Przeziębienie to wirusowa infekcja powodująca objawy ze strony błony śluzowej nosa, gardła, tchawicy oraz zatok. Choroba rozpoczyna się stosunkowo powoli – w porównaniu np. z grypą. Objawy zaczynają się pojawiać po 1-2 dniach od zakażenia. Najbardziej popularne w walce z objawami przeziębienia są syropy. Substancjami, które powinny być zawarte w takich syropach na przeziębienie są te o działaniu przeciwgorączkowym (paracetamol), przeciwgorączkowym oraz przeciwzapalnym (ibuprofen), substancje o działaniu wykrztuśnym (bromheksyna, ambroksol) lub o działniu przeciwkazszlowym (fosforan kodeiny, dekstrometorfan, butamirat, lewodropizyna), substancje o działaniu przeciwwirusowym (inozyna paranobeks), a także substancje nawilżające śluzówkę gardła (prawoślaz lekarski, porost islandzki, nasienie lnu, rumianek pospolity, szałwia lekarska) [1].

Dlaczego dochodzi do przeziębienia?

Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (w trakcie kontaktu z chorym, który podczas kaszlu lub kataru rozpyla drobne molekuły wydzieliny dróg oddechowych zawierające wirusy) oraz poprzez kontakt z zakażonymi przedmiotami (np. przedmioty codziennego użytku, na których wirusy mogą przetrwać do kilku godzin). Przeziębienie może być spowodowane atakiem jednego z 200 typów zidentyfikowanych dotychczas wirusów. Najczęściej są to rhinowirusy (30-50% przypadków), koronawirusy (10-15% przypadków), wirus RS (RSV, ang. Respiratory Syncytial Virus), adenowirusy i enterowirusy (np. Coxsackie) [2].

Jak wybrać najlepszy syrop na kaszel?

Wybierając najlepszy syrop na przeziębienie trzeba zwrócić uwagę na rodzaj dręczącego nas kaszlu, tzn. na to, czy jest to kaszel suchy czy kaszel mokry. Kaszel suchy to taki, który występuje bez wykrztuszania gromadzącej się w gardle (zatykającej gardło) wydzieliny. Zadaniem syropu na kaszel suchy będzie więc rozrzedzenie wydzieliny śluzowej i umożliwienie jej wykrztuszenia. Z kolei zadaniem syropów na kaszel mokry, czyli produktywny, jest pomoc w wydaleniu (wykrztuszanie) zalegającej wydzieliny.

Jakie są dostępny syropy na przeziębienie bez recepty?

Ilość preparatów dostępnych bez recepty jest coraz większa. Warto zatem zwrócić uwagę na objawy towarzyszące przeziębieniu i wybrać produkt, którego działanie nakierowane będzie właśnie na objawy towarzyszące. 

Neosine, syrop

O produkcie:

• zawiera skoncentrowaną dawkę inozyny pranobeksu – 500 mg na 5 ml syropu;
• wskazany u osób o obniżonej odporności, w przypadku nawracających infekcji górnych dróg oddechowych o etiologii Herpes simplex;
• do dawkowania należy używać miarki, dołączonej do opakowania. Umożliwia to odmierzanie dokładnej dawki.

Muconatural complete. syrop

O produkcie:

• to wyrób medyczny do stosowania w leczeniu suchego i mokrego kaszlu;
• flawonoidy z tymianku chronią błonę śluzową przed działaniem czynników drażniących;
• polisacharydy z babki lancetowatej nawilżają i zmniejszają lepkość śluzu, ułatwiając jego usunięcie.

Porost Islandzki, syrop

O produkcie:

• to wyrób medyczny w formie syropu o smaku truskawkowym, który łagodzi objawy suchego kaszlu i chrypki;
• preparat zawiera ekstrakt z plechy porostu islandzkiego;
• w opakowaniu znajduje się 200 ml syropu oraz kieliszek miarowy, w celu łatwiejszego odmierzenia należnej dawki.

Syrop prawoślazowy, syrop

O produkcie:

• jako substancję czynną lek zawiera macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego;
• zawartość etanolu w produkcie jest niewielka i nie przekracza 1% objętości;
• istnieje także syrop prawoślazowy złożony, który zawiera nie tylko macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego, ale również chlorowodorek efedryny.

Flegamina, syrop

O produkcie:

• bromheksyna zawarta we flegaminie może skracać czas trwania infekcji z mokrym kaszlem;
• bromheksyna dociera do głębokich zakamarków płuc, rozrzedza wydzielinę i ułatwia odkrztuszanie. Dodatkowo, chroni przed dalszym rozwojem infekcji;
• nie należy zażywać produktu bezpośrednio przed snem.

Oprócz klasycznych syropów na kaszel, w czasie przeziębienia pacjenci mogą sięgać także po roślinne preparaty w innych formach, np. krople doustne. Przykładem jest Imupret N, tradycyjny roślinny produkt leczniczy wskazany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Nie jest to typowy syrop wykrztuśny ani przeciwkaszlowy, dlatego najlepiej traktować go jako uzupełnienie leczenia objawowego, obok preparatów dobranych do konkretnych dolegliwości, takich jak kaszel, ból gardła, katar czy gorączka.

Imupret N, krople

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• preparat zawiera kompozycję wyciągów roślinnych z: korzenia prawoślazu, ziela skrzypu, liścia orzecha włoskiego, ziela krwawnika, kory dębu, ziela mniszka i kwiatu rumianku;
• wskazany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia;
• może być stosowany u dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, zgodnie z dawkowaniem podanym w ulotce;
• postać kropli ułatwia indywidualne odmierzanie dawki i może być wygodną alternatywą dla tabletek lub syropów;
• ze względu na zawartość alkoholu należy zachować ostrożność u wybranych grup pacjentów, a w razie wątpliwości skonsultować stosowanie z lekarzem lub farmaceutą;
• dostępny także lek Imupret w postaci tabletek;
• opakowania: 50 ml i 100 ml.

Jaka jest różnica między przeziębieniem a grypą?

Przeziębienie powodują wirusy, przeciw którym, w odróżnieniu od grypy, nie ma skutecznych leków ani szczepionki. Choć wykazują wiele podobieństw, możliwe jest wskazanie następujących różnic [3]:

• choroba przeziębieniowa może pojawić się w każdej porze roku, natomiast grypa charakteryzuje się sezonowością przypadającą na miesiące jesieni i zimy;
• kaszel w przebiegu grypy jest najczęściej suchy, a w przeziębieniu wilgotny i produktywny związany ze spływaniem wydzieliny z górnych dróg oddechowych;
• początek objawów w przeziębieniu jest stopniowy, w grypie natomiast następuje nagłe pogorszenie stanu zdrowia.

Jakie są sposoby leczenia przeziębienia i grypy?

Podstawą leczenia wirusowych infekcji dróg oddechowych jest:

• odpoczynek,
• picie dużej ilości płynów,
• leczenie objawowe preparatami dostępnymi bez recepty, na przykład syropami.

W leczeniu przeziębienia stosuje się leki dostępne bez recepty:

• leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe;
• preparaty udrażniające nos;
• miejscowo działające preparaty przeciwbólowe i odkażające;
• preparaty wykrztuśne (mukolityczne);
• preparaty przeciwkaszlowe.

Podsumowanie

Przeziębienie zaczyna się powoli i podstępnie. Nieraz łatwo przeoczyć jego pierwsze symptomy, a to właśnie leczenie najwcześniejszych objawów przeziębienia ma istotne znaczenie w długości trwania choroby. Podczas infekcji warto także zażywać witaminy, zwłaszcza C, najlepiej w połączeniu z rutyną, która obkurcza naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Leki syntetyczne czasem warto wspomóc produktami ziołowymi, które mają działanie napotne, wzmacniające i zwiększające odporność.

• Jak działa szczepionka Vaxzevria i czy może powodować zakrzepicę po szczepieniu
• Jakie są rzeczywiste statystyki zakrzepicy po szczepieniu na COVID-19
• Jak rozpoznać objawy zakrzepicy po COVIDzie i po szczepieniu
• Kiedy nie należy stosować szczepionki AstraZeneca
• Porównanie ryzyka zakrzepicy po COVIDzie vs. zakrzepicy po szczepieniu
• Dlaczego korzyści ze szczepienia przeważają nad ryzykiem powikłań

Vaxzevria – szczepionka na COVID-19

Vaxzevria to nazwa szczepionki firmy AstraZeneca na COVID-19. Preparat został zaakceptowany i dopuszczony do obrotu na obszarze Unii Europejskiej jako trzeci po szczepionkach firmy Pfizer oraz Moderna. Miało to miejsce 29 stycznia 2021 roku. Jak działa szczepionka przeciwko SARS-CoV-2 Vaxzevria i czy może powodować zakrzepicę po szczepieniu?

Vaxzevria oparta jest na technologii wektorowej. Wektor pozwala przekazać do naszego organizmu gen odpowiedzialny za produkcję białek S wirusa SARS-CoV-2. Jako wektor wykorzystano adenowirus szympansi, który nie jest zakaźny dla człowieka. Z tego względu technologia szczepionki jest całkowicie bezpieczna dla człowieka i nie zwiększa ryzyka zachorowania na COVID-19 [1]. Jednak po wprowadzeniu szczepionki na rynek pojawiły się doniesienia o możliwych powikłaniach po szczepieniu na COVID.

Vaxzevria i działania niepożądane

Na początku warto zaznaczyć, że każdy lek ma działania niepożądane. Wydaje się to straszne, jednak takie są fakty. Oczywiście to, że dany produkt leczniczy może doprowadzić do pewnych niepożądanych reakcji, nie oznacza, że takie na pewno wystąpią. Co więcej, większość z nich może być łagodna, występować bardzo rzadko albo oddziaływać na organizm w taki sposób, że statystyczny pacjent może nie zdawać sobie z tego sprawy. Szczepionka firmy AstraZeneca została dopuszczona do obrotu po przejściu badań klinicznych. Na tej podstawie zaobserwowano następujące działania niepożądane, które nie obejmowały wówczas jeszcze zakrzepicy po szczepieniu:

• ból głowy;
• ból mięśni i stawów;
• nudności i wymioty;
• ból, tkliwość, obrzęk, świąd lub wzrost temperatury w miejscu podania;
• zmęczenie i złe samopoczucie;
• gorączka i dreszcze [2].

Są to bardzo częste działania niepożądane po przyjęciu szczepionki, które pojawiają się nawet w ponad 50% przypadkach. Nie są to jednak objawy, które powinny nas niepokoić. To naturalna reakcja naszego układu immunologicznego, która przechodzi samoistnie – najczęściej po jednej lub dwóch dobach po szczepieniu. Jednak co z doniesieniami medialnymi o tym, że szczepionki na COVID-19 powodują zakrzepicę, udar lub zawał? Czy rzeczywiście zakrzepica po szczepieniu jest poważnym problemem w przypadku Vaxzevria?

Czy zakrzepica po szczepieniu to rzeczywiste zagrożenie?

7 kwietnia 2021 roku EMA zdecydowała o dopisaniu do listy działań niepożądanych nowy, bardzo rzadko występujący przypadek. Chodzi tutaj o ryzyko wystąpienia zakrzepicy po szczepieniu połączonej z małopłytkowością i czasami towarzyszącymi krwawieniami. Zakrzepica może pojawić się w następujących miejscach:

• mózgowe zatoki żylne;
• żyły trzewne;
• tętnice [2].

Zakrzepica żył mózgowych to szczególnie niepokojące powikłanie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji neurologicznych. Dlatego też wiedza o objawach tej rzadkiej, ale potencjalnie niebezpiecznej reakcji jest kluczowa dla pacjentów po szczepieniu.

Zakrzepica po szczepieniu – jakie są statystyki?

