REKLAMA

Jak dawkowana jest alteplaza?

Alteplaza (Alteplasum) to substancja czynna stosowana w nagłych przypadkach, takich jak świeży zawał serca, ostra zatorowość płucna czy ostry udar niedokrwienny mózgu. Lek ten podawany jest wyłącznie dożylnie, w formie roztworu przygotowanego bezpośrednio przed podaniem. Dawkowanie alteplazy zawsze zależy od masy ciała pacjenta, rodzaju schorzenia oraz czasu, jaki upłynął od pojawienia się objawów123.

Standardowe schematy dawkowania u dorosłych

  • Świeży zawał mięśnia sercowego:
    • Przyspieszony schemat 90-minutowy (do 6 godzin od wystąpienia objawów):
      • Pacjenci o masie ciała ≥ 65 kg: 15 mg w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), następnie 50 mg w ciągu 30 minut i 35 mg w ciągu kolejnych 60 minut (łącznie 100 mg)
      • Pacjenci o masie ciała < 65 kg: 15 mg bolus, następnie 0,75 mg/kg wlewu przez 30 minut (maks. 50 mg), następnie 0,5 mg/kg wlewu przez 60 minut (maks. 35 mg)
    • Schemat 3-godzinny (6-12 godzin od wystąpienia objawów):
      • Pacjenci o masie ciała ≥ 65 kg: 10 mg bolus, 50 mg wlewu przez 1 godzinę, 40 mg wlewu przez 2 godziny (łącznie 100 mg)
      • Pacjenci o masie ciała < 65 kg: 10 mg bolus, następnie wlew ciągły do 1,5 mg/kg przez 3 godziny
  • Ostra masywna zatorowość płucna:
    • Pacjenci o masie ciała ≥ 65 kg: 10 mg bolus, następnie 90 mg wlewu przez 2 godziny (łącznie 100 mg)
    • Pacjenci o masie ciała < 65 kg: 10 mg bolus, następnie wlew ciągły do 1,5 mg/kg przez 2 godziny
  • Ostry udar niedokrwienny:
    • Zalecana dawka: 0,9 mg/kg masy ciała (maksymalnie 90 mg). 10% dawki podaje się jako szybki wstrzyknięcie dożylne (bolus), a pozostałą część wlewa się przez 60 minut
Ważne informacje dla pacjentów:

  • Alteplaza podawana jest wyłącznie dożylnie i tylko przez personel medyczny w warunkach szpitalnych.
  • Lek jest przeznaczony do natychmiastowego użycia po przygotowaniu roztworu.
  • Podczas podawania leku oraz przez 24 godziny po jego zakończeniu konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta.
  • Nie wolno przekraczać maksymalnych zalecanych dawek, ponieważ grozi to poważnymi powikłaniami, zwłaszcza krwawieniem śródczaszkowym.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

  • Dzieci i młodzież: Alteplaza nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 16. roku życia. U młodzieży w wieku 16 lat i starszej decyzja o zastosowaniu leku powinna być bardzo dokładnie przemyślana, a dawkowanie ustala się jak u dorosłych, pod warunkiem potwierdzenia diagnozy udaru niedokrwiennego tętniczego456.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawkowania ze względu na wiek. Jednak u osób powyżej 80 lat ryzyko powikłań, w tym krwawienia śródczaszkowego, jest większe. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być indywidualnie rozważona789.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Brak szczegółowych wytycznych dotyczących modyfikacji dawki. Stosowanie alteplazy powinno być ostrożne, a decyzja podejmowana indywidualnie przez lekarza1.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: W przypadku ciężkich chorób wątroby, w tym niewydolności, stosowanie alteplazy jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko krwawień101112.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Stosowanie możliwe tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Doświadczenie w tej grupie pacjentek jest bardzo ograniczone131415.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie alteplazy jest ściśle uzależnione od rozpoznania. Inny schemat stosuje się w zawałach serca, inny w udarze niedokrwiennym, a jeszcze inny w masywnej zatorowości płucnej. Również czas od wystąpienia objawów ma wpływ na wybór odpowiedniego schematu i dawki leku123.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Nie należy przekraczać całkowitej dawki 100 mg w przypadku leczenia świeżego zawału serca lub masywnej zatorowości płucnej, niezależnie od masy ciała456.
  • W leczeniu udaru niedokrwiennego maksymalna dawka to 90 mg – nawet jeśli masa ciała pacjenta jest wyższa niż 100 kg1617.
  • Przekroczenie dawki zwiększa ryzyko ciężkiego krwawienia, w tym krwawienia śródczaszkowego. W przypadku przedawkowania zaleca się przerwanie wlewu i, jeśli zajdzie potrzeba, podanie świeżo mrożonego osocza lub leków przeciwfibrynolitycznych181920.
Bezpieczeństwo stosowania alteplazy – co warto wiedzieć?

