Czym jest mechanizm działania aminofluorków?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby osiągnąć swój zamierzony efekt terapeutyczny. W przypadku aminofluorków (Aminofluoridum) kluczowe jest zrozumienie, jak wspierają one zdrowie zębów i zapobiegają powstawaniu próchnicy12. Dwa ważne pojęcia, które pomagają wyjaśnić ten proces, to farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak aminofluorki działają na zęby i bakterie w jamie ustnej, natomiast farmakokinetyka wyjaśnia, co dzieje się z aminofluorkami po ich nałożeniu na zęby – jak długo pozostają aktywne i jak są usuwane z organizmu34.
Jak aminofluorki chronią zęby? (działanie na poziomie zęba)
Aminofluorki wykazują wielokierunkowe działanie ochronne na zęby. Dzięki obecności grupy aminowej, substancje te obniżają napięcie powierzchni zęba, co utrudnia bakteriom przyczepianie się i tworzenie płytki nazębnej12. Dodatkowo, aminofluorki biorą udział w tworzeniu na powierzchni zęba specjalnych ziarnistości fluorku wapnia, które zamykają kanaliki zębinowe. Dzięki temu zmniejsza się nadwrażliwość zębów, a negatywne bodźce, takie jak zimno czy słodkie napoje, są mniej odczuwalne12.
- Utrudniają bakteriom tworzenie płytki nazębnej12
- Zmniejszają nadwrażliwość zębów poprzez blokowanie kanalików zębinowych12
- Tworzą ochronną warstwę na powierzchni zęba12
- Sprzyjają powstawaniu fluoroapatytów, które wzmacniają szkliwo i czynią je bardziej odpornym na działanie kwasów12
Wspomaganie remineralizacji i hamowanie płytki bakteryjnej
Po zastosowaniu aminofluorków na zęby, na ich powierzchni powstaje warstwa, z której przez pewien czas uwalniają się jony fluorkowe. Te jony wnikają w szkliwo i odbudowują jego strukturę, co pomaga w naprawie drobnych uszkodzeń56. Dodatkowo, obecność warstwy fluorkowej utrudnia rozwój bakterii i powstawanie płytki nazębnej, co jest istotne w profilaktyce próchnicy.
- Remineralizacja szkliwa – odbudowa mikrouszkodzeń56
- Hamowanie rozwoju płytki bakteryjnej na powierzchni zęba56
Co dzieje się z aminofluorkami w organizmie? (losy w organizmie)
Aminofluorki stosowane są w formie płynów lub żeli do bezpośredniego nakładania na zęby. Ich działanie ogranicza się głównie do powierzchni zębów, co oznacza, że nie przenikają one w znaczących ilościach do całego organizmu34. Wchłanianie fluoru przez błonę śluzową jamy ustnej jest bardzo małe – stanowi mniej niż 1% tego, co codziennie dostarczamy do organizmu. Po zastosowaniu aminofluorków:
- Około 50% fluoru, który dostanie się do organizmu, jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin34
- 15-25% zostaje usunięte z kałem i potem34
- Pozostała ilość wiąże się w twardych tkankach, czyli w zębach i kościach34
Stężenie fluoru w zębinie zwiększa się z wiekiem i jest wyższe bliżej miazgi niż na granicy szkliwa i zębiny34.
- Aminofluorki w żelu mogą być łączone z innymi substancjami, takimi jak fluorek sodu, co może zwiększać zawartość fluoru i skuteczność ochrony zębów.
- Wchłanianie fluoru z preparatów do stosowania miejscowego jest minimalne, co ogranicza ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
- Stosowanie aminofluorków jest możliwe zarówno u dzieci powyżej 5. roku życia, jak i u dorosłych, co czyni je wszechstronną metodą profilaktyki stomatologicznej.
- Właściwości aminofluorków mogą się nieznacznie różnić w zależności od postaci leku (np. płyn, żel) i obecności innych substancji czynnych w preparacie.
Co wykazały badania przedkliniczne?
Badania przedkliniczne, czyli testy prowadzone na zwierzętach przed dopuszczeniem preparatu do stosowania u ludzi, wykazały, że fluor zawarty w aminofluorkach nie powoduje mutacji genetycznych w typowych dawkach używanych w stomatologii78. W bardzo wysokich stężeniach, większych niż te stosowane u ludzi, zaobserwowano pewne zmiany, ale nie potwierdzono, by aminofluorki stosowane zgodnie z zaleceniami miały negatywny wpływ na zdrowie, w tym na płodność czy odporność organizmu78.
Aminofluorki jako skuteczna ochrona zębów przed próchnicą
Aminofluorki są cenioną substancją czynną w profilaktyce próchnicy, dzięki swojemu wielokierunkowemu mechanizmowi działania. Chronią zęby przed bakteriami, wzmacniają szkliwo, wspomagają naprawę mikrouszkodzeń i zmniejszają nadwrażliwość zębów. Działają głównie miejscowo, co czyni je bezpiecznym wyborem zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Dzięki minimalnemu wchłanianiu ogólnoustrojowemu i dobremu profilowi bezpieczeństwa, aminofluorki mogą być stosowane regularnie jako element codziennej higieny jamy ustnej137248.


















