Jak działa atomoksetyna?
Atomoksetyna należy do grupy leków działających na ośrodkowy układ nerwowy, zwanych sympatykomimetykami. Jej główne działanie polega na zwiększaniu stężenia noradrenaliny w mózgu, co przekłada się na poprawę koncentracji i zmniejszenie impulsywności. W przeciwieństwie do leków stymulujących, atomoksetyna nie jest pochodną amfetaminy i nie wykazuje działania uzależniającego12.
Wskazania do stosowania atomoksetyny
Atomoksetyna jest przeznaczona do leczenia nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci powyżej 6. roku życia, młodzieży i dorosłych. Zawsze stanowi element kompleksowego programu terapeutycznego, który obejmuje także działania psychologiczne, edukacyjne i społeczne34.
Wskazania u dorosłych
U dorosłych atomoksetyna może być stosowana, jeśli objawy ADHD utrzymywały się od dzieciństwa i mają istotny wpływ na codzienne funkcjonowanie w przynajmniej dwóch środowiskach, takich jak praca czy życie rodzinne. Diagnozę oraz rozpoczęcie leczenia powinien przeprowadzić lekarz specjalista w leczeniu ADHD34.
- ADHD u dorosłych z potwierdzonym utrzymywaniem się objawów od dzieciństwa3.
- Wskazanie obejmuje osoby z umiarkowanym lub ciężkim nasileniem objawów, które wpływają na różne aspekty życia (np. praca, relacje społeczne)5.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Atomoksetyna jest wskazana u dzieci powyżej 6. roku życia oraz młodzieży z rozpoznanym ADHD. Decyzja o leczeniu farmakologicznym powinna być poprzedzona oceną nasilenia objawów oraz wpływu na codzienne życie, a także wykluczeniem innych przyczyn trudności35.
- ADHD o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, gdy objawy utrudniają funkcjonowanie w szkole, domu lub w relacjach z rówieśnikami5.
- Leczenie farmakologiczne jest zalecane wtedy, gdy inne metody (psychologiczne, edukacyjne) nie przynoszą wystarczających rezultatów5.
- Atomoksetyna nie jest przeznaczona dla dzieci poniżej 6. roku życia – nie określono bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej6.
- Atomoksetyna jest wskazana wyłącznie w leczeniu ADHD – nie stosuje się jej w terapii depresji ani zaburzeń lękowych, jeśli nie współistnieje ADHD67.
- Diagnozę oraz leczenie powinien prowadzić lekarz z doświadczeniem w leczeniu ADHD3.
- Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest dokładna ocena stanu zdrowia, w tym wydolności układu krążenia8.
- W trakcie leczenia należy regularnie kontrolować tętno, ciśnienie krwi oraz wzrost i masę ciała u dzieci i młodzieży9.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Atomoksetyna nie jest wskazana do leczenia ADHD u dzieci młodszych niż 6 lat, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej6.
Wskazania w połączeniu z innymi substancjami czynnymi
W dostępnych materiałach źródłowych nie opisano preparatów złożonych zawierających atomoksetynę w połączeniu z innymi substancjami czynnymi. Atomoksetyna występuje samodzielnie jako substancja czynna w leczeniu ADHD34.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
W dokumentacji źródłowej nie wskazano odrębnych wskazań dla osób starszych czy kobiet w ciąży, jednak zawarto ostrzeżenia dotyczące pacjentów z chorobami serca oraz z niewydolnością nerek10.
- U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek atomoksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego10.
- Osoby z ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub naczyń mózgowych nie powinny stosować atomoksetyny11.
Podsumowanie: Atomoksetyna jako skuteczna opcja w leczeniu ADHD
Atomoksetyna jest nowoczesnym lekiem przeznaczonym do leczenia ADHD zarówno u dzieci od 6. roku życia, młodzieży, jak i dorosłych. Stosuje się ją wyłącznie po postawieniu właściwej diagnozy przez specjalistę i w ramach kompleksowego programu terapeutycznego. Jej skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach, a bezpieczeństwo stosowania wymaga regularnej kontroli stanu zdrowia pacjenta. Atomoksetyna nie jest przeznaczona do leczenia innych zaburzeń, takich jak depresja czy lęk, jeśli nie współistnieje ADHD67. Wskazania oraz schemat leczenia mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta i współistniejących chorób, dlatego zawsze należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.
- Atomoksetyna nie jest lekiem pierwszego wyboru u wszystkich pacjentów – jej zastosowanie rozważa się po dokładnej ocenie nasilenia objawów i skuteczności innych metod leczenia5.
- Leczenie powinno być regularnie monitorowane, szczególnie u dzieci i młodzieży, pod kątem skuteczności oraz możliwych działań niepożądanych12.
- W przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np. pogorszenie nastroju, myśli samobójcze, zaburzenia pracy serca) należy natychmiast poinformować lekarza13.
- Nie stosować u dzieci poniżej 6 lat6.
Tabela: Zastosowanie atomoksetyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| ADHD | Tak | Tak | Tak (od 6 lat) | Brak danych | Tak, z ostrożnością |


