Do 22 marca 2021 roku, na około 25 milionów podanych dawek szczepionki, pojawiły się 62 przypadki zakrzepicy zatok żylnych mózgowia i 24 przypadki zakrzepicy żył trzewnych. 18 incydentów zakończyło się śmiertelnie. Wspomniany problem dotyczy głównie osób poniżej 55. roku życia, częściej występuje u kobiet niż mężczyzn i pojawia się około 2 tygodnie od przyjęcia szczepienia. Mechanizm występowania zakrzepicy ma podłoże immunologiczne i jest podobny do przypadku małopłytkowości indukowanej heparyną (HIT) [3-4]. Warto podkreślić, że powikłania po szczepieniu na COVID w postaci zakrzepicy występują niezwykle rzadko w porównaniu z innymi czynnikami ryzyka.

Jakie są objawy zakrzepicy po COVIDzie i po szczepieniu?

Niestety do tej pory nie poznano konkretnego czynnika wywołującego reakcję immunologiczną. Pacjenci zaszczepieni preparatem Vaxzevria powinni zwrócić uwagę na następujące objawy zakrzepicy po szczepieniu:

• duszność;
• ból w klatce piersiowej;
• obrzęk nóg;
• niesymetryczny ból nóg;
• ciągły ból brzucha;
• silne i utrzymujące się bóle głowy;
• zaburzenia widzenia;
• wybroczyny w obrębie miejsca podania szczepionki [3-4].

Powyższe objawy mogą (jednak nie muszą) świadczyć o rozwijającej się niepożądanej reakcji. W takim przypadku najlepiej skontaktować się z lekarzem. Warto pamiętać, że podobne objawy zakrzepicy po COVIDzie mogą wystąpić również w przypadku infekcji SARS-CoV-2, która jest znacznie częstsza niż zakrzepica po szczepieniu.

Kiedy nie należy stosować szczepionki Vaxzevria?

Czy na podstawie aktualnie dostępnych informacji powinniśmy w szczególny sposób podchodzić do szczepienia przeciwko COVID-19 preparatem firmy AstraZeneca? 8 kwietnia 2021 roku pojawiło się uaktualnione stanowisko Sekcji ds. hemostazy Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów. Eksperci zalecają szczególną ostrożność w kontekście możliwych powikłań po szczepieniu na COVID:

• rezygnację ze szczepienia przeciwko COVID-19 szczepionką Vaxzevria w przypadku osób, które przebyły udokumentowany lub prawdopodobny HIT bądź przebyły zakrzepicę zatok żylnych mózgu;
• jeśli pacjent jest po przebytej żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej lub posiada zwiększone ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie otrzymuje leków przeciwkrzepliwych – zaleca się dokładną obserwację przez 20 dni po przyjęciu szczepionki Vaxzevria;
• jeśli pacjent posiada duże ryzyko wystąpienia incydentu zakrzepowego po podaniu szczepionki Vaxzevria to nie zaleca się podawania heparyny ani wlewów koncentratu krwinek płytkowych [4].

W powyższych przypadkach nie należy całkowicie rezygnować ze szczepienia, tylko – jeśli jest taka możliwość – wybrać inna dostępną szczepionkę. Niestety podobny problem pojawił się w przypadku szczepionki Johnson & Johnson w USA [5-6]. Zakrzepica żył mózgowych może być szczególnie niebezpieczna, dlatego osoby z grupy ryzyka powinny skonsultować wybór szczepionki z lekarzem.

Zakrzepica po COVIDzie vs. zakrzepica po szczepieniu – porównanie ryzyka

Czy warto obawiać się szczepienia przeciwko COVID-19? Wszelkie wątpliwości należy przedyskutować z lekarzem. Pewne ryzyko występuje, ale jak wygląda ono w ujęciu liczbowym? Na podstawie danych EMA można stwierdzić, że wspomniana zakrzepica po szczepieniu produktem AstraZeneca – w zaokrągleniu – występuje 4 razy na 1.000.000 szczepień (0,0004%). Jednak incydenty zakrzepowe mogą pojawić się także w innych przypadkach, w tym przy zakrzepicy po COVIDzie:

• palenie papierosów
  • 1.763 na 1.000.000 przypadków (0,18%) [7];
• kobiety w wieku rozrodczym
  • bez doustnej antykoncepcji hormonalnej
    • 400 – 500 na 1.000.000 przypadków (0,04% – 0,05%) [8];
  • stosujące doustną antykoncepcję hormonalną
    • 900 – 1000 na 1.000.000 przypadków (0,09% – 0,1%) [8];
• ciąża
  • 2.900 na 1.000.000 przypadków (0,29%) [8];
• połóg
  • 30.000 – 40.000 na 1.000.000 przypadków (3% – 4%) [8];
• COVID-19
  • 165.000 na 1.000.000 przypadków (16,5%) [9].

Na podstawie powyższych danych widać jasno, że ryzyko wystąpienia incydentów zakrzepowych jest znacznie większe w innych, codziennych przypadkach. Czy ktokolwiek zastanawiał się, że sięgając po papierosa mamy ponad 400 razy większe ryzyko pojawienia się zakrzepu niż podczas szczepienia preparatem Vaxzevria? Nie wspominając już o ponad 700 razy większym ryzyku w trakcie ciąży czy ponad 40.000 razy większym ryzyku wystąpienia zakrzepu w trakcie zachorowania na COVID-19. Zakrzepica po COVIDzie występuje znacznie częściej niż zakrzepica po szczepieniu, co jednoznacznie przemawia za korzyściami szczepienia.

Podsumowanie

Podsumowując, rachunek zysków i strat jednoznacznie wskazuje na to, że nie ma sensu obawiać się szczepienia. Dzięki niemu mamy znacznie niższe szanse zachorowania COVID-19. Nawet jeśli zachorujemy to mamy praktycznie pewność, że nie przejdziemy choroby poważnie i nie trafimy do szpitala. Długookresowe problemy zdrowotne po przechorowaniu COVID-19 również stanowią poważne zagrożenie, jednak środowiska przeciwne szczepieniom dziwnym trafem nie włączają tych kwestii do debaty publicznej. Objawy zakrzepicy po COVIDzie są znacznie bardziej prawdopodobne niż powikłania po szczepieniu na COVID, co powinno skłaniać do przemyśleń wszystkich wahających się przed szczepieniem.

