Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneJak wygląda dawkowanie aminofluorków?
Aminofluorki (Aminofluoridum) to substancje czynne wykorzystywane w stomatologii, szczególnie w profilaktyce próchnicy oraz ochronie szkliwa zębów12. Dostępne są w postaci płynu stomatologicznego oraz żelu, a sposób dawkowania zależy od wybranej formy oraz wieku pacjenta34.
Dawkowanie płynu stomatologicznego
- Seria zabiegów: Zaleca się wykonywanie jednej serii zabiegów rocznie, czyli od 5 do 10 aplikacji co dwa tygodnie (łącznie przez 10 do 20 tygodni)3.
- Sposób aplikacji: 6 do 9 kropli płynu nanosi się na szczoteczkę i szczotkuje zęby przez 3 minuty lub 0,5–1 ml wciera się w zęby wacikiem (najczęściej w gabinecie stomatologicznym)3.
- Po zabiegu: Po zakończeniu szczotkowania lub wcierania należy wypluć ślinę. Przez minimum pół godziny nie należy jeść ani płukać jamy ustnej5.
Dawkowanie żelu z aminofluorkami
- Seria zabiegów: Również w przypadku żelu zaleca się jedną serię zabiegów w roku: 5 do 10 aplikacji co dwa tygodnie (czyli przez 10 do 20 tygodni)4.
- Sposób aplikacji: Około 1 cm żelu nanosi się na szczoteczkę i szczotkuje zęby przez 3 minuty lub wciera się w zęby wacikiem4.
- Po zabiegu: Po zakończeniu zabiegu należy wypluć ślinę. Dzieci poniżej 9 lat powinny lekko przepłukać jamę ustną, natomiast dorośli nie powinni płukać ust ani jeść przez minimum pół godziny6.
- Specjalne metody: Żel może być aplikowany indywidualnymi aplikatorami w gabinecie stomatologicznym, szczególnie u dzieci z wysokim ryzykiem próchnicy6.
Ważne:
- Nie należy stosować aminofluorków częściej niż raz na dwa tygodnie i nie więcej niż 10 razy w roku78.
- Preparaty są przeciwwskazane u dzieci do 5. roku życia oraz u osób z nadwrażliwością na składniki produktu78.
- Nie należy stosować ich jednocześnie z innymi produktami o wysokim stężeniu fluorków78.
- Należy unikać stosowania w regionach z wysoką zawartością fluoru w wodzie pitnej (powyżej 0,7 mg/l)78.
Dawkowanie aminofluorków w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci do 5 lat: Aminofluorki są przeciwwskazane w tej grupie wiekowej78.
- Dzieci od 5 do 9 lat: Produkt może być stosowany, ale konieczny jest nadzór dorosłych podczas aplikacji, by dziecko nie połknęło preparatu39410. Zalecane jest lekkie przepłukanie jamy ustnej po użyciu żelu6.
- Dzieci powyżej 9 lat i młodzież: Stosowanie zgodnie ze schematem dla dorosłych, przy zachowaniu ostrożności i nadzoru dorosłych34.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności, zwłaszcza jeśli występują inne czynniki ryzyka, np. zaburzenia połykania34.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
- Brak szczegółowych zaleceń dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania u tych pacjentów w dostępnych źródłach34.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- W dostępnych źródłach nie opisano szczegółowych zaleceń dotyczących stosowania aminofluorków w tych grupach. Wskazane jest stosowanie wyłącznie po konsultacji ze specjalistą, jeśli korzyści przewyższają potencjalne ryzyko34.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Schemat dawkowania aminofluorków nie zależy od wskazania – zarówno w profilaktyce próchnicy, jak i w leczeniu nadwrażliwości, dawkowanie pozostaje takie samo34.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Dopuszczalna dzienna dawka fluoru: 3 do 4 mg na dobę (pochodząca ze wszystkich źródeł: woda, jedzenie, napoje)1112.
- Przedawkowanie: Przypadkowe połknięcie dużej ilości preparatu może prowadzić do ostrych objawów zatrucia, takich jak nudności, bóle brzucha, wymioty, zaburzenia pracy serca, a nawet zagrożenie życia1112.
- Dawka śmiertelna: Dla dorosłych wynosi od 32 do 64 mg fluoru/kg masy ciała, dla dzieci 15 mg/kg masy ciała1112.
- Przewlekłe narażenie: Długotrwałe połykanie nawet niewielkich ilości fluoru może prowadzić do tzw. fluorozy zębów, objawiającej się plamami na szkliwie1314.
Pamiętaj:
- Dzieci do 9 lat zawsze powinny być nadzorowane przez dorosłych podczas stosowania aminofluorków, aby uniknąć połknięcia preparatu910.
- Nie należy jeść ani pić przez co najmniej 30 minut po zabiegu fluoryzacji56.
- Nie wolno stosować aminofluorków częściej niż raz na dwa tygodnie oraz nie więcej niż 10 razy w roku78.
- Przed każdym zabiegiem zaleca się dokładne usunięcie kamienia nazębnego56.
Tabela podsumowująca schemat dawkowania aminofluorków
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Jedna seria zabiegów rocznie: 5-10 aplikacji co 2 tygodnie (płyn lub żel); szczotkowanie lub wcieranie przez 3 minuty |
| Dzieci do 5 lat | Przeciwwskazane |
| Dzieci 5-9 lat | Możliwe stosowanie z nadzorem dorosłych; płyn: 6-9 kropli na szczoteczkę, żel: ok. 1 cm na szczoteczkę; po zabiegu wskazane lekkie przepłukanie jamy ustnej (żel) |
| Dzieci powyżej 9 lat i młodzież | Jak u dorosłych, przy zachowaniu ostrożności i nadzoru dorosłych |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych |
| Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby | Brak danych o konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Brak szczegółowych zaleceń; stosować tylko w razie konieczności |
Aminofluorki – skuteczna i bezpieczna profilaktyka próchnicy przy odpowiednim dawkowaniu
Aminofluorki stosowane zgodnie z zaleceniami są skutecznym narzędziem w walce z próchnicą oraz ochronie szkliwa zębów12. Odpowiednia częstotliwość i forma aplikacji zapewniają maksymalne korzyści, jednocześnie minimalizując ryzyko przedawkowania i niepożądanych efektów. Szczególną uwagę należy zwracać na stosowanie preparatu u dzieci oraz unikać przekraczania dopuszczalnej liczby zabiegów w roku78. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i środków ostrożności pozwala cieszyć się zdrowym uśmiechem przez długi czas.