Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym jest katar spływający do gardła i jakie są jego najczęstsze objawy
• Co powoduje wydzielinę z zatok i dlaczego jej lepkość ma kluczowe znaczenie
• Co oznaczają różne kolory wydzieliny z nosa i kiedy powinny Cię zaniepokoić
• Jak skutecznie oczyścić zatoki z flegmy domowymi metodami
• Czy połykanie wydzieliny z zatok jest bezpieczne
• Jakie leki i produkty najlepiej sprawdzają się przy katarze spływającym do gardła
• Kiedy należy skonsultować się z lekarzem

Czym jest katar spływający do gardła?

Katar spływający do gardła to uciążliwy problem, który pojawia się, gdy nadmiar wydzieliny z nosa i zatok spływa po tylnej ścianie gardła. Choć może wydawać się to mało istotne, dla osób zmagających się z tym objawem na co dzień stanowi prawdziwe utrapienie. Nasze ciało produkuje nawet do 1-2 litrów śluzu dziennie, który zwykle jest niezauważalnie połykany. Problem pojawia się, gdy wydzielina gromadzi się w gardle lub spływa z tylnej części nosa, wywołując szereg nieprzyjemnych dolegliwości.^1,2,3

Wbrew powszechnemu przekonaniu, katar spływający do gardła nie zawsze oznacza zwiększoną ilość wydzieliny. Często problem tkwi w zmienionej konsystencji śluzu, który staje się gęstszy i trudniejszy do naturalnego usunięcia. Badania pokazują, że pacjenci z tym problemem mają znacząco zwiększoną lepkość wydzieliny w porównaniu z osobami zdrowymi.⁴

Polecane produkty na katar spływający do gardła

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, które mogą pomóc w walce z katarem spływającym do gardła. Oto najskuteczniejsze z nich:

Bacteridkrople do nosa

Wyrób medyczny

O produkcie

• zalecany do stosowania przy stanach zapalnych błony śluzowej nosa z przekrwieniem i uczuciem zatkania;
• rekomendowany przy stanie zapalnym zatok przynosowych, nieżycie nosa i nawracającym zapaleniu ucha środkowego;
• składniki zawarte w wyrobie upłynniają wydzielinę, co odtyka zatkany nos i wspomaga oddychanie;
• zawiera olej z drzewa mastyksowego o właściwościach kojących;
• zawarte składniki emolientowe łagodzą podrażnienia i chronią śluzówkę;
• może być stosowany  od 2. roku życia;
• przebadany klinicznie.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku , , zapalenia zatok , zapalenia błony śluzowej nosa oraz przeziębienia.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Soledum fortekapsułki, 200 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• stosowany wspomagająco przy zapaleniu zatok oraz w chorobach zapalnych dróg oddechowych;
• jako jedyny na rynku zawiera czysty 1,8-cyneol wyizolowany z olejku eukaliptusowego¹;
• do stosowania powyżej 12. roku życia;
• działa przeciwzapalnie, wykrztuśnie, zmniejsza produkcję śluzu, a jednocześnie działa rozkurczowo na oskrzela, co łagodzi kaszel;
• działa przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo;
• może być stosowany u osób z chorobą wrzodową, astmą i POChP;
• działanie produktu potwierdzone badaniami klinicznymi i laboratoryjnymi.

1. Dane pobrane z rejestru produktów leczniczych: https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public, stan na dzień: 23.05.2025.

 

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku , ostrego zapalenia oskrzeli oraz kaszlu mokrego.

Dawkowanie

W przypadku ostrych stanów zapalnych podaje się zazwyczaj jedną kapsułkę preparatu Soledum forte 3 razy na dobę. W stanach przewlekłych bądź podczas kontynuacji terapii dawkę zmniejsza się do jednej kapsułki dwa razy dziennie.
Jeśli dolegliwości utrzymują się powyżej 7 dni bądź pojawią się takie objawy jak zaburzenia oddychania, gorączka, ropne lub krwawe odkrztuszanie, należy skonsultować się z lekarzem.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sinupret, tabletki drażowane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• tabletki doustne zawierające wyciągi roślinne (bez czarny, goryczka, pierwiosnek, szczaw, werbena);
• wspomaga naturalne oczyszczanie zatok i rozrzedza wydzielinę;
• działa kompleksowo na zapalenie zatok, przewlekły katar i spływającą wydzielinę;
• dla dorosłych i dzieci powyżej 6 lat;
• dorośli powinni przyjmować 2 tabletki 3 razy dziennie;
• lek należy przyjmować przez okres 7-14 dni;
• opakowanie zawiera 50 tabletek, co wystarcza na dłuższą kurację.

Sinupret extract, tabletki drażowane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera składniki o potwierdzonym działaniu rozrzedzającym śluz;
• produkt jest zarejestrowany jako lek, co jest gwarancją jego jakości;
• zawiera skoncentrowany wyciąg ziołowy;
• nie należy stosować leku w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek ze składników leku, u pacjentów z chorobą wrzodową i u osób poniżej 18 roku życia;
• w trakcie terapii mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe lub miejscowe reakcje nadwrażliwości;
• jeżeli w ciągu tygodnia nie obserwuje się poprawy, należy skonsultować się z lekarzem;
• podczas ciąży i karmienia piersią przed zastosowaniem leku należy skontaktować się z lekarzem;
• dostępny także w formie tabletek o mniejszym stężeniu substancji i jako krople.

Xylogel, spray do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera ksylometazolinę, która skutecznie obkurcza naczynia krwionośne w nosie;
• nawilża śluzówkę nosa, nie powodując wysuszenia;
• zmniejsza ilość wydzieliny;
• działa do 10 godzin, zapewniając długotrwałą ulgę;
• polecany dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat;
• nie należy stosować dłużej niż 3-5 dni;
• dostępny w opakowaniu 10 g.

Ambroksol Orifarm, syrop

O produkcie

• syrop wykrztuśny zawierający ambroksol (30 mg/5 ml);
• skutecznie rozrzedza i ułatwia usuwanie zalegającej wydzieliny;
• pomaga przy mokrym kaszlu i zalegającej wydzielinie z zatok;
• dla dorosłych i dzieci od 1. roku życia;
• przyjemny, bananowy smak;
• opakowanie 150 ml.

Polcrom, spray do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera kromoglikan sodowy – substancję o działaniu przeciwhistaminowym;
• wskazany przy alergicznym nieżycie nosa;
• preparat niweluje objawy kataru alergicznego, z tym związane ze spływaniem wydzieliny po tylnej stronie gardła;
• może być stosowany od 3. roku życia;
• opakowanie 15 ml.

Marimer roztwór izotoniczny, spray do nosa

O produkcie

• wyrób medyczny;
• zawiera 100% sterylny, izotoniczny roztwór wody morskiej bogatej w sole mineralne i mikroelementy;
• pozwala na delikatne usuwanie wydzieliny z nosa oraz nawilżenie wysuszonej śluzówki;
• pomaga to ograniczyć spływanie śluzu po tylnej ścianie gardła;
• może być bezpiecznie stosowany u niemowląt, dzieci i dorosłych;
• może być stosowany nawet kilka razy dziennie (1–4 razy do każdego nozdrza);
• opakowanie zawiera 500 dawek (100 ml).

Mucopect Control, kapsułki twarde

O produkcie

• lek mukolityczny dostępny bez recepty;
• zawiera karbocysteinę (375 mg w 1 kapsułce);
• zmniejsza lepkość śluzu w drogach oddechowych, co ułatwia jego odkrztuszanie i usuwanie;
• wspomaga oczyszczanie nosa, zatok oraz oskrzeli w przebiegu infekcji z zalegającą wydzieliną;
• zalecany dla dorosłych w przypadku mokrego kaszlu, zatkanego nosa oraz przewlekłej nadprodukcji gęstego śluzu;
• nie zaleca się stosowania dłużej niż 4–5 dni bez konsultacji z lekarzem;
• nie stosować u dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży (I trymestr) i karmiących piersią;
• opakowanie zawiera 30 kapsułek.

Sudafed XyloSpray HA, spray do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• spray do nosa zawierający ksylometazolinę i kwas hialuronowy;
• skutecznie udrażnia nos i jednocześnie nawilża śluzówkę dzięki kwasowi hialuronowemu;
• pomaga przy katarze, zatkanym nosie i spływającej wydzielinie;
• wskazany także w alergicznym nieżycie nosa;
• dla dorosłych i dzieci powyżej 6 lat;
• nie należy stosować dłużej niż 5 dni;
• nie zawiera konserwantów, co zmniejsza ryzyko podrażnień;
• dostępny w opakowaniu 10 ml.

Jakie są objawy kataru spływającego do gardła?

Rozpoznanie kataru spływającego do gardła ułatwia znajomość jego charakterystycznych objawów. Warto zwrócić uwagę szczególnie na te, które utrzymują się przez dłuższy czas:

• uczucie spływającej wydzieliny po tylnej ścianie gardła;
• częste przełykanie i odchrząkiwanie;
• chrypka lub “bulgoczący” głos;
• podrażnione, bolące gardło;
• uczucie “kluski” lub ciała obcego w gardle;
• uporczywy kaszel, często nasilający się w nocy;
• nieprzyjemny zapach z ust.^1,2,3,6

Dyskomfort w gardle jest najczęstszym objawem towarzyszącym, występującym u około 74% pacjentów z przewlekłym idiopatycznym katarem spływającym do gardła. Kaszel pojawia się u około 30% osób z tym problemem.⁵

Co powoduje wydzielinę z zatok w gardle?

Zidentyfikowanie głównej przyczyny kataru spływającego do gardła jest kluczowe dla skutecznego leczenia. Oto najczęstsze czynniki wywołujące ten problem:

• Infekcje i stany zapalne – Infekcje bakteryjne i wirusowe powodują nadmierną produkcję śluzu. Zapalenie zatok (sinusitis) również może powodować spływanie wydzieliny do gardła.
• Alergie i podrażnienia – Alergie sezonowe, na roztocza czy zwierzęta domowe mogą prowadzić do zwiększonej produkcji śluzu. Podrażnienia wywołane dymem papierosowym czy zanieczyszczeniami również nasilają problem.
• Zmieniona lepkość wydzieliny – Badania pokazują, że pacjenci z katarem spływającym do gardła mają znacząco zwiększoną lepkość wydzieliny nosowej.
• Problemy anatomiczne – Skrzywiona przegroda nosowa czy powiększone małżowiny nosowe mogą utrudniać prawidłowy odpływ wydzieliny.
• Inne przyczyny – Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), zmiany hormonalne związane z ciążą, niektóre leki oraz suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach.^4,1,2,7,3,6

Co oznaczają różne kolory wydzieliny z nosa?

Kolor wydzieliny z nosa może dostarczyć cennych wskazówek na temat charakteru schorzenia. Oto co oznaczają poszczególne barwy:⁶

Jak oczyścić zatoki z flegmy?

Istnieje kilka skutecznych metod oczyszczania zatok, które można stosować w warunkach domowych. Regularne ich stosowanie może przynieść znaczną ulgę.

