Dlaczego bezpieczeństwo leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?
W okresie ciąży oraz karmienia piersią kobieta odpowiada nie tylko za swoje zdrowie, ale także za zdrowie dziecka. Wiele substancji czynnych, w tym amisulpryd, może przenikać przez łożysko lub do mleka matki, wpływając na rozwijający się organizm dziecka123. Dlatego każda decyzja o przyjęciu leku w tym czasie powinna być poprzedzona konsultacją z lekarzem, który oceni potencjalne korzyści i zagrożenia3.
Amisulpryd w ciąży – co mówią źródła?
Amisulpryd to lek przeciwpsychotyczny stosowany głównie w leczeniu schizofrenii. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo stosowania w ciąży, dane kliniczne są bardzo ograniczone, a bezpieczeństwo nie zostało jednoznacznie ustalone345. Wiadomo, że amisulpryd przenika przez łożysko23. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, czyli nie udowodniono, by powodował on wady rozwojowe u płodu, ale zaobserwowano szkodliwy wpływ na płodność i rozwój związany z działaniem leku na poziom prolaktyny35.
- Nie zaleca się stosowania amisulprydu w czasie ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka36.
- Kobiety w wieku rozrodczym przed rozpoczęciem leczenia amisulprydem powinny omówić z lekarzem konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji36.
- W przypadku przyjmowania amisulprydu w trzecim trymestrze ciąży, u noworodków mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak objawy pozapiramidowe (np. drżenie, wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe) oraz objawy odstawienia (np. pobudzenie, senność, zaburzenia oddechowe czy trudności z karmieniem)37.
- Noworodki narażone na działanie amisulprydu podczas ciąży powinny być uważnie monitorowane po porodzie37.
Amisulpryd a karmienie piersią
W przypadku karmienia piersią informacje dotyczące bezpieczeństwa amisulprydu są ograniczone i różnią się w zależności od postaci leku. W większości ChPL podkreślono, że nie wiadomo, czy amisulpryd przenika do mleka kobiecego, ale w niektórych przypadkach zaobserwowano, że może się pojawić w mleku w ilościach przekraczających akceptowaną wartość 10% dawki znormalizowanej względem masy ciała matki89. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa dla niemowląt, karmienie piersią podczas leczenia amisulprydem jest przeciwwskazane w wielu dokumentach źródłowych81011.
- Nie zaleca się karmienia piersią podczas przyjmowania amisulprydu810.
- Jeśli konieczne jest leczenie amisulprydem, należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy też powstrzymać się od przyjmowania leku – decyzja powinna być podjęta wspólnie z lekarzem89.
- W przypadku kontynuowania leczenia i karmienia piersią, brak jest danych o stężeniu amisulprydu we krwi niemowląt i możliwym wpływie na dziecko8.
Wpływ amisulprydu na płodność
Badania na zwierzętach wykazały, że amisulpryd może powodować zmniejszenie płodności. Efekt ten związany jest z podwyższonym poziomem prolaktyny, która jest hormonem wpływającym na funkcjonowanie układu rozrodczego87. U ludzi brak jest szczegółowych danych na ten temat, jednak warto mieć na uwadze tę możliwość podczas planowania rodziny8.
- Amisulpryd przenika przez łożysko, co oznacza, że lek podany matce może oddziaływać na rozwijający się płód3.
- Nie ma jednoznacznych dowodów na szkodliwe działanie teratogenne amisulprydu, ale brak jest również dowodów potwierdzających jego pełne bezpieczeństwo3.
- Niektóre postacie amisulprydu mają przeciwwskazanie do stosowania w okresie karmienia piersią – zawsze należy sprawdzić informacje w ulotce konkretnego leku810.
Tabela: Stosowanie amisulprydu w ciąży i podczas karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie zaleca się | Wyjątek: tylko gdy korzyści przewyższają ryzyko. Niezbędna konsultacja z lekarzem. U noworodka możliwe działania niepożądane – wymagane monitorowanie36. |
| Karmienie piersią | Nie | Przeciwwskazane – brak danych o bezpieczeństwie dla niemowlęcia. W niektórych przypadkach przenikanie leku do mleka w dużych ilościach810. |
| Płodność | Możliwy wpływ | Obserwowano zmniejszenie płodności w badaniach na zwierzętach związane z działaniem prolaktyny8. |
Amisulpryd – decyzje dotyczące leczenia w okresie ciąży i laktacji
Podsumowując, amisulpryd nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią, chyba że lekarz uzna, że jest to niezbędne dla zdrowia matki, a potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla dziecka. W każdym przypadku kobieta powinna omówić z lekarzem wszystkie wątpliwości i poinformować o planowanej lub trwającej ciąży oraz o karmieniu piersią. Noworodki, których matki przyjmowały amisulpryd, powinny być uważnie monitorowane po porodzie ze względu na możliwość wystąpienia objawów odstawienia lub działań niepożądanych38.


