• Jakie rodzaje szczepionek na COVID-19 są dostępne na rynku?
• Jak działają szczepionki mRNA i czym różnią się od innych technologii?
• Które nazwy szczepionek na COVID reprezentują technologię wektorową?
• Jakie są szczepionki podjednostkowe i ich mechanizm działania?
• Jak przechowywać różne rodzaje szczepionek przeciwko COVID-19?
• Jaką skuteczność wykazują poszczególne szczepionki na COVID?

W wyniku dużego rozproszenia prac oraz zaangażowania różnych producentów powstały produkty wykorzystujące odmienne konstrukcje. W oparciu o nie możemy podzielić szczepionki przeciwko COVID-19 na trzy główne rodzaje szczepionek różniące się nie tylko budową, ale także procesem powstawania, warunkami przechowywania oraz skutecznością. Każda szczepionka na COVID-19 działa według innego mechanizmu, co sprawia, że nazwy szczepionek na COVID reprezentują różne technologie medyczne.

Jakie są rodzaje szczepionek na COVID wykorzystujących technologię mRNA?

Szczepionka mRNA to najnowsza generacja szczepionek, która zapewnia łatwość projektowania, szybki czas produkcji, wysoki profil bezpieczeństwa oraz dużą immunogenność. Są to szczepionki syntetyczne, których produkcja nie wymaga pracy z czynnikiem zakaźnym, czyli wirusem. Zamiast poddawać go procesowi atenuacji lub inaktywacji potrzebny jest tylko fragment jego informacji genetycznej, co znacznie upraszcza cały proces produkcji i pozwala na skrócenie czasu potrzebnego do stworzenia szczepionki. Co istotne, przy ich produkcji używa się systemów bezkomórkowych, co pozwala wyeliminować ryzyko skażenia żywymi drobnoustrojami. Ten rodzaj szczepionek stanowi prawdziwą rewolucję w medycynie prewencyjnej.

Pierwsze badania nad wykorzystywaniem mRNA do transferu informacji genetycznej prowadzono już na początku lat 90. XX wieku. Tę technologię wykorzystywano w badaniach nad szczepionkami przeciw wirusowi CMV, Zika, grypie czy wściekliźnie. Ponadto z powodzeniem wykorzystywana jest przy opracowywaniu szczepionek przeciwnowotworowych i w działaniach terapeutycznych [1]. Dzisiaj szczepionka mRNA reprezentuje jeden z najbardziej innowacyjnych rodzajów szczepionek dostępnych na rynku medycznym.

Pfizer/BioNTech, Moderna oraz Curevac

Szczepionki mRNA firm: Pfizer/BioNTech, Moderna oraz Curevac zawierają matrycowy kwas rybonukleinowy, kodujący białko S wirusa, zamknięty w nanocząsteczkach lipidowych. Te nazwy szczepionek na COVID reprezentują najbardziej zaawansowaną technologię medyczną dostępną obecnie. Białko S jest białkiem fuzyjnym zlokalizowanym na powierzchni wironu, które składa się z podjednostki S1, odpowiedzialnej za wiązanie z receptorem ACE2, oraz podjednostki S2, która umożliwiają połączenie z błoną komórki ludzkiej. Białko S stanowi główny antygen indukujący odpowiedź immunologiczną organizmu [2]. Kapsułka lipidowa otaczająca mRNA zapewnia funkcję ochronną i transportową.

Po wstrzyknięciu do organizmu pokonuje ona błonę komórkową, przedostając się do znajdujących w komórce gospodarza rybosomów, gdzie na podstawie dostarczonego mRNA syntetyzowane jest białko S wirusa SARS-CoV-2 [3]. Nowo powstałe białko pobudza odporność humoralną oraz komórkową, w wyniku których dochodzi do wytwarzania przeciwciał neutralizujących i limfocytów T. Zawarty w szczepionce mRNA nie ma zdolności do samokopiowania, nie przenika również do jądra komórkowego oraz nie ulega odwrotnej transkrypcji do DNA. Po ograniczonych obecnością adenozyn cyklach translacji mRNA ulega degradacji, a z racji, iż nie mamy do czynienia z całym wirusem, a jedynie jego fragmentem, nie ma także zagrożenia w postaci wywołania choroby [2].

Szczepionki firmy Pfizer/BioNTech oraz Moderna posiadają skuteczność na poziomie 95% [4]. Te rodzaje szczepionek wykazują jedną z najwyższych skuteczności spośród wszystkich dostępnych preparatów przeciwko COVID-19.

Czym charakteryzują się szczepionki wektorowe jako rodzaje szczepionek na COVID?

Szczepionki wektorowe stanowią kolejny ważny rodzaj szczepionek przeciwko COVID-19, które opierają się na wykorzystaniu fragmentów innych wirusów do wywołania odpowiedzi immunologicznej. Główną zaletą stosowania wektorów wirusowych jest ich zdolność do wywołania silnej odpowiedzi immunologicznej, zarówno humoralnej jak i komórkowej [7] oraz wysokie bezpieczeństwo i skuteczność. Ten typ szczepionki na COVID-19 wykorzystuje sprawdzoną technologię, która była już wcześniej testowana w innych zastosowaniach medycznych.

Szczepionka wektorowa została po raz pierwszy opracowana w 1972 roku [8], co czyni ją jedną z bardziej doświadczonych technologii wśród różnych rodzajów szczepionek. Wektory adenowirusowe są najlepiej przebadanymi wektorami wirusowymi i testuje się je m.in. w licznych badaniach klinicznych leków przeciwnowotworowych, jak również w szczepionkach. Preparaty wektorowe wykorzystują część wirusa, który zmodyfikowano tak, aby nie stanowił zagrożenia dla życia i nie był dodatkowo zakaźny. Za pomocą inaktywowanego adenowirusa do komórek organizmu wprowadzana jest sekwencja kodująca pełnej długości białko S wirusa SARS-CoV-2, poprzedzona sekwencją wiodącą tkankowego aktywatora plazminogenu [9]. Sekwencja tPA jest adjuwantem białkowym i pozwala na wydajną sekrecję powstającego antygenu na zewnątrz komórki, co zwiększa jego immunogenność [9-10].

