Wprowadzenie do działań niepożądanych akalabrutynibu
Akalabrutynib, znany również jako Acalabrutinibum, to lek stosowany głównie w leczeniu nowotworów krwi, takich jak chłoniaki. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią12. Najczęściej są to objawy łagodne lub umiarkowane, jednak w niektórych przypadkach mogą być poważniejsze. Ryzyko pojawienia się skutków ubocznych zależy między innymi od postaci leku (kapsułki lub tabletki), dawki, czasu trwania leczenia, a także od tego, czy lek stosowany jest samodzielnie czy w połączeniu z innymi lekami12. Dodatkowo, indywidualna podatność na działania niepożądane może być inna w różnych grupach wiekowych i u osób z innymi chorobami34.
Stosowanie akalabrutynibu powinno być zawsze decyzją wyważoną, z uwzględnieniem korzyści leczenia oraz ryzyka wystąpienia działań niepożądanych12.
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (czyli występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów) podczas leczenia akalabrutynibem, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami, obejmują przede wszystkim:
- Zakażenia, takie jak infekcje górnych dróg oddechowych12
- Ból głowy12
- Biegunka12
- Wylewy podskórne (siniaki)12
- Bóle mięśniowo-szkieletowe12
- Nudności12
- Uczucie zmęczenia12
- Kaszel12
- Wysypka skórna12
W terapii skojarzonej (np. z obinutuzumabem) niektóre działania niepożądane mogą występować częściej, na przykład bóle mięśniowo-szkieletowe, biegunka czy ból głowy12.
Działania niepożądane o różnej częstotliwości występowania
Bardzo często (≥1/10 pacjentów)
- Zakażenia górnych dróg oddechowych: objawiają się katarem, bólem gardła, kaszlem56
- Bóle mięśniowo-szkieletowe i bóle stawów56
- Biegunka, nudności, zaparcia, wymioty, ból brzucha56
- Ból głowy, zawroty głowy56
- Wysypka skórna56
- Wylewy podskórne, stłuczenia, wybroczyny56
- Zmniejszenie liczby białych krwinek, czerwonych krwinek lub płytek krwi (neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość)56
- Zmęczenie, osłabienie56
Często (od 1/100 do <1/10 pacjentów)
- Zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zakażenie układu moczowego56
- Krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy56
- Migotanie lub trzepotanie przedsionków (zaburzenia rytmu serca)56
- Nadciśnienie tętnicze56
- Krwawienie z nosa56
- Astenia (poczucie osłabienia)56
Niezbyt często, rzadko i bardzo rzadko
- Zakażenia grzybicze (np. zakażenia grzybami z rodzaju Aspergillus)56
- Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B56
- Zespół rozpadu guza (powikłanie związane z szybkim rozpadem komórek nowotworowych)56
- Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (bardzo rzadko)78
Wpływ postaci leku i terapii skojarzonej na działania niepożądane
Akalabrutynib występuje w postaci kapsułek i tabletek, jednak działania niepożądane są zbliżone dla obu postaci leku12. W przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami, takimi jak obinutuzumab, niektóre działania niepożądane mogą być częstsze lub mieć inne nasilenie78. Przykładowo, w terapii skojarzonej zwiększa się ryzyko neutropenii (zmniejszenie liczby białych krwinek), a także mogą częściej występować zaburzenia żołądkowo-jelitowe i bóle mięśniowo-szkieletowe78.
- Działania niepożądane o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim mogą wymagać zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia akalabrutynibem.
- Najczęstszymi powodami przerwania leczenia są poważne infekcje, małopłytkowość oraz biegunka.
- W przypadku pojawienia się poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężkie zakażenia, niepokojące krwawienia lub silne osłabienie, należy niezwłocznie skontaktować się z personelem medycznym.
- Nie zaobserwowano istotnych różnic w częstości działań niepożądanych u osób starszych w porównaniu do osób młodszych34.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane, nawet jeśli wydaje się łagodne, powinno być zgłaszane do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), bądź do producenta leku34. Pozwala to na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania akalabrutynibu.
Tabela działań niepożądanych według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Bardzo rzadko (<1/10000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia | Zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie zatok | Zapalenie płuc, zakażenie układu moczowego, zapalenie oskrzeli, zakażenie wirusem opryszczki | Zakażenia grzybicze (np. Aspergillus), reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B | – | – | – |
| Układ krwiotwórczy | Neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość, limfocytoza | – | – | – | – | – |
| Układ nerwowy | Ból głowy, zawroty głowy | – | – | Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia | – | – |
| Układ sercowo-naczyniowy | Wylewy podskórne, stłuczenia, wybroczyny, krwotok/krwiak | Krwotok z przewodu pokarmowego, śródczaszkowy, migotanie/trzepotanie przedsionków, nadciśnienie, krwawienie z nosa | – | – | – | – |
| Układ pokarmowy | Biegunka, nudności, zaparcia, wymioty, ból brzucha | – | Zespół rozpadu guza | – | – | – |
| Skóra i tkanka podskórna | Wysypka | – | – | – | – | – |
| Mięśnie i stawy | Bóle mięśniowo-szkieletowe, ból stawów | – | – | – | – | – |
| Ogólne | Zmęczenie, astenia | – | – | – | – | – |
| Badania diagnostyczne | Obniżenie liczby białych krwinek, płytek krwi, stężenia hemoglobiny | – | – | – | – | – |
Akalabrutynib – działania niepożądane a bezpieczeństwo leczenia
Stosowanie akalabrutynibu wiąże się z możliwością wystąpienia różnych działań niepożądanych, które najczęściej są umiarkowane, ale mogą być także poważne. Ważne jest, by znać potencjalne objawy niepożądane i w razie ich wystąpienia odpowiednio zareagować. Regularne monitorowanie stanu zdrowia podczas leczenia oraz zgłaszanie nawet drobnych skutków ubocznych przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa pacjenta. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skonsultować się z personelem medycznym, aby wspólnie podjąć decyzję o dalszym leczeniu lub ewentualnej zmianie terapii34.


















