalecane jest leczenie przez 7 ± 2 dni1.
  • Dawkę dobiera się według masy ciała:
    • < 50 kg – 0,2 ml (5 000 j.m.)
    • 50–70 kg – 0,3 ml (7 500 j.m.)
    • > 70 kg – 0,4 ml (10 000 j.m.)
    • Powyżej 100 kg – dawka liczona indywidualnie: 115 j.m./kg mc./dobę1.

Dawkowanie w profilaktyce zakrzepicy po zabiegach chirurgicznych i ortopedycznych

  • Zabiegi chirurgiczne z umiarkowanym ryzykiem: 2 500 j.m. podskórnie 2 godziny przed lub 6 godzin po zabiegu, następnie 2 500 j.m. raz na dobę3.
  • Zabiegi ortopedyczne z dużym ryzykiem: 3 500 j.m. podskórnie 2 godziny przed lub 6 godzin po zabiegu, potem 3 500 j.m. co 24 godziny2.
  • Czas trwania: minimum 7–10 dni po zabiegu lub do czasu zmniejszenia ryzyka powikłań zakrzepowych23.

Profilaktyka wykrzepiania podczas hemodializy

  • Podanie pojedynczej dawki do linii tętniczej na początku zabiegu dializy (trwającej nie dłużej niż 4 godziny i bez ryzyka krwawienia)45.
  • Poniżej 60 kg: 2 500 j.m.
  • Powyżej 60 kg: 3 500 j.m.45.
Ważne: Bemiparyna sodowa nie powinna być stosowana domięśniowo ze względu na ryzyko powstania krwiaka. Zalecane jest podawanie wyłącznie podskórne, najlepiej w okolicę brzucha, naprzemiennie po stronie lewej i prawej. Podczas podawania należy zachować ostrożność i nie trzeć miejsca wstrzyknięcia678.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania bemiparyny sodowej u dzieci i młodzieży. Brakuje danych dotyczących dawkowania w tej grupie wiekowej, dlatego nie zaleca się jej stosowania u pacjentów poniżej 18. roku życia945.

Osoby w podeszłym wieku

Nie jest konieczna modyfikacja dawki u osób starszych. Standardowe schematy dawkowania mogą być stosowane, chyba że współistnieją poważne zaburzenia czynności nerek lub wątroby945.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodna lub umiarkowana niewydolność nerek (klirens kreatyniny 30–80 mL/min): zazwyczaj nie wymaga zmiany dawki, jednak wskazane jest ścisłe monitorowanie pacjenta101112.
  • Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min):
    • W leczeniu zakrzepicy żył głębokich: dawka może być zmniejszona do 75% standardowej (czyli około 85 j.m. anty-Xa/kg masy ciała, raz na dobę)10.
    • W profilaktyce po zabiegach ortopedycznych: możliwe jest obniżenie dawki do 2 500–3 500 j.m. na dobę, w zależności od masy ciała i ryzyka krwawienia11.
  • W każdym przypadku wskazane jest ścisłe monitorowanie i indywidualna ocena ryzyka powikłań krwotocznych101112.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Brakuje wystarczających danych, by zalecić konkretne modyfikacje dawkowania u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Zalecana jest szczególna ostrożność i indywidualne podejście do każdego pacjenta6712.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Nie prowadzono odpowiednich badań u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dostępne dane przedkliniczne nie wykazały szkodliwego wpływu na płód, ale stosowanie bemiparyny w tych grupach powinno być rozważane indywidualnie, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka131415.

Uwaga: W przypadku pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ryzykiem powikłań krwotocznych, dawkowanie bemiparyny sodowej powinno być indywidualnie modyfikowane. Zaleca się regularne monitorowanie poziomu anty-Xa oraz liczby płytek krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. W razie wystąpienia krwawienia należy niezwłocznie przerwać stosowanie bemiparyny i rozważyć zastosowanie odtrutki (siarczan protaminy)10161718.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie bemiparyny sodowej różni się w zależności od wskazania, tj. leczenie zakrzepicy, profilaktyka pooperacyjna czy zabezpieczenie podczas hemodializy. Szczegóły przedstawiono powyżej w sekcji dotyczącej poszczególnych zastosowań123.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna dawka dobowa bemiparyny sodowej jest ustalana indywidualnie, głównie na podstawie masy ciała i wskazania. Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do poważnych powikłań krwotocznych. W przypadku przedawkowania głównym objawem jest krwawienie, a leczenie polega na odstawieniu bemiparyny oraz, w razie potrzeby, podaniu siarczanu protaminy jako odtrutki161718.

Bemiparyna sodowa – podsumowanie schematów dawkowania

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (leczenie zakrzepicy żył głębokich) 115 j.m. anty-Xa/kg mc., podskórnie, raz na dobę, przez 7±2 dni
Dorośli (profilaktyka po zabiegach chirurgicznych) 2 500 j.m. podskórnie 2 godz. przed lub 6 godz. po zabiegu, następnie raz na dobę
Dorośli (profilaktyka po zabiegach ortopedycznych) 3 500 j.m. podskórnie 2 godz. przed lub 6 godz. po zabiegu, następnie raz na dobę
Hemodializa (poniżej 60 kg) 2 500 j.m. w bolusie do linii tętniczej na początku zabiegu
Hemodializa (powyżej 60 kg) 3 500 j.m. w bolusie do linii tętniczej na początku zabiegu
Dzieci i młodzież Nie zaleca się stosowania (brak danych)
Osoby w podeszłym wieku Jak u dorosłych (ostrożność przy zaburzeniach nerek/wątroby)
Niewydolność nerek (łagodna/umiarkowana) Zazwyczaj brak konieczności zmiany dawki, ścisłe monitorowanie
Niewydolność nerek (ciężka) Dawkę można obniżyć do 75% (ok. 85 j.m./kg mc.), indywidualna ocena
Zaburzenia czynności wątroby Brak danych do modyfikacji, ostrożność
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Brak jednoznacznych zaleceń, indywidualna ocena ryzyka i korzyści

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie bemiparyny sodowej u dorosłych?

W leczeniu zakrzepicy żył głębokich stosuje się 115 j.m. anty-Xa/kg mc. raz na dobę, podskórnie przez około 7 dni1.

Czy bemiparyna sodowa może być stosowana u dzieci?

Nie zaleca się stosowania bemiparyny u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności234.

Jak dawkować bemiparynę sodową u pacjentów z niewydolnością nerek?

Przy łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek zwykle nie ma potrzeby zmiany dawki, natomiast w ciężkiej niewydolności zaleca się obniżenie dawki do 75% standardowej i ścisłe monitorowanie567.

Jak długo trwa leczenie bemiparyną sodową po zabiegu chirurgicznym?

Profilaktyczne leczenie trwa co najmniej 7–10 dni po zabiegu lub do momentu zmniejszenia ryzyka zakrzepicy89.