  • Lek może być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez zespół z doświadczeniem w leczeniu trombolitycznym.
  • Podczas leczenia i przez 24 godziny po nim pacjent powinien być pod stałą obserwacją – zwłaszcza pod kątem krwawień oraz reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy.
  • Wszelkie wątpliwości dotyczące dawkowania, przeciwwskazań lub działań niepożądanych powinny być natychmiast zgłaszane personelowi medycznemu.
  • W przypadku wystąpienia poważnego krwawienia leczenie alteplazą należy natychmiast przerwać.

Tabela: Schematy dawkowania alteplazy w zależności od grupy pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (zawał serca, zatorowość płucna) Dożylnie, maks. 100 mg w zależności od schematu i masy ciała
Dorośli (udar niedokrwienny) Dożylnie, 0,9 mg/kg (maks. 90 mg), 10% bolus, reszta wlewem przez 60 minut
Dzieci poniżej 16 lat Przeciwwskazane
Młodzież ≥ 16 lat Jak u dorosłych, po indywidualnej ocenie
Pacjenci w podeszłym wieku Jak u dorosłych, z ostrożnością ze względu na wyższe ryzyko powikłań
Zaburzenia czynności nerek Brak szczegółowych wytycznych, decyzja indywidualna
Zaburzenia czynności wątroby Przeciwwskazane w ciężkich chorobach wątroby
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Możliwe zastosowanie tylko, jeśli korzyści przewyższają ryzyko

Alteplaza – elastyczne dawkowanie, precyzyjne monitorowanie

Dawkowanie alteplazy jest precyzyjnie określone w zależności od wskazania, masy ciała pacjenta oraz czasu, jaki upłynął od wystąpienia objawów. W przypadku każdej sytuacji klinicznej konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność leczenia zależą od odpowiedniego doboru dawki. Pacjenci w podeszłym wieku, osoby z chorobami wątroby czy dzieci wymagają indywidualnego podejścia, a u dzieci poniżej 16. roku życia lek jest przeciwwskazany. Alteplaza jest lekiem ratującym życie, ale jej stosowanie wymaga dużej ostrożności i doświadczenia zespołu medycznego142536.

Pytania i odpowiedzi

Jak podaje się alteplazę?

Alteplaza jest podawana wyłącznie dożylnie, w formie infuzji, przez wykwalifikowany personel medyczny1.

Jakie są maksymalne dawki alteplazy?

W przypadku zawału serca i zatorowości płucnej nie należy przekraczać 100 mg, a w udarze niedokrwiennym maksymalnie 90 mg23.

Czy dzieci mogą otrzymać alteplazę?

Alteplaza jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 16 lat. U młodzieży ≥16 lat stosuje się ją w wyjątkowych przypadkach według zaleceń dla dorosłych4.

Czy dawka alteplazy zależy od masy ciała?

Tak, w każdym wskazaniu dawka jest ustalana w przeliczeniu na kilogramy masy ciała pacjenta5.

REKLAMA