• Nawadnianie organizmu – Regularne picie co najmniej 2 litrów wody dziennie, a także sięganie po herbaty ziołowe czy ciepłe buliony pomaga rozrzedzić zalegającą wydzielinę, co ułatwia jej odkrztuszanie. To metoda polecana każdemu, a szczególnie osobom z gęstym śluzem w drogach oddechowych.
• Płukanie nosa solą fizjologiczną – Stosowanie gotowych sprayów od 1 do 3 razy dziennie pozwala oczyścić jamy nosowe z alergenów, bakterii i nadmiaru śluzu. To szczególnie pomocna metoda dla osób z alergią lub infekcjami zatok.
• Inhalacje parowe – Wdychanie ciepłej pary – np. znad miski z gorącą wodą lub pod prysznicem – działa nawilżająco na śluzówkę nosa i rozrzedza zalegającą wydzielinę. Inhalacje są polecane szczególnie osobom z przesuszoną śluzówką, zwłaszcza w sezonie grzewczym.
• Nawilżacz powietrza – Utrzymywanie odpowiedniego poziomu wilgotności w sypialni, szczególnie w sezonie zimowym, pomaga zapobiegać wysychaniu śluzówek i zmniejsza ryzyko nocnego kaszlu. Z tego rozwiązania szczególnie skorzystają osoby śpiące przy włączonym ogrzewaniu lub klimatyzacji.
• Podwyższone wezgłowie – Spanie z głową uniesioną na dodatkowej poduszce ogranicza gromadzenie się wydzieliny w gardle w czasie snu. Ta metoda sprawdzi się zwłaszcza u osób, które zmagają się z nasilonym kaszlem w nocy lub nad ranem.
• Ciepłe napoje (np. rosół) – Picie ciepłych płynów kilka razy dziennie, takich jak rosół czy ziołowe herbaty, rozrzedza wydzielinę i łagodzi podrażnione gardło. To uniwersalna metoda, polecana każdemu, zwłaszcza przy bólu gardła.^8,7,6

Czym grozi połykanie flegmy z zatok?

Wielu pacjentów obawia się konsekwencji połykania wydzieliny spływającej z zatok. Warto poznać fakty dotyczące tego naturalnego procesu. Połykanie flegmy jest naturalnym procesem – organizm produkuje i połyka śluz codziennie, nawet gdy jesteśmy zdrowi. W przypadku infekcji, kwas żołądkowy skutecznie niszczy większość patogenów.⁶ Jednak długotrwały problem z katarem spływającym do gardła może prowadzić do pewnych komplikacji:

• przewlekły kaszel i podrażnienie gardła;
• zaburzenia snu;
• infekcje ucha, jeśli wydzielina zablokuje trąbkę Eustachiusza;
• nudności i wymioty przy nadmiernym spływaniu wydzieliny do żołądka.^7,3

Jak pozbyć się flegmy z gardła – skuteczne metody leczenia

Leczenie kataru spływającego do gardła powinno być dopasowane do jego przyczyny. W zależności od sytuacji pomocne mogą okazać się różne leki, w tym:

• roślinne związki, które pomagają rozrzedzić śluz, np. 1,8-cyneol;
• leki mukolityczne – preparaty zawierające np. bromheksynę lub ambroksol pomagają rozrzedzić śluz;
• leki przeciwhistaminowe – pomocne przy alergiach, szczególnie nowsze (drugiej generacji), które rzadziej powodują wysuszenie śluzówki;
• leki obkurczające naczynia krwionośne – np. ksylometazolina, która zmniejsza obrzęk błony śluzowej nosa, ale nie powinna być stosowana dłużej niż 3-5 dni;
• sterydy donosowe – zmniejszają stan zapalny w nosie i zatokach;
• antybiotyki – stosowane przy infekcjach bakteryjnych.^1,8,6

W przypadku problemów anatomicznych, takich jak skrzywiona przegroda nosowa, może być konieczny zabieg chirurgiczny. Septoplastyka prostuje przegrodę nosową i zapewnia lepszy przepływ powietrza.^3,6

Kiedy należy skontaktować się z lekarzem?

Choć katar spływający do gardła często można leczyć domowymi sposobami, niektóre sytuacje wymagają konsultacji medycznej. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• objawy utrzymują się dłużej niż 10 dni bez poprawy;
• wydzielina ma nieprzyjemny zapach;
• pojawia się gorączka powyżej 38°C;
• występują trudności w oddychaniu lub świszczący oddech;
• w wydzielinie pojawia się krew;
• doświadczasz silnego bólu w okolicy zatok lub uszu.⁶

Podsumowanie

Katar spływający do gardła to powszechny problem, często związany ze zmienioną lepkością wydzieliny, a nie tylko jej zwiększoną ilością. Skuteczne leczenie wymaga zidentyfikowania przyczyny – czy są to alergie, infekcje, czy problemy anatomiczne. Kluczowe znaczenie ma odpowiednie nawilżenie organizmu, które pomaga rozrzedzić wydzielinę. Płukanie nosa, inhalacje i utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza to proste, ale skuteczne metody przynoszące ulgę. Pamiętaj, że leki obkurczające naczynia krwionośne w nosie nie powinny być stosowane dłużej niż ok. 5 dni. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 10 dni lub towarzyszą im niepokojące symptomy, skonsultuj się z lekarzem.

Poród siłami natury może zwiększyć ryzyko poporodowego nietrzymania moczu nawet o 50% w porównaniu z cesarskim cięciem. Należy jednak pamiętać, że cesarskie cięcie nie eliminuje całkowicie ryzyka wystąpienia tego problemu, ponieważ w trakcie ciąży dochodzi do osłabienia oraz obniżenia dna miednicy, co również może sprzyjać rozwojowi nietrzymania moczu.

Ważną rolę w rozwoju nietrzymania moczu mają zmiany hormonalne, zwiększona masa macicy w trakcie ciąży, długa akcja porodowa, duża masa urodzeniowa dziecka, urazy krocza podczas porodu oraz poród kleszczowy lub z użyciem próżnociągu. Istotne znaczenie odgrywają również predyspozycje genetyczne. Zauważono, że kobiety z nadwagą, otyłością oraz palące papierosy częściej zmagają się z tym problemem [1-3].

Wysiłkowe nietrzymanie moczu — dlaczego się pojawia? 

Mimowolna utrata moczu często występuje podczas codziennych czynności, takich jak kaszel, kichanie, śmiech czy skakanie. Jest to tzw. wysiłkowe nietrzymanie moczu, wynikające z osłabienia mięśni dna miednicy lub zwieracza pęcherza. Dodatkowy nacisk na pęcherz sprawia, że trudniej utrzymać jego kontrolę, co może wprawiać w zakłopotanie i wpływać na jakość życia. 

Wysiłkowe nietrzymanie moczu może pojawić się już w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Na szczęście istnieją skuteczne metody terapii, które mogą złagodzić, a nawet całkowicie wyeliminować ten problem [1-3].

Jak leczyć nietrzymanie moczu po porodzie? Skuteczne metody

W terapii nietrzymania moczu po porodzie stosuje się różnorodne metody, w tym:

• ćwiczenia mięśni dna miednicy (Kegla) – ćwiczenia te wzmacniają mięśnie, które zaciskasz, aby zatrzymać strumień moczu podczas mikcji (należy unikać częstego zatrzymywania moczu, aby nie zwiększać ryzyka zapalenia pęcherza). Regularne wzmacnianie mięśni dna miednicy pomaga złagodzić, a nawet całkowicie wyeliminować objawy nietrzymania moczu. Dodatkowo poprawia kontrolę oddawania gazów i stolca. Ćwiczenia możesz wykonywać w domu, jednak najlepiej po konsultacji z fizjoterapeutą uroginekologicznym;
• fizjoterapia uroginekologiczna – specjalista dobiera indywidualne ćwiczenia i techniki, które wspierają poprawę funkcji mięśni dna miednicy i pomagają w leczeniu nietrzymania moczu; 
• unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego – nadmierny wysiłek może obciążać mięśnie dna miednicy i pogłębiać problem, dlatego warto go ograniczyć;
• zmiana nawyków żywieniowych – ograniczenie spożywania produktów podrażniających pęcherz, takich jak kawa, mocna herbata oraz inne używki, może pomóc w zmniejszeniu objawów;
• farmakoterapia – w niektórych przypadkach lekarz może zalecić leki zmniejszające nadreaktywność pęcherza moczowego i redukujące częstotliwość parcia na mocz. Przykłady takich leków to oksybutynina, solifenacyna czy tolterodyna;
• nieinwazyjne zabiegi laserowe – mają na celu obkurczenie i wzmocnienie mięśni dna miednicy oraz okolic pochwy, co pomaga w poprawie kontroli nad pęcherzem;
• zabiegi chirurgiczne – można je rozważyć w przypadku braku skuteczności innych metod leczenia.

Każda z metod powinna być dobrana indywidualnie, w zależności od stopnia nasilenia objawów i aktualnego stanu zdrowia [1-3].

Kiedy mija problem nietrzymania moczu po porodzie?

W większości przypadków problem nietrzymania moczu po porodzie najczęściej ustępuje samoistnie już w czasie połogu lub po jego zakończeniu. Jednak jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą uroginekologicznym, którzy dobiorą odpowiednie metody leczenia [1-3].

Czy można zapobiec nietrzymaniu moczu po porodzie? 

Nietrzymanie moczu, choć częste po porodzie, nie musi cię dotyczyć. Możesz temu zapobiec, podejmując działania profilaktyczne już w ciąży. Kluczowe jest regularne wzmacnianie mięśni dna miednicy, co zwiększa kontrolę nad pęcherzem. 

Aby ćwiczyć prawidłowo, warto skonsultować się z fizjoterapeutą uroginekologicznym, który zaproponuje ćwiczenia, a także metody relaksacji, pomagające przygotować się do porodu.

Kluczowe znaczenie ma również odpowiednia dieta, bogata w błonnik, który zapobiega zaparciom, oraz regularne nawodnienie organizmu poprzez picie wody. Ważne jest także unikanie nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży, ponieważ dodatkowe kilogramy zwiększają nacisk na mięśnie dna miednicy i pęcherz.

Istotny wpływ na kondycję mięśni dna miednicy ma również przebieg porodu. Długotrwałe parcie oraz interwencje medyczne, takie jak użycie kleszczy czy próżnociągu, mogą je osłabiać. Warto omówić te kwestie z lekarzem przed porodem, aby lepiej przygotować się na różne możliwe scenariusze [1-3].

Podsumowanie

Nietrzymanie moczu po porodzie to częsty problem, który może dotyczyć zarówno kobiet po porodzie siłami natury, jak i po cesarskim cięciu. Przyczyną są osłabienie mięśni dna miednicy, zmiany hormonalne, urazy krocza, duża masa dziecka oraz długotrwały poród. Objawy, takie jak popuszczanie moczu podczas kichania czy śmiechu, wynikają z wysiłkowego nietrzymania moczu, które można skutecznie leczyć za pomocą ćwiczeń Kegla, fizjoterapii uroginekologicznej, farmakoterapii czy zabiegów laserowych. Problem ten często ustępuje samoistnie w okresie połogu, ale jeśli utrzymuje się dłużej, konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Aby zapobiec nietrzymaniu moczu po ciąży, warto wzmacniać mięśnie dna miednicy już w trakcie ciąży, dbać o dietę bogatą w błonnik i unikać nadmiernego przyrostu masy ciała. Odpowiednie przygotowanie do porodu oraz konsultacja z fizjoterapeutą mogą znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu po cesarce lub porodzie siłami natury.

Wrzesień przyniósł kilka nowych preparatów bez recepty, które mogą pomóc pacjentom radzić sobie z różnymi codziennymi dolegliwościami. Jednym z nich jest Fexofenadine Aurovitas – tabletki zawierające 120 mg feksofenadyny, które skutecznie łagodzą objawy alergii, np. katar, zatkany nos lub łzawienie oczu.

Dla osób borykających się z chrypką i suchym kaszlem pojawiły się pastylki Strepsils Natur kaszel suchy i chrypka. Dzięki wyciągowi z ziela stuliszu lekarskiego produkt ten łagodzi suchość w gardle i wspomaga walkę z uporczywym kaszlem, co jest szczególnie przydatne w sezonie jesienno-zimowym.

W przypadku bólu gardła warto sięgnąć po nowy Tantum Verde Protect w aerozolu. Preparat ten, zawierający benzydaminę i chlorek cetylopirydyniowy, działa przeciwbólowo i przeciwbakteryjnie, pomagając ukoić ból i podrażnienia gardła. Aerozolowa forma leku jest łatwa w użyciu i idealnie nadaje się do szybkiego działania.

