Atropina – dawki i ryzyko przedawkowania
Atropina w kroplach do oczu zawiera 10 mg siarczanu atropiny w 1 ml roztworu. Produkt ten jest przeznaczony do stosowania miejscowego, dlatego przedawkowanie przez wchłonięcie do krwiobiegu jest mało prawdopodobne. Jednak przypadkowe wypicie zawartości butelki lub nadmierne stosowanie może prowadzić do przedawkowania1.
Przedawkowanie występuje, gdy do organizmu dostanie się dawka znacznie przekraczająca zalecaną ilość substancji czynnej. Może ono powodować różnorodne skutki – od łagodnych do ciężkich, zagrażających życiu. Dlatego tak ważne jest, aby przyjmować atropinę zgodnie z zaleceniami i nigdy nie przekraczać wskazanej dawki.
Objawy przedawkowania atropiny
Przedawkowanie atropiny może manifestować się na różne sposoby, zależnie od indywidualnej reakcji organizmu i wielkości dawki. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:
- Objawy ze strony układu nerwowego: zaburzenia równowagi, zmiany zachowania, senność, zmęczenie, omamy wzrokowe i słuchowe.
- Objawy sercowo-naczyniowe: przyspieszenie rytmu serca, niemiarowość, obniżenie ciśnienia krwi w ciężkich przypadkach.
- Objawy ze strony skóry i błon śluzowych: suchość skóry i błony śluzowej jamy ustnej, wysypki, zapalenie skóry (egzema).
- Inne objawy: nasilone pragnienie, wzdęcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia oddychania, osłabienie, a u niemowląt szczególnie wzdęcia.
Objawy te mogą być łagodne lub bardzo poważne, w zależności od tego, jak dużo atropiny dostało się do organizmu1.
Jak postępować w przypadku przedawkowania
W sytuacji, gdy podejrzewa się przedawkowanie atropiny, zwłaszcza po wypiciu leku, ważne jest szybkie działanie. Jeśli od spożycia nie minęła jeszcze godzina, można wykonać płukanie żołądka, aby zmniejszyć ilość wchłoniętej substancji. Niezależnie od drogi podania, leczenie polega na łagodzeniu objawów, ponieważ nie ma specyficznego antidotum dla atropiny1.
W każdym przypadku przedawkowania konieczne jest niezwłoczne zwrócenie się o pomoc medyczną, ponieważ objawy mogą szybko się nasilać1.
Objawy przedawkowania i postępowanie – zestawienie
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: suchość w ustach, pragnienie, osłabienie | Leczenie objawowe, obserwacja | Nie zawsze konieczna |
| Umiarkowane: zaburzenia równowagi, przyspieszenie tętna, wysypki | Płukanie żołądka (jeśli dawka została połknięta niedawno), leczenie objawowe | Możliwa, w zależności od nasilenia objawów |
| Ciężkie: omamy, niemiarowość, zatrzymanie moczu, obniżenie ciśnienia, zaburzenia oddychania | Hospitalizacja, intensywne leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych | Zdecydowanie konieczna |
Atropina i jej działanie w organizmie
Atropina jest lekiem działającym na układ nerwowy, hamując receptory muskarynowe, które są częścią układu przywspółczulnego. Dzięki temu powoduje m.in. rozkurcz mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, drogach moczowych i oskrzelach oraz zmniejsza wydzielanie śliny i potu. W sercu atropina przyspiesza rytm, wpływając na przewodzenie impulsów nerwowych2.
W kroplach do oczu atropina rozszerza źrenice, co ułatwia badanie oka, ale też może doprowadzić do zatrzymania akomodacji, czyli zdolności oka do ostrego widzenia z bliska. Wchłonięcie większej ilości atropiny do organizmu niż zalecana może więc wywołać poważne zaburzenia, dlatego stosowanie jej wymaga ostrożności2.


















