Czym jest mechanizm działania aminofluorków?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby osiągnąć swój zamierzony efekt terapeutyczny. W przypadku aminofluorków (Aminofluoridum) kluczowe jest zrozumienie, jak wspierają one zdrowie zębów i zapobiegają powstawaniu próchnicy12. Dwa ważne pojęcia, które pomagają wyjaśnić ten proces, to farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak aminofluorki działają na zęby i bakterie w jamie ustnej, natomiast farmakokinetyka wyjaśnia, co dzieje się z aminofluorkami po ich nałożeniu na zęby – jak długo pozostają aktywne i jak są usuwane z organizmu34.

Jak aminofluorki chronią zęby? (działanie na poziomie zęba)

Aminofluorki wykazują wielokierunkowe działanie ochronne na zęby. Dzięki obecności grupy aminowej, substancje te obniżają napięcie powierzchni zęba, co utrudnia bakteriom przyczepianie się i tworzenie płytki nazębnej12. Dodatkowo, aminofluorki biorą udział w tworzeniu na powierzchni zęba specjalnych ziarnistości fluorku wapnia, które zamykają kanaliki zębinowe. Dzięki temu zmniejsza się nadwrażliwość zębów, a negatywne bodźce, takie jak zimno czy słodkie napoje, są mniej odczuwalne12.

  • Utrudniają bakteriom tworzenie płytki nazębnej12
  • Zmniejszają nadwrażliwość zębów poprzez blokowanie kanalików zębinowych12
  • Tworzą ochronną warstwę na powierzchni zęba12
  • Sprzyjają powstawaniu fluoroapatytów, które wzmacniają szkliwo i czynią je bardziej odpornym na działanie kwasów12
Ważne: Aminofluorki nie tylko chronią przed próchnicą, ale także wspomagają naprawę drobnych uszkodzeń szkliwa. Po aplikacji na powierzchnię zębów, aminofluorki pozostają tam przez pewien czas i stopniowo uwalniają jony fluorkowe. Te jony są wbudowywane w strukturę szkliwa, tworząc stabilniejsze związki – fluoroapatyty. Dzięki temu nawet niewielkie ubytki mogą zostać zremineralizowane, a szkliwo staje się mocniejsze i mniej podatne na działanie kwasów oraz bakterii.

Wspomaganie remineralizacji i hamowanie płytki bakteryjnej

Po zastosowaniu aminofluorków na zęby, na ich powierzchni powstaje warstwa, z której przez pewien czas uwalniają się jony fluorkowe. Te jony wnikają w szkliwo i odbudowują jego strukturę, co pomaga w naprawie drobnych uszkodzeń56. Dodatkowo, obecność warstwy fluorkowej utrudnia rozwój bakterii i powstawanie płytki nazębnej, co jest istotne w profilaktyce próchnicy.

  • Remineralizacja szkliwa – odbudowa mikrouszkodzeń56
  • Hamowanie rozwoju płytki bakteryjnej na powierzchni zęba56

Co dzieje się z aminofluorkami w organizmie? (losy w organizmie)

Aminofluorki stosowane są w formie płynów lub żeli do bezpośredniego nakładania na zęby. Ich działanie ogranicza się głównie do powierzchni zębów, co oznacza, że nie przenikają one w znaczących ilościach do całego organizmu34. Wchłanianie fluoru przez błonę śluzową jamy ustnej jest bardzo małe – stanowi mniej niż 1% tego, co codziennie dostarczamy do organizmu. Po zastosowaniu aminofluorków:

  • Około 50% fluoru, który dostanie się do organizmu, jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin34
  • 15-25% zostaje usunięte z kałem i potem34
  • Pozostała ilość wiąże się w twardych tkankach, czyli w zębach i kościach34

Stężenie fluoru w zębinie zwiększa się z wiekiem i jest wyższe bliżej miazgi niż na granicy szkliwa i zębiny34.

Warto wiedzieć:

  • Aminofluorki w żelu mogą być łączone z innymi substancjami, takimi jak fluorek sodu, co może zwiększać zawartość fluoru i skuteczność ochrony zębów.
  • Wchłanianie fluoru z preparatów do stosowania miejscowego jest minimalne, co ogranicza ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
  • Stosowanie aminofluorków jest możliwe zarówno u dzieci powyżej 5. roku życia, jak i u dorosłych, co czyni je wszechstronną metodą profilaktyki stomatologicznej.
  • Właściwości aminofluorków mogą się nieznacznie różnić w zależności od postaci leku (np. płyn, żel) i obecności innych substancji czynnych w preparacie.

Co wykazały badania przedkliniczne?

Badania przedkliniczne, czyli testy prowadzone na zwierzętach przed dopuszczeniem preparatu do stosowania u ludzi, wykazały, że fluor zawarty w aminofluorkach nie powoduje mutacji genetycznych w typowych dawkach używanych w stomatologii78. W bardzo wysokich stężeniach, większych niż te stosowane u ludzi, zaobserwowano pewne zmiany, ale nie potwierdzono, by aminofluorki stosowane zgodnie z zaleceniami miały negatywny wpływ na zdrowie, w tym na płodność czy odporność organizmu78.

Aminofluorki jako skuteczna ochrona zębów przed próchnicą

Aminofluorki są cenioną substancją czynną w profilaktyce próchnicy, dzięki swojemu wielokierunkowemu mechanizmowi działania. Chronią zęby przed bakteriami, wzmacniają szkliwo, wspomagają naprawę mikrouszkodzeń i zmniejszają nadwrażliwość zębów. Działają głównie miejscowo, co czyni je bezpiecznym wyborem zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Dzięki minimalnemu wchłanianiu ogólnoustrojowemu i dobremu profilowi bezpieczeństwa, aminofluorki mogą być stosowane regularnie jako element codziennej higieny jamy ustnej137248.

Pytania i odpowiedzi

Jak aminofluorki działają na zęby?

Aminofluorki utrudniają bakteriom przyczepianie się do zębów, blokują kanaliki zębinowe i wzmacniają szkliwo, chroniąc przed próchnicą i nadwrażliwością.

Czy aminofluorki wchłaniają się do organizmu?

Aminofluorki stosowane miejscowo na zęby wchłaniają się w bardzo małych ilościach – mniej niż 1% dostaje się do organizmu.

Jak długo aminofluorki pozostają na zębach?

Aminofluorki pozostają na powierzchni zębów przez pewien czas po aplikacji, stopniowo uwalniając jony fluorkowe, które wspierają remineralizację szkliwa.

Czy aminofluorki są bezpieczne?

Badania przedkliniczne potwierdzają bezpieczeństwo aminofluorków stosowanych zgodnie z zaleceniami, a działania niepożądane występują bardzo rzadko.