Ogólne zasady dawkowania amantadyny
Amantadyna dostępna jest w postaci kapsułek, tabletek powlekanych oraz roztworu do infuzji dożylnej123. Najczęściej stosowana jest doustnie, ale w ciężkich przypadkach, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, może być podawana dożylnie4. Dawkowanie zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz czynności nerek.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Choroba Parkinsona (doustnie): Początkowo 100 mg raz dziennie przez pierwszy tydzień, następnie 100 mg dwa razy dziennie. Dawka może być stopniowo zwiększana, jednak nie powinna przekraczać 400 mg na dobę56.
- Choroba Parkinsona (dożylnie): 200 mg siarczanu amantadyny w 500 ml roztworu 1-3 razy na dobę, w zależności od nasilenia objawów. Roztwór podaje się powoli, przez minimum 3 godziny4.
- Zakażenia wirusem grypy A (doustnie): 100 mg na dobę przez 4-5 dni, rozpoczynając leczenie jak najwcześniej po wystąpieniu objawów7.
- Polekowe zaburzenia ruchowe (doustnie): Dawka początkowa 100 mg na dobę przez 4-7 dni, następnie zwiększanie o 100 mg tygodniowo do uzyskania efektu. Zwykle skuteczna dawka to 200–600 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych8.
Drogi podania i postacie leku
- Kapsułki i tabletki powlekane: stosowane doustnie12.
- Roztwór do infuzji: stosowany dożylnie, głównie w warunkach szpitalnych, w ciężkich przypadkach4.
- Amantadynę należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę – nagłe przerwanie może spowodować nasilenie objawów choroby Parkinsona, a nawet wystąpienie groźnych powikłań91011.
- Podczas leczenia amantadyną konieczne jest monitorowanie EKG, zwłaszcza przy zwiększaniu dawki lub u pacjentów z chorobami serca64.
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej – ryzyko przedawkowania i poważnych działań niepożądanych jest wysokie58.
Dawkowanie amantadyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Zakażenie wirusem grypy A: Dzieci i młodzież w wieku 10-15 lat – 100 mg na dobę przez zalecany okres (4-5 dni). Dawkowanie dla dzieci poniżej 10 lat nie zostało ustalone7.
- Choroba Parkinsona i zaburzenia ruchowe: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u dzieci i młodzieży dla większości postaci i wskazań1011.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Ze względu na wolniejsze usuwanie leku przez nerki, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę58.
- W przypadku zakażenia wirusem grypy A, zaleca się rozważenie dawki poniżej 100 mg na dobę lub wydłużenie odstępów między dawkami (np. 100 mg co 2-3 dni), szczególnie przy pogorszonej czynności nerek7.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami – zależnie od wartości klirensu kreatyniny lub GFR12813.
- Kapsułki/tabletki doustne:
- Tabletki powlekane i roztwór do infuzji: Dawkowanie modyfikuje się według tabeli zależnej od GFR – możliwe jest podawanie nawet raz na tydzień lub co dwa tygodnie w ciężkiej niewydolności nerek813.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Amantadynę należy stosować ostrożnie – nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale wskazana jest czujność, szczególnie przy współistniejących chorobach psychicznych lub zaburzeniach świadomości141516.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Amantadyna jest przeciwwskazana w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią1718.
Osoby z niewydolnością nerek powinny otrzymywać zmniejszoną dawkę amantadyny lub wydłużone odstępy między kolejnymi dawkami, ponieważ lek wydalany jest głównie przez nerki i może się kumulować, powodując działania niepożądane. U osób starszych również wskazana jest ostrożność w doborze dawki. W przypadku dzieci, stosowanie jest ograniczone tylko do wybranych wskazań i określonych grup wiekowych. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny przyjmować amantadyny.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Maksymalna dawka amantadyny nie powinna przekraczać 400 mg na dobę (doustnie) u dorosłych58.
- Przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, kardiologicznych i oddechowych, a nawet do zgonu192021.
- Objawy przedawkowania obejmują niepokój, drgawki, zaburzenia rytmu serca, majaczenie, omamy, a także zaburzenia oddychania192021.
Podsumowanie dawkowania amantadyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (choroba Parkinsona, doustnie) | Początkowo 100 mg/dobę, potem 100 mg 2x/dobę; maks. 400 mg/dobę |
| Dorośli (choroba Parkinsona, dożylnie) | 200 mg w 500 ml roztworu 1-3x/dobę; dawka maks. 600 mg/dobę w ciężkich przypadkach |
| Dorośli (zakażenie wirusem grypy A) | 100 mg/dobę przez 4-5 dni |
| Dzieci i młodzież (10-15 lat, grypa A) | 100 mg/dobę przez 4-5 dni |
| Dzieci poniżej 10 lat | Dawkowanie nieustalone / niezalecane |
| Pacjenci w podeszłym wieku | Najmniejsza skuteczna dawka; możliwe wydłużenie odstępów między dawkami |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Dawkowanie zależne od GFR/klirensu kreatyniny; możliwe podawanie co 2-3 dni lub rzadziej |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Stosować ostrożnie, bez rutynowej modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Przeciwwskazane |
Amantadyna – dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta
Dawkowanie amantadyny jest indywidualnie dostosowywane do stanu zdrowia, wieku oraz wydolności nerek pacjenta. Najważniejsze jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza i nieprzekraczanie maksymalnych dawek. Dzięki różnym postaciom leku możliwe jest dopasowanie terapii zarówno do łagodnych, jak i ciężkich przypadków. Stosowanie amantadyny u dzieci, osób starszych czy pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wymaga szczególnej ostrożności. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny przyjmować tego leku. Przestrzeganie zasad dawkowania pozwala na bezpieczne i skuteczne leczenie, minimalizując ryzyko działań niepożądanych5813.


