Na problemy trawienne i wzdęcia, które mogą powodować dyskomfort, dostępny jest Simeticon Clinres Farmacija w opakowaniach po 20 lub 40 kapsułek. Zawarty w nich symetykon pomaga rozbijać pęcherzyki gazu w jelitach, przynosząc ulgę przy uczuciu pełności i zmniejszając napięcie w brzuchu.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ nerwowy

Wrześniowe nowości na rynku farmaceutycznym obejmują również leki dostępne na receptę, które działają na układ nerwowy i mają zastosowanie w leczeniu poważnych schorzeń. Jednym z nich jest Irsamla, zawierający wortioksetynę, dostępny w tabletkach powlekanych o różnych dawkach: 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Jest to lek przeznaczony do leczenia dużych epizodów depresji, który pomaga stabilizować nastrój i poprawia jakość życia pacjentów zmagających się z objawami depresji.

Kolejną opcją jest Mirtazapine Bluefish, zawierający mirtazapinę w tabletkach powlekanych o dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg. Ten lek również znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów dużej depresji u dorosłych, działając uspokajająco i poprawiając nastrój. Mirtazapina jest często stosowana u pacjentów, którzy potrzebują wsparcia przy problemach ze snem, co stanowi dodatkową zaletę w walce z depresją.

Dla młodszych pacjentów z ADHD dostępny jest Tentin, który zawiera deksamfetaminy siarczan i występuje w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg. Przeznaczony dla dzieci od 6. do 17. roku życia, Tentin pomaga w regulacji uwagi i zmniejszeniu objawów nadpobudliwości, co znacząco poprawia funkcjonowanie dzieci z ADHD.

Nowością na rynku jest także Lydagriks – roztwór do wstrzykiwań zawierający lidokainę, stosowany do miejscowego znieczulenia. Jest to lek, który znajduje zastosowanie nie tylko w zabiegach medycznych, ale również w łagodzeniu bólu, co zwiększa komfort pacjenta podczas procedur.

Leki na układ krwionośny

Wśród nowych leków na układ krwionośny pojawiły się preparaty, które wspierają profilaktykę i leczenie schorzeń związanych z zakrzepicą oraz małopłytkowością. Clopidogrel + Acetylsalicylic acid MSN to preparat łączący klopidogrel i kwas acetylosalicylowy, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 75 mg + 75 mg. Lek ten stosuje się w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych u dorosłych pacjentów z miażdżycą. Dzięki działaniu przeciwpłytkowemu zmniejsza ryzyko zakrzepów, co jest szczególnie istotne dla pacjentów po przebytych epizodach zakrzepowych.

Dla osób zmagających się z pierwotną małopłytkowością immunologiczną dostępny jest nowy Eltrombopag Zentiva. Ten lek w formie tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg (opakowania po 28 sztuk), jest przeznaczony dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły odpowiedniej poprawy. Eltrombopag wspiera produkcję płytek krwi, co pomaga w redukcji objawów małopłytkowości i zmniejsza ryzyko krwawień.

Leki stosowane w leczeniu zakażeń

We wrześniu na rynku pojawiły się również nowe leki stosowane w leczeniu zakażeń różnego pochodzenia, od infekcji grzybiczych po wirusowe. Micafungin Pharmazac to preparat zawierający mikafunginę, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 50 mg i 100 mg. Lek ten jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych wywołanych przez komórki grzybów i drożdżaków z rodzaju Candida, pomagając w walce z trudnymi infekcjami grzybiczymi u pacjentów.

Kolejną propozycją jest Aciclovir Accord, tabletki zawierające acyklowir, dostępne w dawkach 200 mg, 400 mg i 800 mg. Ten lek przeciwwirusowy stosuje się w leczeniu oraz profilaktyce takich infekcji jak ospa wietrzna, półpasiec oraz opryszczka pospolita, co czyni go wszechstronnym środkiem pomocnym przy różnych rodzajach zakażeń wirusowych.

Nowością jest również Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Tillomed, preparat łączący emtrycytabinę i tenofowiru dizoproksyl, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg + 245 mg. Jest to lek stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV, który dzięki działaniu przeciwwirusowemu wspiera pacjentów w kontrolowaniu przebiegu choroby.

Leki przeciwalergiczne

Pojawiły się też nowości w leczeniu alergii, które mogą przynieść ulgę pacjentom zmagającym się z sezonowymi oraz całorocznymi objawami alergicznymi. Biflown, Motesin, Dazlaris oraz Solafid to aerozole do nosa, zawierające połączenie azelastyny i flutikazonu. Preparaty te są skuteczne w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Dzięki temu połączeniu leków aerozole te pomagają w łagodzeniu uporczywego kataru, kichania oraz uczucia zatkanego nosa, co jest szczególnie przydatne dla osób z długotrwałymi objawami alergicznymi.

Dla pacjentów szukających preparatu w formie tabletki dostępny jest Fexofenadine Aurovitas, zawierający feksofenadynę w dawce 180 mg. Lek ten skutecznie łagodzi objawy alergii, takie jak katar, kichanie, zatkany nos i łzawienie oczu, przynosząc ulgę nawet przy nasilonych reakcjach alergicznych.

Nowe leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Wrześniowe nowości obejmują także zaawansowane leki przeciwnowotworowe oraz immunomodulujące, które oferują wsparcie dla pacjentów zmagających się z nowotworami opornymi na standardowe metody leczenia. Enzalutamide Accord oraz Enzalutamide Sandoz to preparaty stosowane w leczeniu raka prostaty, który nie reaguje na tradycyjne terapie hormonalne lub chirurgiczne. Enzalutamide Accord jest dostępny w formie kapsułek (40 mg) a Enzulatamide Sandoz w formie tabletek powlekanych (40 mg i 80 mg), umożliwiając elastyczność w doborze dawki i formy przyjmowania.

Innym ważnym lekiem w tej kategorii jest Nilotinib Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg i 200 mg, przeznaczony do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Dzięki ukierunkowanemu działaniu nilotynib wspiera terapię pacjentów z przewlekłą białaczką, poprawiając ich szanse na kontrolowanie przebiegu choroby.

W leczeniu zaawansowanego raka nerki oraz określonych postaci mięsaka tkanek miękkich stosowany jest Pazopanib Glenmark. Lek ten, należący do inhibitorów kinazy białkowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg i 400 mg, działa poprzez blokowanie mechanizmów odpowiedzialnych za wzrost komórek nowotworowych, co spowalnia rozwój choroby.

W terapii szpiczaka mnogiego pojawiły się nowe opcje: Pomalidomide Glenmark oraz Pomalidomide PPH. Oba leki są dostępne w kapsułkach twardych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg. Pomalidomid wspomaga układ odpornościowy pacjentów, pomagając w walce z komórkami nowotworowymi u osób, które nie reagują na inne terapie.

Inne nowe leki

Pojawiły się również różnorodne leki z różnych kategorii terapeutycznych, wspomagające leczenie bólu, stanu zapalnego, oraz przygotowania do zabiegów chirurgicznych. Aceklik to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), zawierający aceklofenak, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 100 mg. Lek ten stosuje się w łagodzeniu bólu i stanów zapalnych związanych z chorobami stawów, co może przynieść ulgę pacjentom cierpiącym na przewlekłe dolegliwości stawowe. Opakowania zawierają 20 lub 60 tabletek, pozwalając na dopasowanie leczenia do potrzeb pacjenta.

Na potrzeby intensywnej opieki medycznej i sal operacyjnych wprowadzono Rocuronium Aguettant – roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, zawierający bromek rokuroniowy. Ten lek stosuje się jako środek zwiotczający mięśnie, co jest istotne podczas zabiegów chirurgicznych i w intensywnej terapii, ułatwiając przeprowadzenie operacji i poprawiając bezpieczeństwo pacjenta.

Dla osób zmagających się z trądzikiem nowością jest Duocutan, żel zawierający klindamycynę i nadtlenek benzoilu, dostępny w tubach o pojemności 30 g i 60 g. Substancje działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie, co pomaga w walce z trądzikiem o podłożu bakteryjnym.

Leki stosowane w lecznictwie zamkniętym (Lz)

Wrzesień wprowadził także nowe leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego (Lz), które są stosowane wyłącznie w warunkach szpitalnych lub w intensywnej opiece medycznej. Mivacurium Kalceks to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji zawierający miwakurium, dostępny w stężeniu 2 mg/ml. Ten środek zwiotczający mięśnie znajduje zastosowanie w medycynie podczas zabiegów chirurgicznych, umożliwiając kontrolowane rozluźnienie mięśni pacjenta, co jest istotne w przeprowadzaniu operacji i zapewnieniu bezpieczeństwa podczas zabiegów.

Kolejnym lekiem dostępnym w tej kategorii jest Midazolamum Aguettant, roztwór do wstrzykiwań dostępny w ampułko-strzykawce o stężeniu 1 mg/ml. Midazolam stosuje się do płytkiej sedacji, znieczulenia ogólnego, a także jako premedykację przed zabiegami chirurgicznymi. Jest także przydatny w sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej, wspierając kontrolę nad poziomem świadomości pacjenta i zapewniając większy komfort w trakcie leczenia.

Podsumowanie

Wrzesień 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny wiele nowości, które odpowiadają na szeroki zakres potrzeb zdrowotnych pacjentów. Od leków dostępnych bez recepty na codzienne dolegliwości, przez preparaty stosowane w leczeniu poważnych chorób, aż po specjalistyczne leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego – nowości te zapewniają skuteczniejsze i bardziej zróżnicowane możliwości terapeutyczne. Dzięki nowym rozwiązaniom pacjenci mogą liczyć na wsparcie w walce z alergiami, zakażeniami, chorobami przewlekłymi, a także w terapii przeciwnowotworowej i leczeniu schorzeń układu nerwowego.

Większość dzieci, u których występuje zapalenie ucha środkowego (ból ucha), nie musi przyjmować antybiotyków. Stosowanie antybiotyków rzadko przyspiesza proces zdrowienia, a często powoduje skutki uboczne, takie jak wysypka lub biegunka. Przyczynia się również do rozwoju u dziecka szczepów bakterii odpornych na antybiotyki.

Jak leczyć zapalenia ucha u dziecka?

W zależności od stopnia nasilenia objawów oraz przyczyny infekcji dobierane jest leczenie. Zapalenie ucha zewnętrznego można leczyć miejscowo z wykorzystaniem kropli usznych, natomiast zapalenie ucha środkowego zawsze wymaga leczenia doustnego. Infekcja wirusowa leczona jest głównie objawowo. U dzieci stosowane są leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w formie płynnej zawierające ibuprofen. Wdrożenie tej substancji do leczenia pozwoli nie tylko zniwelować ból i stan zapalny, ale również obniżyć gorączkę w razie jej pojawienia się. Paracetamol w przebiegu infekcji ucha zadziała na ból i gorączkę, ale nie będzie ograniczał stanu zapalnego.

Jakie są najlepsze krople na ból ucha dla dzieci bez recepty?

W aptekach dostępne są również krople do uszu na stan zapalny, które nie wymagają recepty lekarskiej. Wiele z nich nie nadaje się jednak do zastosowania u dzieci. Wyjątkiem są krople zawierające lignokainę – substancję o miejscowym działaniu znieczulającym oraz zmniejszające obrzęk i łagodzące podrażnienia zawierające kompozycję olejków i glicerolu ( wspierają kojenie bólu i rozpuszczanie nadmiaru wosku zgromadzonego w przewodzie słuchowym). W przypadku bólu o nieustalonej przyczynie, również należy zastosować krople na zapalenie ucha bez recepty np. z salicylanem choliny (wykazuje działania przeciwzapalne oraz przeciwbólowe, a także pomaga zmiękczyć korek woskowy) do czasu wizyty u laryngologa. Wspomagająco można zastosować miejscowe ziołowe krople na ból ucha bez recepty oraz spray do uszu z nanocząsteczkami srebra o działaniu przeciwbakteryjnym.