Gdy komórki w ciele człowieka zaczynają wytwarzać białko S, uruchamia się odpowiedź immunologiczna [11-13]. Kod zawarty w szczepionce zawiera wyłącznie informacje potrzebne do wytworzenia pojedynczego białka. Tak, jak w przypadku szczepionek mRNA również nie powoduje choroby, co sprawia, że wszystkie rodzaje szczepionek przeciwko COVID-19 są bezpieczne pod tym względem.

Szczepionka AstraZeneca

Szczepionka AstraZeneca składa się z szympansiego wektora adenowirusowego, który był wcześniej testowany w przypadku wirusa MERS-CoV [10,14,15]. Z jego genomu usunięto regiony E1 i E3, co pozwoliło na uzyskanie wirusa, który nie jest zdolny do replikacji i może pomieścić kasetę genową większych rozmiarów [16]. Powodem zastosowania adenowirusa pochodzenia zwierzęcego jest fakt, że u ludzi nie występuje naturalna odporność przeciwko temu wirusowi, co pozwala na ominięcie potencjalnie istniejącej odpowiedzi odpornościowej przeciwko samemu wektorowi [17,18]. To jedna z najważniejszych nazw szczepionek na COVID dostępnych w Europie. W preparacie Janssen Pharmaceutica NV wykorzystuje się zmodyfikowaną cząsteczkę adenowirusa Ad26, natomiast w preparacie Sputnik V są dwa typy adenowirusa – w pierwszej dawce znajduje się patogen Ad5, a w drugiej Ad26 [19].

Skuteczność szczepionki AstraZeneca po podaniu obu dawek w odstępie sześciu tygodni wynosi 55%. Natomiast, gdy ten okres wydłuży się do trzech miesięcy, skuteczność dochodzi do 82 %. Ponadto wykazano, że szczepionka o 67% zmniejsza transmisję koronawirusa [20]. Skuteczność szczepionki Sputnik V sięga ponad 91% [19]. Natomiast produkt Janssen Pharmaceutica NV, która jako jedyny wymaga podania jednej dawki, w zależności od obszaru geograficznego wynosiła 57-72%. Szczepionki wektorowe mogą być przechowywane w temperaturze 2-8ºC od trzech do nawet sześciu miesięcy, a w -20ºC nawet do dwóch lat [21], co czyni je bardziej praktycznymi niż niektóre rodzaje szczepionek mRNA.

Jakie są szczepionki podjednostkowe wśród rodzajów szczepionek na COVID?

Ostatnim rodzajem szczepionek przeciwko COVID-19 są szczepionki podjednostkowe typu „subunit”. W ich składzie znajdują się oczyszczone i wysoce immunogenne białka wirusowe, które trafiają do komórek prezentujących antygen, a następnie tworzą specyficzną odpowiedź układu immunologicznego. Charakteryzują się większą jednorodnością i powtarzalnością niż szczepionki, które zawierają całe drobnoustroje. Ponadto powodują też mniej działań niepożądanych, jednakże mogą wykazywać mniejszą immunogenność niż wcześniej omawiane preparaty. Technologia, na której się opierają, jest powszechnie znana i stosowana od lat w szczepionkach przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B, krztuścowi czy w niektórych na grypę [22]. Ten rodzaj szczepionek reprezentuje tradycyjne, ale sprawdzone podejście do immunizacji.

Po podaniu białek wirusowych do organizmu człowieka dostają się one do komórek prezentujących antygen. Dzięki temu wytwarza się specyficzna odpowiedź immunologiczna skierowana przeciwko związanym z białkiem antygenom. Tego typu preparatami są produkty firmy Sanofi-GSK oraz Novavax, które stanowią ważne nazwy szczepionek na COVID w kategorii szczepionek podjednostkowych. Mechanizm działania tych szczepionek różni się znacznie od technologii mRNA i wektorowej, ale ostatecznie prowadzi do podobnego efektu ochronnego.

Podsumowanie

Rodzaje szczepionek na COVID-19 różnią się znacznie pod względem mechanizmu działania, skuteczności oraz warunków przechowywania. Szczepionki mRNA, takie jak Pfizer i Moderna, oferują najwyższą skuteczność na poziomie 95%, ale wymagają specjalnych warunków przechowywania. Szczepionki wektorowe, reprezentowane przez nazwy szczepionek na COVID takie jak AstraZeneca czy Janssen, są bardziej praktyczne w przechowywaniu, ale ich skuteczność jest zróżnicowana. Szczepionki podjednostkowe stanowią tradycyjne podejście z dobrym profilem bezpieczeństwa. Wszystkie rodzaje szczepionek przeciwko COVID-19 zapewniają skuteczną ochronę przed ciężkim przebiegiem choroby i są bezpieczne w stosowaniu.

Jakie prezenty z apteki możesz kupić seniorowi?

Wciąż nie wiesz co rodzicom, dziadkom lub wujostwu położyć pod choinką lub z innej okazji? A może zabiegany, zapomniałaś o najbliższych i już za późno na internet, bo przesyłka nie dotrze? Lub w ostatniej chwili dostajesz wiadomość, że przyjechała ukochana ciocia, a Ty nie masz nić dla niej, wtedy sytuację ratuje prezent dla seniora z apteki.

Asortyment w aptekach jest bogaty, dlatego oferuję swoje doświadczenie, bo już wiele razy pomagałam w wyborze prezentu dla seniora z apteki. A poza tym, wiem, o co pytają, co im się podoba, ale niestety często rezygnują z zakupu, bo ich nie stać. To smutne, ale po to są święta, aby spełniać marzenia najbliższych. Jeśli się wahasz, nie jesteś pewien, co się babci lub dziadkowi spodoba, niżej podsuwam 10 propozycji prezentów dla seniora z apteki.

