Ogólne zasady dawkowania metoksalenu
Metoksalen jest stosowany doustnie, najczęściej w postaci kapsułek miękkich zawierających 10 mg substancji czynnej1. Substancja ta wykorzystywana jest w terapii PUVA, która polega na połączeniu przyjmowania metoksalenu z naświetlaniem promieniowaniem UV-A. Stosowanie leku powinno odbywać się wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w tej metodzie2.
Zalecana dawka jest uzależniona od masy ciała pacjenta:
- Masa ciała do 40 kg: 10 mg na dobę2
- Masa ciała 40–50 kg: 20 mg na dobę2
- Masa ciała 50–60 kg: 30 mg na dobę2
- Masa ciała powyżej 60 kg: 40 mg na dobę (maksymalnie do 50 mg)2
Kapsułki należy przyjmować godzinę przed naświetlaniem promieniowaniem UV-A, najlepiej z jedzeniem lub mlekiem23. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie testu wrażliwości na promieniowanie UV-A, który pozwala ustalić indywidualną dawkę leku i czasu naświetlania4.
- Dawkowanie i czas naświetlania ustalane są indywidualnie na podstawie testu wrażliwości na promieniowanie UV-A.
- Leczenie rozpoczyna się od jednej sesji dziennie, nie częściej niż cztery razy w tygodniu.
- Po dwóch dniach naświetlań zaleca się jednodniową przerwę, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
- Całkowita dawka metoksalenu oraz promieniowania UV-A powinna być możliwie najniższa dla uzyskania efektu terapeutycznego.
- Po ustąpieniu objawów łuszczycy, terapia może być kontynuowana w schemacie przerywanym (najpierw dwa razy w tygodniu przez miesiąc, potem raz w tygodniu przez kolejny miesiąc), a następnie zakończona przy braku objawów choroby.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Metoksalen jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat5. Nie zaleca się stosowania tej terapii w tej grupie wiekowej.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma specjalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki dla osób starszych, jednak lekarz prowadzący powinien rozważyć indywidualne ryzyko i monitorować pacjenta podczas terapii, szczególnie w przypadku współistniejących chorób6.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
Metoksalen jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby7. Stosowanie w tych przypadkach nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i trudności w eliminacji leku z organizmu.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Metoksalen nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży ani u matek karmiących piersią, ponieważ brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach7.
Schematy dawkowania w zależności od wskazania
Metoksalen stosowany jest przede wszystkim w leczeniu bardzo ciężkiej łuszczycy w ramach terapii PUVA8. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od wskazania, ponieważ lek jest zarejestrowany do jednego zastosowania.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
Dla pacjentów o masie ciała powyżej 60 kg maksymalna dawka metoksalenu wynosi 50 mg na dobę2. Przekroczenie tej dawki może prowadzić do objawów przedawkowania, takich jak nudności, wymioty i zawroty głowy9. W przypadku przedawkowania zaleca się wywołanie wymiotów i pozostawienie pacjenta w zaciemnionym pomieszczeniu przez co najmniej 24 godziny oraz monitorowanie układu sercowo-naczyniowego9.
- Nie należy zwiększać dawki na własną rękę, nawet jeśli efekty leczenia wydają się niewystarczające.
- Test wrażliwości na promieniowanie UV-A powinien być powtarzany w razie zmiany dawek lub po przerwach w terapii.
- W razie pojawienia się rumienia lub innych objawów skórnych nie wolno zwiększać dawki promieniowania UV-A.
- Przed terapią należy wykluczyć czynniki ryzyka, takie jak wcześniejsze leczenie dziegciem, UV-B, arszenikiem lub promieniowaniem rentgenowskim.
- Podczas terapii należy stosować skuteczną antykoncepcję, jeśli dotyczy.
Podsumowanie schematów dawkowania metoksalenu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (do 40 kg) | 10 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A |
| Dorośli (40–50 kg) | 20 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A |
| Dorośli (50–60 kg) | 30 mg doustnie na dobę, 1 godzina przed naświetlaniem UV-A |
| Dorośli (powyżej 60 kg) | 40 mg doustnie na dobę (maksymalnie do 50 mg), 1 godzina przed naświetlaniem UV-A |
| Dzieci poniżej 12 lat | Przeciwwskazane |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, dawka ustalana indywidualnie przez lekarza |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek/wątroby | Przeciwwskazane |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane |
Metoksalen – dawkowanie wymaga indywidualnego podejścia
Dawkowanie metoksalenu jest precyzyjnie ustalane na podstawie masy ciała pacjenta oraz jego indywidualnej wrażliwości na promieniowanie UV-A. Terapia ta wymaga ścisłej kontroli i przeprowadzania testów wrażliwości, a także uwzględnienia szczególnych przeciwwskazań, takich jak wiek poniżej 12 lat, ciąża, karmienie piersią oraz ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby. Bezpieczeństwo stosowania leku zależy od przestrzegania zaleceń lekarza oraz regularnego monitorowania reakcji organizmu podczas terapii PUVA2457.


