Lix, krople do uszu

O produkcie:

• krople zawierają chlorowodorek lidokainy w glicerolu;
• przeznaczone dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia;
• glicerol usuwa wodę z obrzękniętych tkanek w wyniku czego zmniejsza się obrzęk, a w efekcie nasilenie bólu;
• jeśli po upływie 3 dni nie dojdzie do poprawy, należy skontaktować się z lekarzem.

Fonix ból uszu, krople

O produkcie:

• zawiera 9 składników pochodzenia naturalnego;
• przeznaczone dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• po zakropleniu ucha należy odczekać 10-15 minut i dopiero wtedy podnieść głowę.

Ottilan med, krople do uszu

O produkcie:

• wyrób medyczny z nanokoloidami srebra;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• krople nie mogą być stosowane bezpośrednio po zabiegach operacyjnych w obrębie ucha;
• należy zużyć krople w ciągu 30 dni od otwarcia opakowania.

Otoargent, krople do uszu

O produkcie:

• to wyrób medyczny z nanokoloidem srebra i miedzi;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 1. roku życia;
• nie należy używać kropli w przypadku alergii na srebro metaliczne, nikiel, miedź.

Ucholek, krople do uszu

O produkcie:

• to wyrób medyczny zawierający olejek goździkowy, olejek geraniowy, glicerynę;
• polecane do stosowania zapobiegawczego u osób narażonych na infekcje uszu, np. korzystających z basenów, po nurkowaniu, często zmieniających klimat;
• krople przeznaczone dla dzieci powyżej 1. roku życia;
• u dzieci poniżej 1. roku życia stosować po uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Czy po zakropleniu ucha należy zatkać je watą?

Nie wolno zatykać ucha dziecka watą. Zablokowanie dopływu powietrza potęguje namnażanie się bakterii chorobotwórczych i zaostrzy stan zapalny.

Podsumowanie

Bólu ucha u dziecka nie należy ignorować, gdyż nieleczone zapalenie ucha środkowego może powodować ciężkie powikłania, takie jak perforacja błony bębenkowej, niedosłuch, porażenie nerwu twarzowego, zapalenia ucha wewnętrznego, a nawet powikłania wewnątrzczaszkowe. Końcowym efektem tych powikłań może być nawet trwała głuchota.

Jeśli dojdzie do naruszenia ciągłości skóry, to rozpoczynają się procesy regeneracyjne, których celem jest zamknięcie nowootwartej przestrzeni. Najpierw dochodzi do powstania skrzepu krwi, potem pojawia się strup, a na końcu pozostajemy zwykle z niezbyt estetyczną blizną. Blizna jest nieodłącznym elementem gojenia i powstaje praktycznie zawsze, jednak oczywiście nie wszystkie z nich powodują dyskomfort – wizualny oraz fizyczny. Ogólnie można powiedzieć, że blizna składa się z takich samych struktur białkowych jak normalna tkanka (głównie kolagenu), jednak ułożenie włókien jest odmienne. Czy można przeciwdziałać pojawieniu się blizn u dzieci? O czym trzeba pamiętać, wybierając preparat na blizny [1]?

Rodzaje blizn u dzieci

Każda blizna jest odmienna, jednak można wyróżnić kilka rodzajów. Jeśli myślimy o sporych bliznach u dzieci, które pojawiają się, np. w wyniku zabiegów operacyjnych, to są to najczęściej blizny typu hipertroficznego lub blizny keloidowe (bliznowce). Obie powstają w wyniku nadprodukcji kolagenu, co sprawia, że nowo powstająca tkanka uwypukla się i wygląda nieestetycznie. Bliznowce są zwykle znacznie większe niż blizny hipertroficzne. Jeśli chodzi o preparaty na blizny u dzieci, to można je stosować także na rozstępy, czyli blizny, które powstają w wyniku szybkiego rozrostu tkanek [2].

Kiedy rozpocząć stosowanie preparatów na blizny u dzieci?

Co stosować na blizny u dzieci i kiedy rozpocząć aplikację preparatów na blizny? Z jednej strony, jeśli blizna ma powstać w wyniku, np. zabiegu chirurgicznego, warto pomyśleć o jej położeniu już przed wykonaniem pierwszego cięcia. Lekarz powinien naciąć skórę tak, aby nie zrobić tego w kierunku przeciwnym do jej naprężania się. Duże znaczenie w ostatecznym wyglądzie blizny odgrywa także metoda zszywania. Faktem jest także to, że jeśli blizna powstaje w miejscach o dużej ruchomości (np. barki, kolana, plecy), to prawdopodobieństwa jej gorszego wyglądu jest większe, niż w innych rejonach ciała [3,4].

Pielęgnację blizny powinno się rozpocząć najszybciej jak to możliwe. Należy pamiętać, że przed aplikacją preparatów na blizny, tkanka powinna być zagojona i najlepiej jeśli nie ma już strupa. Proces bliznowacenia trwa długo. Nieprzyjemne dla oczu bliznowce mogą powstawać nawet przez 3 do 6 miesięcy od odpadnięcia strupa. Jak walczyć z bliznami i czy blizna u dziecka może zniknąć [3]?

Co na blizny u dzieci jest najlepsze?

Blizny u dzieci powstają najczęściej w wyniku skaleczeń i drobnych wypadków, zabiegów chirurgicznych, ale niestety blizny po ospie u dzieci to też częsta przypadłość. We wszystkich przypadkach możemy stosować podobne preparaty na blizny, które zostaną omówione dalej. Wyróżniamy tu głównie produkty nawilżające na bazie naturalnych ekstraktów i składników, oraz plastry i maści z silikonami.

Nawilżające preparaty na blizny

Co na blizny u dzieci o działaniu nawilżającym będzie najlepsze? Świeża blizna ma tendencję do wysychania, co niestety pogarsza procesy regeneracyjne i sprzyja powstawaniu nieładnych zmian. Z tego powodu powinniśmy dbać o jej nawilżenie. Możemy tutaj stosować klasyczne preparaty nawilżające, np. Alantan Plus, Alantan Sensitive, Gorvita Aloe Vera lub Bio-Oil. Warto wybierać produkty, które zawierają naturalne składniki o działaniu łagodzącym i regenerującym (np. alantoina i dekspantenol) oraz ceramidy, które odbudowują prawidłową strukturę filmu ochronnego skóry. Nawilżać bliznę powinniśmy bardzo często, tj. minimum 2 do 3 razy na dobę [3].

Alantan Plus, maść

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera naturalne składniki o działaniu natłuszczającym i nawilżającym (np. lanolina i wazelina);
• posiada dodatek alantoiny i dekspantenolu;
• występuje również w formie kremu o mniej tłustej konsystencji;
• bezpieczny dla dzieci w każdym wieku;
• po otwarciu zużyć w ciągu 6. miesięcy.

Alantan Sensitive, krem

O produkcie:

• zawiera naturalne składniki o działaniu natłuszczającym i nawilżającym (np. lanolina i wazelina);
• posiada dodatek alantoiny i dekspantenolu;
• zawiera ceramidy, które odbudowują barierę hydrolipidową naskórka;
• bezpieczny dla dzieci w każdym wieku;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Gorvita Aloe Vera, żel

O produkcie:

• kosmetyk;
• zawiera naturalny wyciąg z aloesu o działaniu nawilżającym i regenerującym;
• posiada dodatek alantoiny i dekspantenolu;
• bezpieczny dla dzieci w każdym wieku;
• nie zawiera parabenów;
• odpowiedni dla alergików.

Silikon i blizny

Klasyczne nawilżanie to jedno, ale podstawę terapii leczenia blizn u dzieci i dorosłych stanowią produkty z silikonami. Silikony tworzą powłokę na bliźnie, która ogranicza parowanie wody, a jednocześnie bardzo dobrze nawilżają głębsze warstwy tkanki. Dodatkowo redukują przekrwienie blizny i zmniejszają nadmierne odkładanie kolagenu, co w efekcie prowadzi do wygładzenia blizny. Silikony w preparatach na blizny (np. Sutricon UV Protect, Sutricon Q, Bliznasil forte, Blizan) powinno się zacząć stosować jak najszybciej. Zaleca się stosowanie ich 2 razy na dobę nawet przez 6 miesięcy. Pamiętajmy też, że blizn nie można opalać, bo pogarsza to proces gojenia. Z tego względu lepiej wybierać preparaty na blizny z filtrem UV [3].

Sutricon UV Protect, żel

O produkcie:

• można stosować pod makijaż;
• nietłusta i matowa konsystencja;
• produkt hipoalergiczny;
• bezwonny;
• zawiera filtr SPF 35;
• istnieje także wersja bez filtra SPF (Sutricon);
• występuje także w formie sprayu – Sutricon Q.

Bliznasil forte, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• matowa konsystencja;
• zawiera filtr SPF 15.

Blizan, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• matowa konsystencja;
• nie zawiera filtra SPF;
• zakończony kulką (roll-on), co dodatkowo ułatwia masaż blizny.

Plastry na blizny

Ciekawymi preparatami na blizny u dzieci będą plastry, np. Sikatris, Codosil Adhesive, Sutricon, Bliznasil. Zawierają silikony, dlatego ich działanie podobne jest do żeli. Czy plastry są lepsze od żeli? Ogólnie mechanizm działania jest podobny, ale plastry wydają się być lepsze. Dzięki naklejeniu działają jak “mini-szwy” i zmniejszają naprężenia blizny, co jest korzystne. Sama struktura plastrów ogranicza dodatkowo parowanie wody, co jest pożądane. Plastry najlepiej zmieniać co 24 godziny, ale jeśli dobrze się przyklejają, to można je trzymać nawet do 5 dni. Oczywiście wtedy najlepiej co wieczór go odkleić i umyć bliznę. Plastry można oczywiście docinać do pożądanej wielkości [3,4].

Sutricon, plastry

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• plaster wielokrotnego użytku (do 5 dni);
• można docinać do odpowiedniej wielkości;
• praktycznie niewidoczna struktura;
• występuje w różnych rozmiarach i wersjach (Sutricon Kids z grafikami dla dzieci);
• do stosowania od 6. miesiąca życia.

Jak postępować z bliznami po ospie u dzieci?

Ospa wietrzna to choroba, która najczęściej dotyka dzieci. Charakteryzuje się powstawanie swędzących zmian skórnych, które dzieci często rozdrapują. Pociąga to za sobą niestety ryzyko pojawienia się blizn. Czy można jakoś leczyć blizny po ospie u dzieci? Zasady są tutaj takie same, jak w przypadku innych blizn. Powinniśmy je nawilżać, masować i chronić przed słońcem. Długotrwałe leczenie, tj. powyżej 3. miesięcy może przynieść oczekiwaną redukcję blizny.

Czy blizny u dzieci znikną?

Cały czas piszemy o redukcji intensywności blizny, jednak czy jest możliwe, aby blizna u dziecka zniknęła? Niestety nie ma skutecznych sposobów na całkowite usunięcie blizny u dzieci. Im wcześniej zaczniemy aplikować silikony i im wcześniej zaczniemy dbać o zmianę skórną, tym będzie ona mniejsza i mniej widoczna. W bardzo rozległych i opornych na leczenie bliznach stosuje się także bardziej agresywne leczenie, np. z wykorzystaniem glikokortykosteroidów, lasera, radioterapii bądź nawet chirurgicznego usunięcia blizny. Nie oznacza to jednak, że usuniemy bliznę całkowicie. Nawet po jej chirurgicznym wycięciu i przeszczepie skóry zostanie ślad po zabiegu [3,4].

Podsumowanie

Leczenie blizn u dzieci polega na jak najszybszym rozpoczęciu stosowania preparatów z silikonami. Silikony nawilżają tkankę i redukują odkładanie kolagenu, co zmniejsza bliznę. Preparaty na blizny trzeba stosować minimum przez 3 do 6 miesięcy, aby osiągnąć efekt zmniejszenia blizny u dziecka. Pamiętajmy, że blizny nie da się całkowicie usunąć. Podobne zasady dotyczą leczenia blizn po ospie u dzieci. Dla polepszenia efektu terapeutycznego warto stosować preparaty na blizny z filtrami UV. Zagojone miejsca należy delikatnie masować, co również daje pozytywne efekty.

Opipramol jest substancją zaliczaną do grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD). Lek stosuje się w przypadku zaburzeń lękowych uogólnionych oraz innych zaburzeń psychicznych, które są związane z chorobami somatycznymi (np. chorobami tarczycy, zespołami bólowymi, nowotworami, chorobą Parkinsona). Opipramol bywa zalecany poza wskazaniami rejestracyjnymi, np. w przypadku bezsenności.

Wskazaniem do stosowania hydroksyzyny jest leczenie lęku, niepokoju, nerwic, a także dolegliwości skórnych, takich jak np. świąd czy pokrzywka. Lek podaje się niekiedy przed zabiegami chirurgicznymi. Ma to m.in. na celu zmniejszyć napięcie, zredukować stres, a także obniżyć ryzyko wystąpienia ewentualnych nudności i wymiotów po zabiegu [1,2]

Jak działa opipramol, a jak hydroksyzyna?

Opipramol wykazuje efekt przeciwlękowy, uspokajający i słabo przeciwdepresyjny poprzez wpływ na receptory zlokalizowane w ośrodkowym układzie nerwowym. Mechanizm działania opiera się na pobudzaniu receptorów sigma (działanie przeciwlękowe i poprawiające nastrój) i hamowaniu receptorów histaminowych (uspokojenie, wyciszenie) oraz adrenergicznych (redukcja napięcia nerwowego). 

Hydroksyzyna natomiast działa wielokierunkowo, wpływając na różne receptory (m.in. histaminowe oraz serotoninowe) i neuroprzekaźniki w mózgu, co skutkuje efektem przeciwlękowym, nasennym, przeciwalergicznym oraz przeciwwymiotnym [1-4].

Który lek jest mocniejszy – opipramol czy hydroksyzyna?

Odpowiedź brzmi: to zależy. Jeśli bierzemy pod uwagę działanie przeciwlękowe, silniej i dłużej działać będzie opipramol. Z kolei hydroksyzyna jest wskazana do leczenia objawowego, co oznacza, że nie leczy przyczyny dolegliwości. Jest również przeznaczona najczęściej do krótkotrwałego leczenia (w praktyce bywa z tym różnie), podczas gdy opipramol zaleca się przyjmować minimum kilka tygodni [1-4].

Jak dawkuje się opipramol i hydroksyzynę?

U osób dorosłych stosuje się zwykle 50 mg opipramolu rano, kolejne 50 mg około południa oraz 100 mg wieczorem. Jeśli lekarz uzna to za zasadne, może obniżyć dawkowanie do 50-100 mg raz na dobę lub zwiększyć je do 100 mg 3 razy na dobę. Opipramol bywa zalecany dzieciom od 6. roku życia – maksymalna stosowana dawka nie powinna wówczas przekroczyć 100 mg dziennie [1].

Dawkowanie hydroksyzyny różni się w zależności od wskazania:

• objawowe leczenie lęku: 50 mg na dobę 2-3 razy dziennie;
• objawowe leczenie świądu: 25 mg przed snem, jeśli lekarz uzna to za konieczne może zwiększyć dawkę. U dzieci powyżej 2 lat stosuje się 1-2 mg leku na kg masy ciała w kilku dawkach dziennych;
• niepokój i pobudzenie psychoruchowe w przebiegu nerwic: 50 mg 1 raz na dobę u dorosłych. U dzieci zaleca się stosowanie 0,6 mg leku na kg masy ciała [2].

Kiedy nie powinno się stosować opipramolu i hydroksyzyny?

Opipramolu nie należy stosować w przypadku:

• ostrego zatrzymania moczu;
• zatrucia alkoholem, lekami psychotropowymi, nasennymi oraz przeciwbólowymi;
• nieleczonej jaskry;
• bloku przedsionkowo-komorowego;
• chorób wątroby i nerek;
• przerostu prostaty z towarzyszącym zaleganiem moczu;
• stosowania leków z grupy inhibitorów MAO (moklobemid, selegilina, rasagilina) [1,3].

Wśród przeciwwskazań do zażywania hydroksyzyny można wymienić:

• porfirię;
• zaburzenia rytmu serca;
• ciążę i karmienie piersią;
• przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT, m.in. przeciwarytmicznych (np. sotalol, amiodaron), przeciwpsychotycznych (haloperidol), przeciwdepresyjnych (escitalopram, citalopram); antybiotyków (erytromycyny, lewofloksacyny, moksyfloksacyny) [2,4].

Zarówno opipramol, jak i hydroksyzyna nie powinny być stosowane w przebiegu jaskry, przerostu gruczołu krokowego, schorzeń wątroby i nerek, a także wtedy, gdy masz alergię na te leki bądź ich pochodne [1,2].

Profil bezpieczeństwa hydroksyzyny i opipramolu

Opipramol i hydroksyzyna różnią się swoim bezpieczeństwem stosowania w różnych grupach.

Ciąża i laktacja

Uważa się, że hydroksyzyna nie powinna być zażywana w okresie ciąży i podczas karmienia piersią. Jeśli natomiast chodzi o opipramol, dopuszcza się jego stsoowanie tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne [1,2,5].

Interakcje z alkoholem

Obydwa leki oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy – nie należy łączyć ich z alkoholem [1,2].

Prowadzenie samochodu

Zarówno opipramol, jak i hydroksyzyna mogą upośledzać koncentrację i zaburzać prawidłową ocenę sytuacji, co należy mieć na uwadze stosując te leki [1,2].

Stosowanie u seniorów

Stosowana dawka zależy od stopnia nasilenia objawów. Z reguły nie ma potrzeby zmiany dawkowania opipramolu u seniorów, u których nie występują inne choroby współtowarzyszące. Warto pamiętać, aby przy długotrwałej terapii regularnie monitorować czynność wątroby [1].

Jeśli chodzi o hydroksyzynę, seniorzy powinni przyjmować początkowo połowę dawki zalecanej u dorosłych. W tej grupie wiekowej nie należy przekraczać 50 mg na dobę [2].

Stosowanie przy chorobach wątroby i nerek

Stosowanie opipramolu w przebiegu chorób nerek i wątroby jest niewskazane [1].

W przypadku hydroksyzyny zaleca się obniżenie dawki u pacjentów zmagających się z niewydolnością nerek. Jest to związane z osłabionym wydalaniem leku (a właściwie jego metabolitu) przez ten narząd. Jeśli chodzi natomiast o stosowanie w przypadku niewydolności wątroby, należy zmniejszyć dobową dawkę hydroksyzyny o ok. 33% w stosunku do dawki zalecanej [2].

Jakie skutki uboczne mogą wywoływać opipramol i hydroksyzyna?

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem opipramolu i hydroksyzyny wynikają z wpływu tych leków na ośrodkowy układ nerwowy. W trakcie leczenia może wystąpić zmęczenie, nadmierne uspokojenie i senność, a także  zawroty głowy. 

Stosowanie opipramolu wiąże się często z wystąpieniem uczucia zatkanego nosa i suchości błony śluzowej jamy ustnej. Na początku leczenia może dochodzić również do spadków ciśnienia tętniczego. 

Podczas przyjmowania hydroksyzyny obserwowano rzadkie reakcje pobudzenia i splątania, zaburzeń widzenia, przyspieszonego bicia serca (tachykardii), zaparć i wymiotów, zapaleń skóry, świądu czy wysypki, a także zatrzymania moczu [1,2].

Jakie są leki z opipramolem i hydroksyzyną?

Opipramol jest dostępny w Polsce w postaci tabletek powlekanych (Pramolan) oraz drażowanych (Sympramol). Oba preparaty stosuje się doustnie, w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim.

Hydroksyzyna może być stosowana doustnie lub we wstrzyknięciach. Lek występuje w postaci tabletek powlekanych (Atarax, Hydroxyzine Orion, Hydroxyzinum Adamed, Hydroxyzinum VP, Hydroxyzinum Espefa), syropów (Atarax, Hydroxyzinum Hasco, Hydroxyzinum Aflofarm) oraz roztworu do wstrzykiwań (Hydroxyzinum Teva). Hydroksyzynę w tabletkach lub syropie najlepiej zażywać po posiłkach [6].

Podsumowanie

Opipramol i hydroksyzyna to dwa zupełnie różne leki, które co prawda działają przeciwlękowo, jednak stosuje się je w różnych sytuacjach. Pierwsze efekty działania opipramolu występują po około 2 tygodniach regularnego przyjmowania. Stąd zaleca się, aby kuracja trwała przynajmniej 1-2 miesiące. Natomiast hydroksyzynę należy zażywać w najmniejszych skutecznych dawkach, możliwie jak najkrócej. Może się bowiem wykształcić tolerancja na lek, a to pociąga za sobą konieczność zwiększenia jego dawki [1-4].

Światowy Dzień Jaskry obchodzony 12 marca to wspólna inicjatywa Światowego Towarzystwa Jaskrowego oraz Światowego Stowarzyszenia Chorych na Jaskrę. Głównym celem tego wydarzenia jest zachęcenie pacjentów do profilaktycznych badań okulistycznych i podjęcia ewentualnych działań zabezpieczających przed konsekwencjami tej choroby.

Rozpoznanie choroby

W początkowych stadiach jaskry zazwyczaj nie występują żadne łatwe i oczywiste do interpretacji objawy. Jeśli zatem pacjent w odpowiednim czasie nie przebada się u okulisty, zauważy on u siebie chorobę dopiero po pojawieniu się znaczących ubytków w polu widzenia. W związku z tym niezwykle ważną rolę odgrywają regularne badania u lekarza specjalisty. Niewątpliwie, wykrycie jaskry w początkowych etapach znacząco hamuje jej progresję [5].

Czynniki ryzyka

• zwiększone ciśnienie śródgałkowe,
• podeszły wiek (powyżej 40. roku życia),
• zaburzenia ukrwienia nerwu wzrokowego i siatkówki,
• obciążenia genetyczne,
• wahania ciśnienia tętniczego krwi lub zbyt wysokie ciśnienie tętnicze krwi,
• przyjmowane leki: kortykosteroidy lub chlorochina (Arechin) stosowana między innymi w leczeniu malarii
  czy reumatoidalnego zapalenia stawów,
• duża krótkowzroczność,
• stosowanie antykoncepcji hormonalnej,
• czarny kolor skóry.

Jedynym czynnikiem, który można modyfikować jest wartość ciśnienia wewnątrzgałkowego. Zakres jego prawidłowej wartości wynosi od 10 do 21 mm Hg.

W zależności od pory dnia może wahać się nie więcej niż o 5 mm Hg, przy czym najwyższe występuje rano.

Jednakże u wielu osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrz gałki ocznej jaskra się nie rozwija. Z drugiej strony, choroba ta może pojawiać się również u pacjentów, u których ciśnienie mieści się w granicach normy. Mówimy wtedy o jaskrze z normalnym ciśnieniem śródgałkowym. Przyczyną tej postaci prawdopodobnie może być zaburzenie ukrwienia nerwu wzrokowego spowodowane m.in. zbyt niskim ciśnieniem tętniczym krwi [2].

Typy jaskry

Jaskra pierwotna i wtórna

Kiedy jaskra wystąpi bez poprzedzających ją chorób oczu, mamy wtedy do czynienia z jaskrą pierwotną. Wtórna natomiast jest następstwem uprzednio występującej lub istniejącej choroby ogólnej, lub stanu zapalnego wewnątrz gałki ocznej.

Jaskra z otwartym i zamkniętym kątem przesączania

Typ jaskry można różnicować również w zależności od stopnia produkcji cieczy wodnistej do jej odpływu (jaskra z otwartym lub zamkniętym kątem przesączania). Ta druga wersja jest najrzadziej występującym typem (jak również najbardziej niebezpiecznym) i stanowi mniej niż 10% wszystkich przypadków. Objawia się zaczerwienioną, bolesną gałką oczną. Choroba ta może mieć nagły początek i co jest bardzo charakterystyczne — z reguły zaczyna się w godzinach popołudniowych lub wieczornych. Najczęstszym objawem jest bardzo silny jednostronny ból oka. Połączony jest on z bólem głowy po tej samej stronie (możliwy do pomylenia z migreną). Oko jest wtedy bardzo mocno zaczerwienione i może wydawać się zamglone. Obraz jest zamazany, dlatego chory może widzieć otoczki (halo) wokół źródeł światła. Często mogą wystąpić również wymioty spowodowane wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Stan ten bezsprzecznie wymaga natychmiastowego skierowania do szpitala [5].

Diagnostyka

Po przeprowadzeniu wywiadu i rozmowy z pacjentem lekarz mierzy ciśnienie wewnątrz gałki ocznej. Bada również
kąt przesączania gałki ocznej i stan tarczy nerwu wzrokowego oraz przeprowadza pomiar pola widzenia. Po otrzymanych wynikach lekarz ordynuje odpowiedni sposób leczenia [4].

Metody leczenia

• farmakoterapia;
• laseroterapia;
• chirurgia.

W leczeniu jaskry stosuje się pięć grup leków:

• Sympatykomimetyki — wpływają na produkcję cieczy wodnistej oraz na sposób jej odpływu. Są bardzo dobrze tolerowane — do miejscowych działań niepożądanych można zaliczyć uczucie pieczenia czy przekrwienie spojówek (np.: Alphagan, Combigan).
• Blokery receptorów beta-adrenergicznych — zmniejszają ilość wytwarzanej cieczy wodnistej.
  Powinny być stosowane dwa razy dziennie. Przy czym wieczorna dawka musi być podana najpóźniej 2 godziny przed snem ze względu na obniżoną skuteczność działania leku w nocy (np.: Timoptic, Oftensin, Betoptic).
• Inhibitory anhydrazy węglanowej — upośledzają wydzielanie cieczy wodnistej (np.: Azopt, Rozalin, Trusopt). Dostępne także w postaci tabletek doustnych. Jednak ich silny efekt hipotensyjny (obniżający ciśnienie tętnicze krwi) powoduje, że najczęściej stosuje się je okresowo — nie w przewlekłej terapii np. po operacjach okulistycznych lub w atakach jaskry (np. Diuramid).
• Analogi prostaglandyn — są to najczęściej leki pierwszego rzutu. Są długodziałające, dlatego wystarczy je podawać raz na dobę, najczęściej wieczorem (np.: Monoprost, Xaloptic, Xalatan, Lumigan, Travatan).  Leki te mogą stopniowo zmieniać kolor oka poprzez zwiększenie ilości brązowego pigmentu w tęczówce oraz powodować nadmierny wzrost
  rzęs [4].

Jeżeli wszelkie możliwości farmakologiczne zostaną wyczerpane, pacjent nie stosuje regularnie leków lub jeśli stopień zaawansowania choroby jest wysoki, lekarz okulista może zlecić zabieg chirurgiczny lub laseroterapię.

Na jaskrę można stosować także preparaty dostępne bez recepty – głównie są to krople. Warto posiłkować się produktami, zawierającymi kwas hialuronowy, które są przeznaczone do stosowania w przypadku zmian jatrogennych takiej powierzchni (zmiany jatrogenne to uszkodzenia lub zaburzenia zdrowotne powstałe w wyniku działań medycznych, takich jak zabiegi, operacje lub stosowanie leków.) Przykładem takiego preparatu jest np. Iridium A Free.

Iridium A Free, krople

O produkcie

• nie zawiera konserwantów;
• można stosować przy soczewkach kontaktowych;
• skuteczny przy zmianach jatrogennych;
• zawiera wysokocząsteczkowy kwas hialuronowy o klasie farmaceutycznej, który skutecznie nawilża błonę śluzową w oku;
• zawiera również aminokwasy oraz wyciąg z jeżówki;
• łagodzi schorzenia spowodowane stosowanymi miejscowo lekami okulistycznymi.

Dla skuteczności terapii ważne jest przestrzeganie poniższych zasad:

1. Praktycznie każde krople oczne stosowane w jaskrze należy wyrzucić 28-30 dni po otwarciu.
2. Przed aplikacją leku powinno się dokładnie umyć ręce.
3. Jeśli stosowane są co najmniej dwa rodzaje kropli, aplikację powinno się rozdzielić
   w czasie i stosować w odstępie około 15-minutowym. Należy pamiętać, że istnieją również krople zawierające w swoim składzie dwie substancje czynne.
4. Po aplikacji kropli może wystąpić chwilowe zaburzenie widzenia, dlatego nie należy podawać leku
   m.in. przed prowadzeniem samochodu.
5. Bez wątpienia, wiele leków przyjmowanych bez recepty może pogarszać przebieg choroby m.in. te stosowane
   przy chorobie lokomocyjnej (difenhydramina), przy przeziębieniu (pseudoefedyna, feniramina) czy przy stanach skurczowych i bólach brzucha (bromowodorek skopolaminy).
6. Przy jednoczesnym stosowaniu soczewek kontaktowych należy zdjąć je przed aplikacją kropli i ponownie założyć po około 20 minutach.
7. Ze względu na to, że efekt terapeutyczny jest bardzo ciężko mierzalny przez pacjenta, istnieje ryzyko nieregularnego stosowania leku. [3]

Więcej na temat prawidłowych zasad stosowania leków ocznych znajdziesz w tym artykule: Leki oczne — zasady prawidłowego stosowania.

Przy jednoczesnym występowaniu zespołu suchego oka, lekarz powinien ordynować krople, które nie zawierają w swoim składzie środków konserwujących, mogących uszkodzić mikrostrukturę rogówki.

Z drugiej strony, środek konserwujący zwiększa biodostępność preparatu leczniczego. Więc pacjent, przyjmując preparat pozbawiony tego środka, musi liczyć się z obniżoną skutecznością terapeutyczną. [2]

Podsumowanie

Początkowo, rozwój jaskry jest praktycznie niezauważalny przez pacjentów, dlatego niezwykle istotne są regularne badania okulistyczne: co 2-3 lata pomiędzy 40. a 65. roku życia, a u osób starszych co 1-2 lata.

Podsumowując, jeżeli choroba występuje w bliskiej rodzinie, konieczne są dokładniejsze i wcześniejsze kontrole. Dlatego warto zadbać o regularne wizyty u okulisty!

Jeżeli chcesz zobaczyć polecane maści przeciwbólowe dla dzieci to kliknij tutaj.

• Nie wszystkie maści przeciwbólowe są bezpieczne dla dzieci; wybierz te, które są odpowiednio badane.
• Szerokie spektrum bólu u dzieci wymaga indywidualnego podejścia i zrozumienia ich przyczyn.
• Alternatywne metody łagodzenia bólu, takie jak termoterapia czy naturalne środki, mogą być bezpieczne dla dzieci.

Rynek farmaceutyczny oferuje ograniczony wybór produktów w postaci żeli i maści, które są odpowiednie do stosowania u dzieci. Jest to spowodowane rygorystycznymi wymogami dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania leków w tej grupie wiekowej. Produkty te, przeznaczone zwłaszcza dla dzieci starszych i młodzieży, muszą być używane z dużą ostrożnością. Szczególnie narażone na ewentualne niepożądane reakcje są dzieci cierpiące na alergie lub mające nadwrażliwość na aktywne składniki takie jak salicylany oraz inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), przykładowo ibuprofen czy diklofenak, oraz różnorodne substancje pomocnicze zawarte w preparatach. Ponadto istotne jest, aby nie nakładać tych środków na obszary skóry, które są uszkodzone lub podrażnione.

Wybierając maść przeciwbólową dla dziecka, warto rozważyć te oparte o składniki uznane za bezpieczniejsze w pediatricznej praktyce medycznej. Preparaty zawierające łagodniejsze substancje działające miejscowo mogą okazać się korzystnym rozwiązaniem z minimalizacją ryzyka wystąpienia negatywnych reakcji. Istnieje także kilka alternatywnych metod łagodzenia bólu u dzieci, takich jak termoterapia (używanie ciepła lub zimna) czy terapie naturalne polegające na wykorzystaniu ziół i olejków eterycznych o udowodnionym działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Różnorodność bólu, z którym może się zmagać dziecko

Dzieci mogą doświadczać szerokiego spektrum dolegliwości bólowych, które obejmują ból brzucha, głowy, uszu, gardła, a także bóle pleców, mięśni czy stawów. Opisane bóle mogą mieć zróżnicowane przyczyny, w tym przeciążenie ciała, nadmierną aktywność fizyczną prowadzącą do napięcia mięśniowego, nieprawidłową postawę i sposób siedzenia, procesy zapalne, infekcje, kontuzje takie jak zwichnięcia czy złamania, a także mogą być efektem procesów rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych. Zrozumienie natury i przyczyn bólu jest kluczowe dla właściwego zdiagnozowania i zastosowania odpowiedniego leczenia, które zależy od wielu czynników w tym od indywidualnych uwarunkowań dziecka i specyfiki schorzenia. Szczególnie istotne jest, aby nie bagatelizować żadnych sygnałów bólowych u dzieci, ponieważ mogą one być oznaką poważniejszych problemów zdrowotnych wymagających profesjonalnej interwencji medycznej.

Jakie są przyczyny występowania bólów wzrostowych u najmłodszych?

Bóle wzrostowe u dzieci, zwane też bólami wzrostowymi, są zjawiskiem, z którym boryka się wiele młodych osobników ludzkich w okresie ich intensywnego rozwoju. Problem ten nie rozróżnia płci, wpływając zarówno na dziewczynki, jak i chłopców, głównie w przedziale wiekowym od 2. do 12. roku życia. Zaskakująco, te nieprzyjemne doznania ograniczają się wyłącznie do dolnych kończyn, podczas gdy kończyny górne są wolne od tego typu dolegliwości.

Charakterystyczne dla bólów wzrostowych jest to, że pojawiają się one głównie wieczorem oraz w nocy, wywołując uczucie rozlanego bólu poniżej poziomu kolan. Ból ten może rozprzestrzeniać się przez całą golęń aż do stopy, co jest często związane z nadmiernym obciążeniem mięśnia piszczelowego przedniego. Warto zwrócić uwagę, że dolegliwości te najczęściej występują u dzieci, które charakteryzują się wysoką aktywnością fizyczną. Skłonność do występowania bólów wzrostowych może być także powiązana z okresami szybkiego wzrostu dziecka, kiedy to tkanki i struktury muskuloszkieletowe intensywnie się rozwijają.

Należy podkreślić, że pomimo intensywnych badań nad fenomenem bólów wzrostowych, nie udało się jednoznacznie ustalić ich przyczyny. Spekuluje się, że za te dolegliwości mogą odpowiadać procesy biologiczne związane z rozciąganiem się tkanki kostnej i mięśniowej w wyniku wzrostu, jednakże konsensus naukowy w tej kwestii nadal nie został osiągnięty.