Tonik witaminowy – Biovital Zdrowie

Idealny prezent dla seniora z apteki, który skarży się na problemy układu krążenia, szczególnie nadciśnienie, ponieważ składzie suplementu diety jest ekstrakt z owoców głogu. Tonik witaminowy spodoba się także zdrowym osobom. Dodatkowe witaminy wzmocnią układ nerwowy i chronią komórki przed przewlekłymi zapaleniami. Aby zatroszczyć się w pełni o zdrowie seniora, wybierz także Biovital Trawienie i Pamięć. Przyznam, że komplet prezentuje się elegancko. Pojemność każdej butelki wynosi 1000 ml.

Kasetka na leki

Od czasu do czasu się zastanawiasz, jak Twoja babcia rozpoznaje, kiedy i którą tabletkę zażyć? Przecież przy tej ilości leków, łatwo o pomyłkę, albo babcia pominie dawkę, albo jeszcze gorzej połknie dwie tabletki, zamiast jednej. To niebezpieczne i kłopot gotowy! Jeśli szukasz rozwiązania, które uchroni bliskich przed pomyłką, zapraszam po prezent dla seniora do apteki. Zapytaj o wygodną kasetkę na leki, która ułatwi dawkowanie tabletek. Zapewniam Cię, babcia się ucieszy, a Ty odzyskasz pewność, że leki stosuje zgodnie z zaleceniami lekarza.

Kasetki są różne, dzienne, tygodniowe. Podzielone na pory dnia lub nie, podpisane dniami tygodnia i godzinami. Jeśli nie wiesz, jaka dokładnie kasetka na leki jest potrzebna, podejrzy babciną rozpiskę z dawkowaniem, albo po prostu spytaj w aptece, która będzie najlepsze. Dzięki przegródkom i szufladkom w kasetce w tabletkach zapanuje porządek,  babcia się nie pomyli, a Ty będziesz spał spokojnie.

Pulsoksymetr napalcowy

Po pandemii koronawirus pulsoksymetr napalcowt powinien się znaleźć w domu każdego seniora. Najlepiej, aby leżał pod ręką, obok ciśnieniomierza i termometru. Niewielki aparat, prezent dla seniora z apteki zaalarmuje, gdy dziadkowi, babci spadnie saturacja, czyli wysycenie krwi tlenem, najczęstszy objaw zakażenia wirusem. Nagle stracą siły i będą się niepokoić, co się dzieje? A przecież pulsoksymetr szybko oceni stan, w porę da znać, czy sytuacja się pogarsza i czas wzywać pomoc.

Zadbaj o to, aby Twoi najbliżsi regularnie sprawdzali saturacje. Sprezentuj im praktyczny pulsoksymetr napalcowt, który uratuje ich zdrowie, a nawet życie. Obsługa jest prosta, więc najbliżsi będą Ci wdzięczni. W aptekach znajdziesz duży wybór pulsoksymetrów. Spotkasz różne ceny, im bardziej renomowana firma, tym droższa. Moja mama używała pulsoksymetru firmy Microlifie, dzięki niemu wcześnie znalazła się w szpitalu pod tlenem.

Ciśnieniomierz naramienny

Czasami pytam seniorów w aptece, kiedy i w jakich okolicznościach kontrolują ciśnienie. Dopytuje także jakiego ciśnieniomierza używają. Przyznam, bywa różnie. Bo dużo osób korzysta z urządzeń z marketu. Jeśli chcesz, aby Twoi rodzice, dziadkowie używali wiarygodnego aparatu, zapraszam po ciśnieniomierz naramienny – idealny prezent dla seniora z apteki. Proponuję, wybierz aparat z wyższej półki, który nie tylko zmierzy ciśnienie, ale także zaalarmuje w przypadku zagrożenia udarem.

Nowoczesny ciśnieniomierz sprawi radość entuzjastom nowych technologii. Ponieważ dodatkowo połączy się ze specjalną aplikacją i analizuje wyniki pomiarów, dzięki temu lekarz ma pełny obraz sytuacji. A Ty wyobraź sobie widok, gdy w świąteczny wieczór wnuki uczą dziadków obsługi aplikacji. Będzie dużo radości i zabawy i te chwile zostaną z Tobą na długo. Dlatego pomyśl o nowym ciśnieniomierzu naramiennym, bo to najlepszy prezent dla seniora z apteki.

Kosmetyki z apteki

Każda kobieta bez względu na wiek marzy o zdrowej cerze, a zmarszczek pozbyłaby się raz na zawsze. Niektóre panie narzekają na kosmetyki z drogerii, bo uczulają, nawet drażnią i z trudem znajdują coś dla siebie. A może mama, babcia lub ciocia wspominały coś o wrażliwej cerze i że niektóre kremy, zamiast pomagać, to im szkodzą.

Jeśli tak, zapraszam po prezent dla seniora z apteki. W aptece otrzymasz hipoalergiczny krem, tonik lub balsam w świątecznym zestawie-prezent dla seniora z apteki. Wystarczy, że dołączysz stosowny bilecik na przykład „dla mamy”, położysz pod choinką i prezent gotowy. To będzie strzał w dziesiątkę, bo kosmetyki z apteki gwarantują najwyższą jakość i przede wszystkim chronią wrażliwą skórę. Do wyboru jest kilku producentów na przykład Vichy, La Roche Posay, Pharmaceris, Iwostin i wiele innych. Zapewniam, personel apteki doradzi i pomoże w wyborze kremu na zmarszczki. A seniorki na długo zapamiętają te święta.

