Ogólne zasady dawkowania metoksalenu

Metoksalen jest stosowany doustnie, najczęściej w postaci kapsułek miękkich zawierających 10 mg substancji czynnej1. Substancja ta wykorzystywana jest w terapii PUVA, która polega na połączeniu przyjmowania metoksalenu z naświetlaniem promieniowaniem UV-A. Stosowanie leku powinno odbywać się wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w tej metodzie2.

Zalecana dawka jest uzależniona od masy ciała pacjenta:

  • Masa ciała do 40 kg: 10 mg na dobę2
  • Masa ciała 40–50 kg: 20 mg na dobę2
  • Masa ciała 50–60 kg: 30 mg na dobę2
  • Masa ciała powyżej 60 kg: 40 mg na dobę (maksymalnie do 50 mg)2

Kapsułki należy przyjmować godzinę przed naświetlaniem promieniowaniem UV-A, najlepiej z jedzeniem lub mlekiem23. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie testu wrażliwości na promieniowanie UV-A, który pozwala ustalić indywidualną dawkę leku i czasu naświetlania4.

Ważne informacje dotyczące terapii PUVA:

  • Dawkowanie i czas naświetlania ustalane są indywidualnie na podstawie testu wrażliwości na promieniowanie UV-A.
  • Leczenie rozpoczyna się od jednej sesji dziennie, nie częściej niż cztery razy w tygodniu.
  • Po dwóch dniach naświetlań zaleca się jednodniową przerwę, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
  • Całkowita dawka metoksalenu oraz promieniowania UV-A powinna być możliwie najniższa dla uzyskania efektu terapeutycznego.
  • Po ustąpieniu objawów łuszczycy, terapia może być kontynuowana w schemacie przerywanym (najpierw dwa razy w tygodniu przez miesiąc, potem raz w tygodniu przez kolejny miesiąc), a następnie zakończona przy braku objawów choroby.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Metoksalen jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat5. Nie zaleca się stosowania tej terapii w tej grupie wiekowej.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie ma specjalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki dla osób starszych, jednak lekarz prowadzący powinien rozważyć indywidualne ryzyko i monitorować pacjenta podczas terapii, szczególnie w przypadku współistniejących chorób6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Metoksalen jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby7. Stosowanie w tych przypadkach nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i trudności w eliminacji leku z organizmu.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Metoksalen nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży ani u matek karmiących piersią, ponieważ brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach7.

Schematy dawkowania w zależności od wskazania

Metoksalen stosowany jest przede wszystkim w leczeniu bardzo ciężkiej łuszczycy w ramach terapii PUVA8. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od wskazania, ponieważ lek jest zarejestrowany do jednego zastosowania.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

Dla pacjentów o masie ciała powyżej 60 kg maksymalna dawka metoksalenu wynosi 50 mg na dobę2. Przekroczenie tej dawki może prowadzić do objawów przedawkowania, takich jak nudności, wymioty i zawroty głowy9. W przypadku przedawkowania zaleca się wywołanie wymiotów i pozostawienie pacjenta w zaciemnionym pomieszczeniu przez co najmniej 24 godziny oraz monitorowanie układu sercowo-naczyniowego9.

Pamiętaj o bezpieczeństwie podczas terapii metoksalenem:

  • Nie należy zwiększać dawki na własną rękę, nawet jeśli efekty leczenia wydają się niewystarczające.
  • Test wrażliwości na promieniowanie UV-A powinien być powtarzany w razie zmiany dawek lub po przerwach w terapii.
  • W razie pojawienia się rumienia lub innych objawów skórnych nie wolno zwiększać dawki promieniowania UV-A.
  • Przed terapią należy wykluczyć czynniki ryzyka, takie jak wcześniejsze leczenie dziegciem, UV-B, arszenikiem lub promieniowaniem rentgenowskim.
  • Podczas terapii należy stosować skuteczną antykoncepcję, jeśli dotyczy.

Podsumowanie schematów dawkowania metoksalenu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (do 40 kg) 10 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A
Dorośli (40–50 kg) 20 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A
Dorośli (50–60 kg) 30 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A
Dorośli (powyżej 60 kg) 40 mg doustnie na dobę (maksymalnie do 50 mg), 1 godzina przed naświetlaniem UV-A
Dzieci poniżej 12 lat Przeciwwskazane
Osoby starsze Jak u dorosłych, dawka ustalana indywidualnie przez lekarza
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek/wątroby Przeciwwskazane
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane

Metoksalen – dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia

Dawkowanie metoksalenu jest precyzyjnie ustalane na podstawie masy ciała pacjenta oraz jego indywidualnej wrażliwości na promieniowanie UV-A. Terapia ta wymaga ścisłej kontroli i przeprowadzania testów wrażliwości, a także uwzględnienia szczególnych przeciwwskazań, takich jak wiek poniżej 12 lat, ciąża, karmienie piersią oraz ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby. Bezpieczeństwo stosowania leku zależy od przestrzegania zaleceń lekarza oraz regularnego monitorowania reakcji organizmu podczas terapii PUVA2457.

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę metoksalenu powinienem przyjmować?

Dawka metoksalenu zależy od masy ciała: do 40 kg – 10 mg, 40–50 kg – 20 mg, 50–60 kg – 30 mg, powyżej 60 kg – 40 mg (maksymalnie do 50 mg) na dobę.

Czy dzieci mogą stosować metoksalen?

Metoksalen jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat.

Jak długo trwa terapia metoksalenem?

Początkowo leczenie prowadzi się raz na dobę, nie częściej niż cztery razy w tygodniu. Po ustąpieniu objawów można przejść na terapię przerywaną przez dwa miesiące.

Czy osoby z chorą wątrobą mogą przyjmować metoksalen?

Metoksalen jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.