Atorwastatyna – dawkowanie leku

Dawkowanie atorwastatyny – ogólne zasady

Atorwastatyna jest lekiem przyjmowanym doustnie, najczęściej w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach: 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg¹²³⁴. Lek można przyjmować o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków⁵⁶⁷. Przed rozpoczęciem leczenia zalecana jest dieta ubogocholesterolowa, którą należy kontynuować także podczas terapii⁸⁹. Dawka atorwastatyny ustalana jest indywidualnie, w zależności od poziomu cholesterolu przed leczeniem, celu terapeutycznego i reakcji organizmu⁸⁹.

• Standardowa dawka początkowa to zazwyczaj 10 mg raz na dobę⁸⁹¹⁰.
• Dawkę można modyfikować co 4 tygodnie lub rzadziej, w zależności od uzyskanych wyników⁸⁹.
• Maksymalna dawka dobowa wynosi 80 mg, przyjmowana jednorazowo⁸⁹¹⁰.
• W przypadku pierwotnej hipercholesterolemii lub hiperlipidemii mieszanej u większości pacjentów wystarcza dawka 10 mg na dobę⁸¹¹.
• Pełny efekt terapeutyczny widoczny jest zwykle po 2 tygodniach, a maksymalna odpowiedź po 4 tygodniach leczenia⁸¹¹.

Dawkowanie w różnych wskazaniach

• Pierwotna hipercholesterolemia i hiperlipidemia mieszana: zwykle 10 mg raz na dobę, modyfikacja dawki według potrzeb aż do 80 mg⁸¹¹.
• Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna: początkowo 10 mg, z możliwością stopniowego zwiększania do 40 mg, a następnie do 80 mg lub 40 mg w połączeniu z lekiem wiążącym kwasy żółciowe¹²¹¹.
• Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna: dawka od 10 mg do 80 mg na dobę, zwykle jako leczenie wspomagające inne metody, takie jak afereza LDL¹²¹³.
• Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym: w badaniach stosowano dawkę 10 mg/dobę, ale dawka może być zwiększana zgodnie z aktualnymi wytycznymi i celem terapeutycznym¹²¹³.

Dawkowanie atorwastatyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Atorwastatyna może być stosowana u dzieci i młodzieży w wieku 10 lat i starszych, głównie w leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej¹⁵¹⁶. U dzieci poniżej 10 lat stosowanie atorwastatyny nie jest zalecane, a dane dotyczące tej grupy wiekowej są ograniczone⁵⁷.

• Początkowa dawka u dzieci ≥10 lat wynosi 10 mg na dobę¹⁵¹⁶.
• Dawkę można zwiększyć do 80 mg na dobę, w zależności od odpowiedzi i tolerancji¹⁵¹⁶.
• Modyfikacja dawki powinna odbywać się co 4 tygodnie lub rzadziej¹⁵.
• Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty doświadczonego w leczeniu zaburzeń lipidowych u dzieci¹⁵.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób powyżej 70. roku życia dawkowanie atorwastatyny jest takie samo jak u dorosłych, a skuteczność i bezpieczeństwo są porównywalne z populacją ogólną¹⁷¹³. Jednak w tej grupie zaleca się ostrożność przy rozpoczynaniu terapii oraz monitorowanie ewentualnych działań niepożądanych, zwłaszcza u osób z innymi schorzeniami¹⁸.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Nie ma konieczności modyfikowania dawki atorwastatyny u osób z zaburzeniami czynności nerek, niezależnie od stopnia niewydolności¹⁷¹³. Atorwastatyna nie ulega usunięciu podczas dializy¹⁹.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Atorwastatyna powinna być stosowana z ostrożnością u osób z zaburzeniami czynności wątroby¹⁷¹³. Jest przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych²⁰. W przypadku podejrzenia zaburzeń wątroby należy regularnie kontrolować parametry biochemiczne i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę lub odstawić lek¹⁴.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Stosowanie atorwastatyny jest przeciwwskazane w ciąży oraz w okresie karmienia piersią²⁰²¹. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży podczas terapii²⁰.

Interakcje z innymi lekami

U pacjentów przyjmujących leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C, zawierające elbaswir z grazoprewirem lub letermowir, nie należy stosować dawki atorwastatyny większej niż 20 mg na dobę¹⁷²². Przy konieczności jednoczesnego przyjmowania innych leków mogących zwiększać stężenie atorwastatyny, lekarz może zalecić niższą dawkę początkową lub maksymalną²³.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

• Maksymalna dawka dobowa atorwastatyny wynosi 80 mg niezależnie od postaci leku⁸⁹.
• Przekroczenie zalecanej dawki może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia mięśniowe, wątroby czy nerek²⁶.
• W razie przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Leczenie polega na monitorowaniu stanu zdrowia i wdrożeniu leczenia objawowego²⁶.
• Atorwastatyna nie jest usuwana z organizmu podczas hemodializy²⁶.

Dawkowanie atorwastatyny w preparatach złożonych

Atorwastatyna występuje także w preparatach złożonych, np. w połączeniu z amlodypiną, stosowaną w leczeniu nadciśnienia i chorób serca²⁷. W takich przypadkach schemat dawkowania ustala się indywidualnie, zgodnie z zaleceniami lekarza oraz zgodnie z wcześniejszymi dawkami obu składników²⁸. W preparatach złożonych nie należy przekraczać maksymalnej dawki atorwastatyny 20 mg/dobę, jeśli przyjmowane są niektóre leki przeciwwirusowe²².

Podsumowanie: Atorwastatyna – schematy dawkowania w różnych grupach pacjentów