Witaminy dla seniora w tabletkach

Zestawy witamin w tabletkach są nadal niezawodnym prezentem dla seniora z apteki. Najbardziej popularnym preparatem jest oczywiście Geriavit Pharmaton, dedykowany seniorom bogaty zestaw witamin i minerałów. Natomiast Gariamoc to kompleks o podobnym składzie, ale o niższej cenie. Oczywiście, to nie wszystko, bo Twoi rodzice i dziadkowie na pewno ucieszą się z tabletek Centrum, Bodymax lub innych witaminowych zestawów. Bądź świadomy, zdecydowana większość witaminy w tabletkach na prezent dla seniora z apteki są suplementami diety, ale w okresie przedświątecznym co roku biją rekordy popularności.

Kosz zdrowia i witalności

Pewnie widziałaś podobne kosze w sklepach albo otrzymałeś od znajomych, z pracy na imieniny lub święta. We wnętrzu były słodycze, kawa i coś mocniejszego. Pamiętasz, jak się ucieszyłeś i wzruszyłeś. Te z apteki mają podobną moc, ale zamiast bombonierek skrywają prezent dla seniora z apteki. Dlatego wykorzystaj je i obdaruj najbliższych prezentami, które pozwolą im poczuć się lepiej. Gdy wybierzesz różne preparaty jednej firmy, wtedy kosz zaprezentuje się elegancko. Może to być firma Naturell, bo to dobry pomysł na prezent dla seniora z apteki. Dla przykładu kosz uzupełnij o:

• omega 3 – źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Składniki utrzymają kondycję seniora na wysokim poziomie;
• koenzym Q10 ważny składnik do produkcji energii w komórkach. Dzięki niemu senior odzyska siły i długo utrzyma aktywność;
• glukozaminę + C wzmocni chrząstkę stawową;
• Ginkgo Intensive zawiera wyciąg z miłorzębu, który wspiera krążenie mózgowe i pomaga w utrzymaniu pamięci.

Do wyboru są także inne firmy, na przykład Olimp. Zapytaj w każdej aptece.

Kolagen w saszetkach

Twoi najbliżsi na pewno się ucieszą, gdy otrzymają od Ciebie najlepszy kolagen dla seniora w saszetkach. Będą mieli dwa powody do radości. Po pierwsze, ból stawów, problemy z chodzeniem, schylaniem u starszych osób to codzienność. Już brali tabletki, zastrzyki i nadal cierpią. Dlatego kolagen w saszetkach pomoże im przywrócić ruchomość stawów i znów cieszyć się wspólnymi spacerami, zabawami z wnukami. Wystarczy 3-miesięczna kuracja, aby dziadek, babcia poczuli ulgę, a nawet odzyskali dawną sprawność. Po drugie, zbyt wysoka cena jak na dziadkową emeryturę. Za kolagen w saszetkach, ten z dobrym składem, możesz zapłacić kilkadziesiąt złotych, a koszty zalecanej kuracji są wielokrotnie wyższe. Dlatego kolagen w saszetkach jest dobrym prezentem dla seniora z apteki. Skorzystaj z kilku propozycji:

• 4Flex;
• Orton flex;
• Flexi Stav;
• RFlex i inne.

Witamina D3 dla seniora

Jeśli zapytam o najważniejszą witaminę dla seniora, na pewno wskażesz D3. Rzeczywiście w ostatnich latach witamina zrobiła zawrotną karierę. I wcale się nie dziwię, bo jej rola w organizmie człowieka jest ogromna, a świat nauki ciągle coś nowego odkrywa. Dlatego Twoi rodzice, dziadkowie chętnie znajdą witaminę D pod choinką. W końcu pomaga w utrzymaniu zdrowych kości oraz prawidłowego poziomu wapnia we krwi.

Na pewno wujostwo tez się ucieszy, bo witamina D wzmacnia układ odpornościowy, a oni ostatnio często się przeziębiają. Zachęcam do skorzystania z propozycji, tym bardziej że oferta preparatów jest bogata i na pewno znajdziesz coś dla swoich bliskich. Zwróć uwagę na liczbę tabletek, dawkowanie, wybierz dobrą witaminę D-prezent dla seniora z apteki.

Suplementy z górnej półki

Pracuję długo w aptece i znam dobrze swoich pacjentów. Część seniorów jest entuzjastami suplementacji, a niektórzy ze względu na stan muszą dostarczać dodatkowo ważne składniki. A może Twoja mama martwi się, że wypadają jej włosy, łamią paznokcie i kupuje preparaty ze skrzypu? A tata z tabletkami na cukrzycę, stosuje witaminy z grupy B. Niestety zazwyczaj wybierają najtańsze, bo nie stać ich na najlepsze suplementy. Dlatego wykorzystaj szansę i przygotuj super prezent dla seniora z apteki.

Wystarczy, że wybierzesz suplementy o podobnym składzie, ale z górnej półki, od znanych i renomowanych producentów. Dzięki temu Twoi rodzice otrzymają wysokiej jakości produkty. Rodzice ucieszą się, że wreszcie stosują suplementy o sprawdzonym działaniu. Wybierz preparaty firmy Solgar, dla mamy Solgar Włosy Skóra i Paznokcie, a tacie połóż pod choinką Solgar B complex. To dobry prezent dla seniora z apteki.

Podsumowanie

Artykuł przedstawia dziesięć propozycji prezentów dla seniora, które można znaleźć w aptece. Są to m.in.: kasetka na leki, pulsoksymetr, ciśnieniomierz, kosmetyki z apteki, a także witaminy i suplementy w różnej postaci. Każdy z tych prezentów jest praktyczny i wspiera zdrowie seniora, pokazując jednocześnie troskę i uwagę względem najstarszych członków rodziny.

Serce to centralny organ układu sercowo-naczyniowego, który jest kluczowy dla życia każdej istoty wielokomórkowej. Jednakże, kiedy mówimy o miokardium, odnosimy się do konkretnego elementu anatomicznego wewnątrz serca.

Serce jest silnie umięśnionym narządem, który znajduje się w klatce piersiowej, pomiędzy płucami. Jest podzielone na cztery komory: prawy przedsionek, lewy przedsionek, prawa komora i lewa komora. Serce odpowiada za pompowanie krwi przez układ krążenia, dostarczając tlenu i składników odżywczych do tkanek oraz usuwając produkty przemiany materii.

