Atropina – dawki i ryzyko przedawkowania

Atropina w kroplach do oczu zawiera 10 mg siarczanu atropiny w 1 ml roztworu. Produkt ten jest przeznaczony do stosowania miejscowego, dlatego przedawkowanie przez wchłonięcie do krwiobiegu jest mało prawdopodobne. Jednak przypadkowe wypicie zawartości butelki lub nadmierne stosowanie może prowadzić do przedawkowania1.

Przedawkowanie występuje, gdy do organizmu dostanie się dawka znacznie przekraczająca zalecaną ilość substancji czynnej. Może ono powodować różnorodne skutki – od łagodnych do ciężkich, zagrażających życiu. Dlatego tak ważne jest, aby przyjmować atropinę zgodnie z zaleceniami i nigdy nie przekraczać wskazanej dawki.

Objawy przedawkowania atropiny

Przedawkowanie atropiny może manifestować się na różne sposoby, zależnie od indywidualnej reakcji organizmu i wielkości dawki. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

Ważne: Objawy przedawkowania atropiny mogą obejmować poważne zmiany w funkcjonowaniu serca i oddychania oraz zaburzenia neurologiczne, które wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Suchość w ustach i pragnienie to typowe, ale nie jedyne symptomy.

Objawy te mogą być łagodne lub bardzo poważne, w zależności od tego, jak dużo atropiny dostało się do organizmu1.

Jak postępować w przypadku przedawkowania

W sytuacji, gdy podejrzewa się przedawkowanie atropiny, zwłaszcza po wypiciu leku, ważne jest szybkie działanie. Jeśli od spożycia nie minęła jeszcze godzina, można wykonać płukanie żołądka, aby zmniejszyć ilość wchłoniętej substancji. Niezależnie od drogi podania, leczenie polega na łagodzeniu objawów, ponieważ nie ma specyficznego antidotum dla atropiny1.

Ważne: W przypadku ciężkiego przedawkowania konieczna jest hospitalizacja oraz specjalistyczne leczenie objawowe, które może obejmować monitorowanie serca i oddychania oraz podawanie leków wspomagających funkcje życiowe.

W każdym przypadku przedawkowania konieczne jest niezwłoczne zwrócenie się o pomoc medyczną, ponieważ objawy mogą szybko się nasilać1.

Objawy przedawkowania i postępowanie – zestawienie

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne: suchość w ustach, pragnienie, osłabienie Leczenie objawowe, obserwacja Nie zawsze konieczna
Umiarkowane: zaburzenia równowagi, przyspieszenie tętna, wysypki Płukanie żołądka (jeśli dawka została połknięta niedawno), leczenie objawowe Możliwa, w zależności od nasilenia objawów
Ciężkie: omamy, niemiarowość, zatrzymanie moczu, obniżenie ciśnienia, zaburzenia oddychania Hospitalizacja, intensywne leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych Zdecydowanie konieczna

1

Atropina i jej działanie w organizmie

Atropina jest lekiem działającym na układ nerwowy, hamując receptory muskarynowe, które są częścią układu przywspółczulnego. Dzięki temu powoduje m.in. rozkurcz mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, drogach moczowych i oskrzelach oraz zmniejsza wydzielanie śliny i potu. W sercu atropina przyspiesza rytm, wpływając na przewodzenie impulsów nerwowych2.

W kroplach do oczu atropina rozszerza źrenice, co ułatwia badanie oka, ale też może doprowadzić do zatrzymania akomodacji, czyli zdolności oka do ostrego widzenia z bliska. Wchłonięcie większej ilości atropiny do organizmu niż zalecana może więc wywołać poważne zaburzenia, dlatego stosowanie jej wymaga ostrożności2.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania atropiny?

Objawy obejmują suchość w ustach, przyspieszone tętno, zaburzenia równowagi, omamy i zatrzymanie moczu.

Czy atropina ma antidotum na przedawkowanie?

Nie ma specyficznego antidotum; leczenie polega na łagodzeniu objawów.

Co zrobić po przypadkowym połknięciu atropiny?

Jeśli od połknięcia nie minęła godzina, można wykonać płukanie żołądka i niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną.

Czy przedawkowanie atropiny jest możliwe przy stosowaniu kropli do oczu?

Tak, choć wchłanianie do krwiobiegu jest mało prawdopodobne, przypadkowe wypicie leku może prowadzić do przedawkowania.