Ogólne zasady dawkowania amantadyny

Amantadyna dostępna jest w postaci kapsułek, tabletek powlekanych oraz roztworu do infuzji dożylnej123. Najczęściej stosowana jest doustnie, ale w ciężkich przypadkach, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, może być podawana dożylnie4. Dawkowanie zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz czynności nerek.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Choroba Parkinsona (doustnie): Początkowo 100 mg raz dziennie przez pierwszy tydzień, następnie 100 mg dwa razy dziennie. Dawka może być stopniowo zwiększana, jednak nie powinna przekraczać 400 mg na dobę56.
  • Choroba Parkinsona (dożylnie): 200 mg siarczanu amantadyny w 500 ml roztworu 1-3 razy na dobę, w zależności od nasilenia objawów. Roztwór podaje się powoli, przez minimum 3 godziny4.
  • Zakażenia wirusem grypy A (doustnie): 100 mg na dobę przez 4-5 dni, rozpoczynając leczenie jak najwcześniej po wystąpieniu objawów7.
  • Polekowe zaburzenia ruchowe (doustnie): Dawka początkowa 100 mg na dobę przez 4-7 dni, następnie zwiększanie o 100 mg tygodniowo do uzyskania efektu. Zwykle skuteczna dawka to 200–600 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych8.

Drogi podania i postacie leku

  • Kapsułki i tabletki powlekane: stosowane doustnie12.
  • Roztwór do infuzji: stosowany dożylnie, głównie w warunkach szpitalnych, w ciężkich przypadkach4.
Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Amantadynę należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę – nagłe przerwanie może spowodować nasilenie objawów choroby Parkinsona, a nawet wystąpienie groźnych powikłań91011.
  • Podczas leczenia amantadyną konieczne jest monitorowanie EKG, zwłaszcza przy zwiększaniu dawki lub u pacjentów z chorobami serca64.
  • Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej – ryzyko przedawkowania i poważnych działań niepożądanych jest wysokie58.

Dawkowanie amantadyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Zakażenie wirusem grypy A: Dzieci i młodzież w wieku 10-15 lat – 100 mg na dobę przez zalecany okres (4-5 dni). Dawkowanie dla dzieci poniżej 10 lat nie zostało ustalone7.
  • Choroba Parkinsona i zaburzenia ruchowe: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u dzieci i młodzieży dla większości postaci i wskazań1011.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Ze względu na wolniejsze usuwanie leku przez nerki, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę58.
  • W przypadku zakażenia wirusem grypy A, zaleca się rozważenie dawki poniżej 100 mg na dobę lub wydłużenie odstępów między dawkami (np. 100 mg co 2-3 dni), szczególnie przy pogorszonej czynności nerek7.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami – zależnie od wartości klirensu kreatyniny lub GFR12813.
  • Kapsułki/tabletki doustne:
    • Klirens kreatyniny < 15 ml/min: amantadyna przeciwwskazana12.
    • Klirens kreatyniny 15–35 ml/min: 100 mg co 2-3 dni12.
    • Klirens kreatyniny > 35 ml/min: 100 mg codziennie12.
  • Tabletki powlekane i roztwór do infuzji: Dawkowanie modyfikuje się według tabeli zależnej od GFR – możliwe jest podawanie nawet raz na tydzień lub co dwa tygodnie w ciężkiej niewydolności nerek813.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Amantadynę należy stosować ostrożnie – nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale wskazana jest czujność, szczególnie przy współistniejących chorobach psychicznych lub zaburzeniach świadomości141516.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Najważniejsze informacje o modyfikacji dawkowania:

Osoby z niewydolnością nerek powinny otrzymywać zmniejszoną dawkę amantadyny lub wydłużone odstępy między kolejnymi dawkami, ponieważ lek wydalany jest głównie przez nerki i może się kumulować, powodując działania niepożądane. U osób starszych również wskazana jest ostrożność w doborze dawki. W przypadku dzieci, stosowanie jest ograniczone tylko do wybranych wskazań i określonych grup wiekowych. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny przyjmować amantadyny.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka amantadyny nie powinna przekraczać 400 mg na dobę (doustnie) u dorosłych58.
  • Przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, kardiologicznych i oddechowych, a nawet do zgonu192021.
  • Objawy przedawkowania obejmują niepokój, drgawki, zaburzenia rytmu serca, majaczenie, omamy, a także zaburzenia oddychania192021.

Podsumowanie dawkowania amantadyny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (choroba Parkinsona, doustnie) Początkowo 100 mg/dobę, potem 100 mg 2x/dobę; maks. 400 mg/dobę
Dorośli (choroba Parkinsona, dożylnie) 200 mg w 500 ml roztworu 1-3x/dobę; dawka maks. 600 mg/dobę w ciężkich przypadkach
Dorośli (zakażenie wirusem grypy A) 100 mg/dobę przez 4-5 dni
Dzieci i młodzież (10-15 lat, grypa A) 100 mg/dobę przez 4-5 dni
Dzieci poniżej 10 lat Dawkowanie nieustalone / niezalecane
Pacjenci w podeszłym wieku Najmniejsza skuteczna dawka; możliwe wydłużenie odstępów między dawkami
Pacjenci z niewydolnością nerek Dawkowanie zależne od GFR/klirensu kreatyniny; możliwe podawanie co 2-3 dni lub rzadziej
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Stosować ostrożnie, bez rutynowej modyfikacji dawki
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Przeciwwskazane

Amantadyna – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta

Dawkowanie amantadyny jest indywidualnie dostosowywane do stanu zdrowia, wieku oraz wydolności nerek pacjenta. Najważniejsze jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza i nieprzekraczanie maksymalnych dawek. Dzięki różnym postaciom leku możliwe jest dopasowanie terapii zarówno do łagodnych, jak i ciężkich przypadków. Stosowanie amantadyny u dzieci, osób starszych czy pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wymaga szczególnej ostrożności. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny przyjmować tego leku. Przestrzeganie zasad dawkowania pozwala na bezpieczne i skuteczne leczenie, minimalizując ryzyko działań niepożądanych5813.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować amantadynę w chorobie Parkinsona?

Dawkowanie rozpoczyna się od 100 mg raz dziennie, a następnie zwiększa do 100 mg dwa razy dziennie. Maksymalna dawka to 400 mg na dobę. W ciężkich przypadkach można rozważyć dożylne podanie leku.

Czy amantadynę można stosować u dzieci?

W leczeniu grypy typu A amantadyna jest zalecana dla dzieci powyżej 10 lat w dawce 100 mg na dobę. W chorobie Parkinsona brak jest danych o bezpieczeństwie i skuteczności u dzieci.

Jak zmienić dawkę amantadyny przy niewydolności nerek?

Dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami, np. przy klirensie kreatyniny 15–35 ml/min – 100 mg co 2-3 dni. Przy klirensie poniżej 15 ml/min amantadyna jest przeciwwskazana.

Czy amantadyna może być stosowana w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Amantadyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią.