Azacytydyna – kiedy mówimy o przedawkowaniu?
Azacytydyna (Azacitidinum) jest stosowana głównie w leczeniu nowotworów krwi, takich jak zespoły mielodysplastyczne (MDS), przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML) oraz ostra białaczka szpikowa (AML). Może być podawana w formie iniekcji podskórnej, dożylnej lub jako tabletki doustne12. Standardowa dawka azacytydyny w iniekcjach to zazwyczaj 75 mg/m² powierzchni ciała na dobę przez 7 dni w cyklu 28-dniowym3. Przedawkowanie oznacza przyjęcie znacznie większej ilości leku niż zalecana – na przykład w badaniach klinicznych opisano przypadek, gdy pacjent otrzymał jednorazowo około 290 mg/m², czyli niemal czterokrotność zalecanej dawki początkowej45.
Objawy przedawkowania azacytydyny
Przedawkowanie azacytydyny wiąże się przede wszystkim z nasilonymi objawami ze strony układu pokarmowego. W opisywanych przypadkach po podaniu zbyt dużej dawki pojawiały się takie dolegliwości, jak:
Objawy te mogą mieć charakter łagodny lub umiarkowany, jednak przy bardzo dużych dawkach mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i ogólnego pogorszenia stanu zdrowia. W przypadku dalszego wzrostu dawki lub przy dłuższym okresie podawania nadmiernych ilości leku mogą pojawić się również inne, poważniejsze powikłania, związane z toksycznym wpływem azacytydyny na szpik kostny i narządy wewnętrzne4.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Jeśli dojdzie do przedawkowania azacytydyny, pacjent powinien być pod stałą obserwacją lekarską. Zaleca się wykonywanie regularnych badań krwi, które pozwalają kontrolować ewentualne zmiany w parametrach hematologicznych oraz w funkcjonowaniu narządów456. Główne działania polegają na leczeniu wspomagającym – oznacza to łagodzenie objawów (np. nawadnianie, podawanie leków przeciwwymiotnych) i zapobieganie powikłaniom. W razie potrzeby stosuje się również inne metody wspierające organizm.
Niestety, nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na przedawkowanie azacytydyny. Leczenie opiera się wyłącznie na monitorowaniu i łagodzeniu objawów do czasu ustąpienia skutków przedawkowania4567.
Przykładowe objawy i postępowanie – tabela
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (nudności, biegunka, wymioty) | Obserwacja, leczenie objawowe (nawadnianie, leki przeciwwymiotne) | Nie zawsze, zależnie od nasilenia objawów i ogólnego stanu pacjenta |
| Umiarkowane (nasilona biegunka, odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe) | Monitorowanie stanu ogólnego, intensywne nawadnianie, korekta elektrolitów, dalsze leczenie objawowe | Często konieczna hospitalizacja |
| Ciężkie (trwałe wymioty, znaczne odwodnienie, zaburzenia świadomości) | Hospitalizacja, leczenie wspomagające, stałe monitorowanie parametrów życiowych | Konieczna hospitalizacja |
Azacytydyna – przedawkowanie bez antidotum
Przedawkowanie azacytydyny zawsze stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, nawet jeśli początkowe objawy wydają się niegroźne. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie sytuacji i wdrożenie leczenia wspomagającego. Brak specyficznej odtrutki sprawia, że bardzo ważna jest prewencja – stosowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza oraz monitorowanie stanu zdrowia podczas terapii4567.
- Przedawkowanie azacytydyny prowadzi do nasilonych objawów ze strony przewodu pokarmowego – biegunki, nudności i wymiotów.
- Brak jest odtrutki – leczenie polega na łagodzeniu objawów i stałym monitorowaniu pacjenta.
- W cięższych przypadkach niezbędna jest hospitalizacja.
- Objawy mogą pojawić się zarówno po podaniu dożylnym, podskórnym, jak i po zażyciu tabletek.
- Wszelkie niepokojące objawy po zastosowaniu azacytydyny należy niezwłocznie zgłosić personelowi medycznemu.


