Ból kończyn u dzieci a ich poziom aktywności fizycznej

Nierzadko zdarza się, że dzieci oraz młodzież doświadczające intensywnych treningów, takich jak taniec czy biegi, skarżą się na ból zlokalizowany w rejonie mięśnia piszczelowego tylnego, bardziej zauważalny z boku przyśrodkowego nogi. To, co w wielu przypadkach leży u podstawy tych dolegliwości, to tak zwany syndrom shin splints, znany również jako ból goleni. Objawia się on nie tylko bólem, ale także tkliwością w dotyku, nadmiernym napięciem mięśniowym, a czasem może pojawić się obrzęk w dotkniętym obszarze.

Z kolei dzieci, które charakteryzują się niskim lub średnim poziomem aktywności fizycznej, również mogą być podatne na bóle narządów ruchu. Przyczyny bólu ruchowego u tych dzieci często leżą w problemach ortopedycznych, a także mogą być powiązane z nadwagą, otyłością lub różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Ważne jest, aby zauważyć, że odpowiednio dobrane ćwiczenia, dostosowane do indywidualnych możliwości i stanu zdrowia dziecka, mogą znacząco pomóc w zapobieganiu tego typu problemom. Zdrowy styl życia, w tym odpowiednia dieta i aktywność fizyczna, ma kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowia układu ruchu u dzieci i młodzieży.

Dlaczego należy zachować ostrożność stosując maści przeciwbólowe u najmłodszych?

Mimo że apteki oferują szeroki wybór produktów przeciwbólowych w postaci maści i żeli, to jednak stosowanie większości z nich u dzieci do około 12.-14. roku życia nie jest zalecane. Bezpieczeństwo stosowania leków w określonej grupie wiekowej musi być potwierdzone przez badania, uwzględniające różnice w strukturze i grubości skóry młodszych pacjentów. Substancje aktywne mogą być wchłaniane do krwiobiegu przez skórę, co w niektórych przypadkach może prowadzić do reakcji występujących w całym organizmie. Z tego względu, przed użyciem jakiegokolwiek produktu koniecznie powinno się skonsultować z lekarzem lub farmaceutą, bądź uważnie przeczytać informacje zawarte w ulotce dołączonej do produktu, zwłaszcza te dotyczące minimalnego wieku pacjenta, od którego może być on bezpiecznie stosowany.

Wśród preparatów, które są niezalecane dla dzieci poniżej 12. roku życia, znajdują się te zawierające salicylany (na przykład Bengay), ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reye’a. Zespół ten jest niebezpieczny, gdyż może powodować uszkodzenia mózgu oraz wątroby. Inną substancją, której stosowania zarówno u dzieci, jak i adolescentów należy unikać, jest etofenamat (na przykład Traumon, Difortan), ponieważ brakuje wystarczających danych potwierdzających jej bezpieczeństwo w tych grupach wiekowych. Bezpieczeństwo dzieci jest priorytetem, dlatego każda decyzja o zastosowaniu produktów przeciwbólowych powinna być dokładnie przemyślana i skonsultowana z odpowiednim specjalistą.

Pytania rodziców o maść przeciwbólową dla dziecka

W przeciwieństwie do dorosłych pacjentów, u których większość napadów ma charakter uogólniony, u dzieci napady mają bardzo zróżnicowany charakter. Wiele z nich przez długi czas może przebiegać w sposób niezauważalny dla otoczenia, szczególnie wśród najmłodszej grupy pacjentów, co sprawia, że niekiedy upływa nawet kilka miesięcy, zanim rodzice zgłoszą się do specjalisty. Padaczka jest schorzeniem przewlekłym i społecznie wciąż stygmatyzującym. Z tego względu wymaga ona jak najszybciej wdrożenia skutecznego leczenia farmakologicznego oraz wsparcia psychologicznego pacjentów i ich rodzin.

Co to jest padaczka?

Padaczka jest przewlekłą chorobą mózgu. Objawia się występowaniem spontanicznych nawracających napadów padaczkowych, które powstają w wyniku nieprawidłowej i nadmiernej czynności bioelektrycznej komórek nerwowych mózgu. Przebieg napadu zależy od lokalizacji i wielkości obszaru mózgu, w którym występują nieprawidłowe wyładowania bioelektryczne.

Jakie są przyczyny padaczki u dzieci?

• Uszkodzenia mózgu w okresie życia płodowego (np. wady rozwojowe mózgu), przy porodzie i w dalszych latach życia na skutek: niedotlenienia mózgu, stanów zapalnych (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, toksoplazmoza, cytomegalia), urazów czaszki, guzów mózgu, zaburzeń metabolicznych.
• Czynniki genetyczne- wrodzona predyspozycja do napadów padaczkowych, która może występować też u innych członków rodziny.
• Padaczka o nieznanej przyczynie — u około 50% osób z padaczką, pomimo badań nie udało się ustalić jej przyczyny.

Jak wygląda rozpoznanie padaczki?

Rozpoznanie padaczki może być wyłącznie przez lekarza neurologa na podstawie:

• Dokładnego wywiadu dotyczącego m.in. przebiegu ciąży, porodu, rozwoju psychoruchowego dziecka, przebytych chorób i urazów, opisu przebiegu napadów, występowania padaczki w rodzinie,
• Badania elektroencefalograficznego (EEG),
• Badania obrazowego (rezonans magnetyczny mózgu),
• Badania krwi,
• Badania genetyczne– dostępne nowoczesne badanie WES. Pozwala ono na przeanalizowanie całego materiału genetycznego.

Czym należy kierować się przy wyborze leków przeciwpadaczkowych u dzieci?

Przy wybieraniu leku przeciwpadaczkowego dla dziecka należy kierować się przede wszystkim względami skuteczności i bezpieczeństwa jego użycia. Idealny lek dla dziecka powinien mieć potwierdzoną skuteczność i bezpieczeństwo w badaniach na dzieciach, w monoterapii, a także szeroki zakres działania przeciwpadaczkowego.

Dodatkowo powinien cechować się takimi parametrami farmakokinetycznymi, które zapewniłyby możliwość szybkiego nasycenia. Istotną cechą jest także brak wpływu na funkcje poznawcze i układ hormonalny, szczególnie u dziewcząt. Lek taki powinien być przygotowany w postaciach, które łatwo podać dzieciom, oraz mieć odpowiedniki o przedłużonym działaniu.

Przy wybieraniu leków przeciwpadaczkowych należy wziąć pod uwagę ich powinowactwo do określonych typów napadów padaczkowych oraz w przypadku łączenia leków ich powinowactwo do receptorów.

Jakie są zasady leczenia padaczki?

Przeważająca część pacjentów cierpiących na padaczkę wymaga regularnego i długotrwałego podawania leków przeciwpadaczkowych. Celem leczenia powinno być utrzymanie normalnego stylu życia, możliwego dzięki pełnej kontroli napadów, bez występowania objawów niepożądanych.

1. Leczenie rozpoczyna się od jednego leku przeciwpadaczkowego, tzw. monoterapia. To pozwoli uzyskać kontrolę napadów i uniknąć działań niepożądanych u większości chorych (ok. 60%), a także umożliwia szybkie wykrycie pojawiających się zjawisk tolerancji lub wpływu leczenia na funkcje poznawcze.
2. Zazwyczaj, szczególnie u dzieci, lek wprowadza się powoli, zaczynając od małych dawek i stopniowo je zwiększając, zwykle w ciągu 2-4 tygodni, aż do całkowitej założonej dawki.
3. Ocenę skuteczności leczenia należy przeprowadzić 2-4 tygodnie po osiągnięciu dawki całkowitej. W ocenie częstości napadów niezbędne jest też prowadzenie tzw. dzienniczka napadów.
4. W przypadku braku należytej kontroli napadów należy zwiększyć dawkę leku do dawki maksymalnej lub do wystąpienia objawów ubocznych leku.
5. Gdy pomimo leczenia nie ma poprawy, zamienia się dotychczasowy lek na inny, a następnie stopniowo odstawić poprzedni.  W przypadku częściowej poprawy należy rozważyć dodanie drugiego leku przeciwpadaczkowego.

Jakie są leki przeciwpadaczkowe dla dzieci?

Leki blokujące kanały sodowe — ich działanie ma na celu zapobiegnięcie wytworzeniu się ponownego potencjału czynnościowego i wywołania kolejnego wyładowania na inne obszary mózgu. Leki zaliczane do tej grupy to:

• Karbamazepina — jest lekiem z wyboru w leczeniu napadów częściowych i napadów toniczno-klonicznych.
• Fenytoina — stosowana w leczeniu napadów częściowych, stanów padaczkowych i napadów uogólnionych.
• Kwas walproinowy — oraz jego sole stosowane są w leczeniu wszystkich postaci padaczki.
• Lamotrygina — wskazana jest w terapii napadów częściowych oraz wtórnie uogólnionych toniczno-klonicznych.
• Okskarbazepina — wykorzystywana  w leczeniu napadów częściowych u osób dorosłych i dzieci po 6. roku życia.

Leki blokujące kanały wapniowe — zmniejszają częstotliwość rytmicznych wyładowań oraz hamują wydzielania neuroprzekaźników pobudzających. Leki zaliczane do tej grupy to:

• Etosuksymid — to lek stosowany z wyboru w napadach nieświadomości, napadach mioklonicznych oraz toniczno-klonicznych.
• Levetiracetam — lek stosowany w monoterapii oraz terapii skojarzonej napadów częściowych u osób powyżej 16. roku życia.

Leki aktywujące przekaźnictwo GABA-ergiczne — leki z tej grupy zapobiegają powstawaniu oraz szerzeniu się aktywności drgawkowej mózgu. Leki zaliczane do tej grupy to:

• Wigabatryna — stosowana w leczeniu napadów częściowych, opornych na leczenie innymi lekami.
• Tiagabin — jest lekiem przeznaczonym do stosowania w skojarzonym leczeniu napadów częściowych lub wtórnie uogólnionych, opornych na leczenie innymi lekami.

Leki blokujące przekaźnictwo glutaminergiczne — leki z tej grupy wpływają na zahamowanie pracy receptorów, z którymi łączą się aminokwasy pobudzające- kwas L-glutaminowy i kwas asparaginowy. Lekiem zaliczanym do tej grupy jest:

• Topiramat- lek ten może być stosowany już od 2. roku życia w napadach częściowych, a także u osób dorosłych w leczeniu bólu migrenowego.

Czy padaczka jest uleczalna?

Obecnie padaczka uważana jest za chorobę możliwą do wyleczenia lub co najmniej zaleczenia. Najistotniejsze jest to, aby w momencie pojawienia się pierwszych objawów tej choroby jak najszybciej uzyskać właściwą diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Padaczka i jej leczenie zaburzają pracę mózgu, a co za tym idzie, ograniczają możliwości poznawcze człowieka. Ma to szczególne znaczenie w okresie rozwojowym, kiedy poszczególne funkcje rozwijają się i doskonalą. Odpowiednio zaprogramowana i wcześnie podjęta terapia umożliwia wyrównanie rozpoznanych deficytów, odzyskanie utraconych funkcji, a przez to zapewnienie dzieciom z padaczką pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Leki stosowane w leczeniu padaczki pozwalają zredukować lub całkowicie wyeliminować drgawki związane z padaczką oraz ograniczają rozprzestrzenianie się wyładowań elektrycznych na inne części mózgu. Wszystko to zazwyczaj pozwala opanować padaczkę. Dla pacjentów, którzy nie reagują na leki, padaczka może być wówczas leczona na inne sposoby np. stymulacja nerwu błędnego, zabieg chirurgiczny na tkance mózgowej, a także dieta ketogenna.

Jakie są konsekwencje nieleczonej padaczki?

Skutki zupełnego braku terapii obejmują przede wszystkim dalsze postępowanie choroby, możliwe zwiększenie częstotliwości i/lub intensywności napadów, trwałe uszkodzenia lub zaburzenia neurologiczne, a skrajnych przypadkach nawet śmierć.

Podsumowanie

W ostatnich latach prowadzonych jest wiele wieloośrodkowych, zaawansowanych projektów nad tą chorobą i choć odkrywamy nowe czynniki i poznajemy odpowiedzi na nowe pytania, to jednak dużo z nich wciąż pozostaje pod znakiem zapytania.

Konwencjonalne „stare” leki przeciwpadaczkowe nadal odgrywają dominującą rolę w terapii padaczki i nadal pozostają lekami pierwszego rzutu. Nowe leki niewątpliwie przyczyniły się do zwiększenia odsetka pacjentów wolnych od napadów oraz tych ze znaczną poprawą, jednak w ocenie długoterminowej nie spełniły pokładanych nadziei. Oczywiście poszukiwania nowych cząsteczek są kontynuowane, ponieważ nadal puste jest miejsce idealnego leku przeciwpadaczkowego.

Zaparcia przy stomii. Jak sobie z nimi radzić?

Niestety, nierzadko zdarza się, że mimo jakościowej diety stomicy skarżą się na problemy związane zarówno z zaparciami jak i z biegunkami. Przyjrzyjmy się im więc uważniej, zaczynając od zaparć.

Przyczyny zaparć u stomików

Powodów takiego stanu rzeczy jest wiele. Należą do nich, między innymi:

• niedostateczna podaż błonnika oraz brak aktywności fizycznej;
• niedostateczna edukacja pacjentów stomijnych;
• wiek;
• powód stomii (zwłaszcza choroba nowotworowa);
• przyjmowane leki;
• przyczyny morfologiczne w obrębie stomii (przepuklina, zwężenie stomii, jej zapadnięcie lub wypadnięcie).

Zatrzymajmy się na najbardziej powszechnych powodach zaparć u stomików. Należą do nich nieodpowiednia dieta i  brak wiedzy w temacie tego, co warto a czego nie należy.

Na zaparcia cierpią głównie kolostomicy, ponieważ z uwagi na rodzaj stomii, problem ten nie dotyczy ileostomików. W kontekście zaparć warto zwrócić uwagę, że problem bierze się często nie tyle z uwarunkowań zdrowotnych, co z działań samych stomików, którzy chcąc ograniczyć częste lub ciągłe wydzielanie treści do woreczka, (co wiąże się z jego czyszczeniem lub zmianą) ograniczają podaż płynów, hamując tym samym napełnianie się woreczka i w efekcie długofalowym doprowadzając do powstawania zaparć.

Dieta w zapobieganiu zaparć przy stomii

Również w przypadku zaparć zbilansowana dieta polega głównie na szukaniu własnych preferencji żywieniowych. Oczywiście istotne jest unikanie produktów, które z definicji powodują zaparcia. Niemniej, warto, jak w przypadku ogólnej diety po wyłonieniu stomii zastosować metodę prób i błędów, obserwując, jak na dane produkty reaguje organizm stomika cierpiącego na zaparcia.

Warto dodać, że obok każdego z produktów, który powoduje zaparcia, stoi solidarnie ten, z którym stomik na nie cierpiący poradzi sobie doskonale – np. zamiast pieczywa jasnego, w przypadku zaparć, wskazane jest ciemne, zamiast tłustego mleka i równie tłustych serów – mleko chude, jogurty i serki kanapkowe, w miejsce tłustych mięs – na talerzu powinny znaleźć się ryby i drób, a zamiast dań smażonych – pieczone, duszone i gotowane.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy zaparciach u stomika?

Warto podkreślić, że dieta zapobiegająca zaparciom to nadal dieta bardzo smaczna i różnorodna. Pamiętać należy także, że na dobrostan organizmu wpływa nie tylko samo jedzenie ale i – wszystko, co się z tym tematem łączy. Dotyczy to:

• pór, w jakich stomik jada posiłki – istotne jest, by zachować regularność i unikać jedzenia w późnych godzinach wieczornych.
• ilości, jakie jednorazowo nakłada on na talerz – lepiej jeść 3-4 mniejsze posiłki w regularnych porach niż 2 ogromne.
• sposób w jaki je – ważne, by brane do ust produkty były jedzone powoli i dokładnie pogryzione przed przełknięciem.
• ilość płynów, jaką przyjmuje.

Jak postępować w przypadku biegunki u stomika?

Analogicznie temat wygląda w przypadku biegunek. Praca nad własnym organizmem, uważność, cierpliwość i zdrowy rozsądek to absolutne podstawy, by ruszyć z miejsca. Biegunki u stomików to sprawa nie tylko krępująca, ale także bardzo niebezpieczna. Warto usystematyzować wiedzę na ich temat, bo z uwagi na rodzaj stomii i miejsce jej wyłonienia – objawy biegunki różnią się diametralnie.

Jaki powinien być stolec przy stomii? Jak rozpoznać biegunkę?

Biegunka to nic innego jak nasilone wydzielanie ze stomii. Treść jest tu zdecydowanie rzadka, wręcz wodnista i pojawia się w dużych ilościach. Stomik z pewnym doświadczeniem potrafi ją odróżnić od typowego wydalania treści do worka. Nie wszyscy jednak to wiedzą, a już na pewno będzie to temat trudny dla osoby, która stomikiem jest od niedawna. Usystematyzujmy więc nieco także kwestię biegunek.

Treść trafiająca do worka będzie się różnić zarówno konsystencją, jak i częstotliwością wydalania w zależności od umiejscowienia stomii. Pacjenci z ileostomią, (to stomia na jelicie cienkim) praktycznie stale wydalają płynny lub półpłynny stolec.
Dla wielu z nich, zwłaszcza na początku życia ze stomią, to sytuacja zaskakująca, szokująca i bardzo niepokojąca, dlatego spora grupa początkujących ileostomików taki stan rzeczy bierze właśnie za biegunkę. Nic bardziej mylnego. Ciągłe wydalanie, w wypadku ileostomii, jest normą. Przy czym, w trybie normalnym, wydalana treść ma konsystencję półgęstej papki. O biegunce w przypadku tego rodzaju stomii mówić można, gdy wydzielana treść jest zupełnie wodnista i bardzo rzadka oraz gdy przekracza 1000 ml (1 litr) płynu na dobę. Mówiąc obrazowo to około 4 szklanek płynu, które dostają się do woreczka, powodując, że szybko się on napełnia, przez co musi być opróżniany mniej więcej co 1-2 godziny.

Zdecydowanie łatwiej rozpoznać biegunkę u kolostomików (tu stomia wyłoniona jest na jelicie grubym). Zważywszy na fakt, że stomik z tym rodzajem stomii wydala do worka stolec 2-3 razy dziennie i jego konsystencja jest taka, jak przed wyłonieniem, czyli raczej zwarta, każde odstępstwo od tych dwóch zasad jest anomalią. Płynny i częściej oddawany stolec w przypadku kolostomika jest biegunką.

Czy biegunki są przypisane do tematu stomii? Absolutnie – nie.
Można i warto z nimi walczyć, zwłaszcza że stomia powinna być jak najmniej uciążliwym dodatkiem do życia, nie zaś – jego centrum.

Dieta u stomika z biegunką. Jak zagęścić kał u stomika?

Z biegunkami walczy się tak jak z zaparciami – uważnością, obserwacją i determinacją. Tu również ważne jest zdrowe i jakościowe jedzenie z naciskiem na pory, w jakich stomik siada do posiłku, ich regularność, jak również sposób jedzenia (tempo, przeżuwanie, gryzienie) oraz właściwa podaż płynów, które – zwłaszcza przy biegunkach są w deficycie.

W przypadku biegunek dieta powinna zawierać przede wszystkim zdrowe produkty zapierające, które również jak w poprzednich przypadkach, stosować należy pojedynczo — metodą prób i błędów, stopniowo dołączając kolejne pozycje do menu. Do kluczowych produktów hamujących biegunki należą: banany, jagody, biały ryż, gotowana marchewka i ziemniaki oraz tapioka. W tym miejscu należy jednak podkreślić z całą stanowczością, że długotrwałe utrzymywanie się intensywnych biegunek należy bezwzględnie konsultować z lekarzem.

Jak konkretne produkty żywnościowe wpływają na stomika?

Są pewne grupy produktów spożywczych, które mogą oddziaływać na układ trawienny stomika. Przedstawiono je poniżej.

Produkty powodujące nadmierne odchodzenie gazów

• alkohol;
• napoje gazowane;
• nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, bób);
• kapusta;
• kalafior;
• ogórek;
• rzodkiewki;
• cebula;
• mleko.

Produkty powodujące nieprzyjemny zapach stolca

• sery pleśniowe;
• jaja;
• nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, bób);
• ryby, zwłaszcza konserwy rybne w oleju, w pomidorach, solone śledzie;
• kapusta;
• kalafior;
• cebula;
• czosnek.

Produkty, które pomagają zlikwidować nieprzyjemny zapach stolca i gazów

• żurawina, sok żurawinowy;
• sałata;
• pietruszka;
• mleczne napoje fermentowane (jogurt naturalny, kefir, maślanka);
• masło;
• sok pomidorowy;
• sok pomarańczowy.

Produkty zmieniające kolor stolca

• szparagi;
• buraki;
• truskawki;
• sos pomidorowy;
• barwniki żywności;
• lukrecja;
• leki i suplementy diety zawierające żelazo barwniki żywności.

Produkty prowokujące wypróżnienie

• ziarna zbóż;
• otręby;
• świeże owoce;
• suszone śliwki;
• rodzynki;
• surowe warzywa;
• mleko;
• ostre przyprawy.

Produkty mogące zablokować stomię

• surowa kapusta;
• seler;
• kukurydza;
• ananas;
• skórka jabłka;
• białe włókna pomarańczy;
• suszone owoce;
• grzyby;
• orzechy;
• wiórki kokosowe;
• nasiona;
• popcorn;
• chińskie warzywa.

Produkty przynoszące ulgę w zaparciach

• otręby pszenne;
• świeże owoce;
• soki owocowe;
• gotowane owoce;
• gotowane warzywa;
• woda;
• herbata;
• kawa;
• ciepłe napoje.

Produkty wskazane przy biegunce

• mus jabłkowy;
• banany;
• przetarta gotowana marchew;
• gotowany biały ryż;
• sucharki;
• woda;
• herbatka ziołowa.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli Ty albo ktoś z Twoich bliskich ma lub będzie miał wyłonioną stomię, możesz zasugerować mi kontakt z licznymi Fundacjami i Stowarzyszeniami, pomagającymi osobom ze stomią. Jedną z Fundacji prężnie wspierającą stomików jest STOMALife.

Fundacja STOMALife to zarówno ludzie jak i przestrzeń. Przestrzeń, w której wszyscy czują się ludzko i bezpiecznie i gdzie nikt nie jest wykluczony ze względu na niewidoczną niepełnosprawność, jaką jest również stomia. Statutowo fundacja zajmuje się szerzeniem wiedzy na temat stomii. Edukują, odkłamują stereotypy, odpowiadają na wszelkie pytania. Szkolą, rozmawiają i pokazują na przykładach, że stomia nie odczłowiecza, że to poważny zabieg, który ratuje życie, choć jednocześnie bardzo je zmienia.

Podsumowanie

Stomia to wyzwanie. Również logistyczne – i to na wielu polach. Świeżo wyłoniony stomik musi, w trybie absolutnie przyspieszonym, poznać zasady działania nowego systemu wydalniczego i te nowe wiadomości, jeszcze nie do końca zaakceptowane – “zaimplementować swojej psychice”. A wszystko to bez chwili przerwy, przygotowania czy “urlopu od tematu”.