Miokardium, czyli mięsień sercowy

Miokardium to warstwa mięśniowa serca, która stanowi większość jego masy. Składa się głównie z komórek mięśniowych zwanych kardiomiocytami. Miokardium jest odpowiedzialne za skurcze serca, które generują siłę potrzebną do pompowania krwi. Ten gęsty mięsień zawiera również naczynia krwionośne, które dostarczają tlen i składniki odżywcze do komórek mięśniowych oraz usuwają produkty przemiany materii. Funkcje miokardium są następujące:

• skurcze serca: miokardium zawiera włókna mięśniowe, które kurczą się synchronicznie, generując siłę potrzebną do napędzania krwi przez układ krążenia;
• przewodzenie impulsów elektrycznych: miokardium zawiera także specjalizowane komórki, które przewodzą impulsy elektryczne potrzebne do regulacji rytmu serca. Te komórki, takie jak włókna Purkinjego, pomagają w utrzymaniu prawidłowego rytmu skurczów serca.

Miokardium, będąc kluczowym składnikiem serca, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu zdrowia i funkcji serca. Dlatego też dbanie o zdrowy tryb życia, regularne ćwiczenia fizyczne i odpowiednia dieta są kluczowe dla zapewnienia optymalnego funkcjonowania miokardium i całego serca.

Czym jest zapalenie mięśnia sercowego?

Zapalenie mięśnia sercowego, znane również jako zapalenie mięśnia serca lub miokarditis, jest stanem, w którym w mięśniu sercowym tworzy się stan zapalny.  Istnieje kilka czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju zapalenia mięśnia sercowego:

• Zakażenia wirusowe: Najczęstszą przyczyną zapalenia mięśnia sercowego są wirusy, takie jak: koronawirusy, wirus grypy, wirus opryszczki, wirus zapalenia wątroby typu C i HIV. Te wirusy mogą atakować mięsień sercowy, co prowadzi do jego powstania w jego rejonie stanu zapalnego.
• Zakażenia bakteryjne: Rzadziej, zapalenie mięśnia sercowego może być spowodowane zakażeniami bakteryjnymi, takimi jak Chlamydia, Mycoplasma, czy bakterie Streptococcus.
• Zakażenia grzybicze: W niektórych przypadkach, grzyby mogą spowodować zapalenie mięśnia sercowego, zwłaszcza u osób z osłabionym układem odpornościowym.
• Zakażenia pasożytnicze: Niektóre pasożyty mogą również wywołać zapalenie mięśnia sercowego, chociaż jest to rzadsze niż w przypadku zakażeń wirusowych czy bakteryjnych.
• Reakcje autoimmunologiczne: Czasami układ odpornościowy może błędnie zidentyfikować komórki mięśnia sercowego jako obce i zaatakować je, co prowadzi do stanu zapalnego.
• Zatrucia chemiczne: Ekspozycja na niektóre toksyny, jak np. alkohol, kokaina, czy chemikalia, może prowadzić do zapalenia mięśnia sercowego.

Jakie są objawy zapalenia mięśnia sercowego?

Objawy zapalenia mięśnia sercowego mogą być różnorodne i mogą się różnić w zależności od przyczyny, stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnych cech pacjenta. Poniżej znajdują się najczęstsze objawy, na które należy zwrócić uwagę:

• Ból w klatce piersiowej: Może być ostro odczuwalny lub bardziej tępy, przypominający ucisk lub dyskomfort. Niektórzy pacjenci mogą opisywać uczucie ściskania lub ciężkości w klatce piersiowej.
• Problemy z oddychaniem: Pacjenci mogą odczuwać duszność, zwłaszcza podczas wysiłku lub gdy leżą płasko. Może to być związane z osłabieniem mięśnia serca i zmniejszoną zdolnością do pompowania krwi.
• Męczliwość i osłabienie: Zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do ogólnego uczucia zmęczenia i osłabienia, nawet przy wykonywaniu codziennych czynności.
• Kołatanie serca lub nieregularne tętno (arytmia): Niektórzy pacjenci mogą doświadczać silnego kołatania serca lub nieregularnego tętna, co może być spowodowane zaburzeniami rytmu serca.
• Obrzęk kończyn: W zaawansowanych przypadkach, zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do zastoinowej niewydolności serca, co objawia się obrzękiem kończyn, szczególnie kostek i nóg.
• Grypopodobne objawy: Zapalenie mięśnia sercowego może również wiązać się z objawami grypopodobnymi, takimi jak gorączka, bóle mięśni, bóle stawów oraz ogólne złe samopoczucie.

Warto zauważyć, że objawy zapalenia mięśnia sercowego mogą być subtelne lub łatwo mylone z innymi schorzeniami, dlatego ważne jest, aby zawsze skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia niepokojących objawów. Zdiagnozowanie zapalenia mięśnia sercowego wymaga zazwyczaj badania lekarskiego, badań laboratoryjnych, takich jak badanie krwi i markerów zapalenia, oraz badań obrazowych, takich jak elektrokardiogram (EKG) czy badanie echokardiograficzne.

Jak leczyć zapalenie mięśnia sercowego?

Leczenie zapalenia mięśnia sercowego zależy głównie od przyczyny choroby, stopnia zaawansowania oraz ewentualnych powikłań. Oto kilka ogólnych strategii terapeutycznych stosowanych w leczeniu zapalenia mięśnia sercowego:

• Leki przeciwzapalne: W przypadku zapalenia mięśnia sercowego o podłożu zapalnym, lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwzapalnych, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kortykosteroidy, aby zmniejszyć stan zapalny i złagodzić objawy.
• Leki przeciwwirusowe lub przeciwbakteryjne: Jeśli zapalenie mięśnia sercowego jest spowodowane zakażeniem wirusowym lub bakteryjnym, lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwwirusowych lub przeciwbakteryjnych w celu zwalczania infekcji.
• Leki przeciwbólowe: W celu złagodzenia bólu związanego z zapaleniem mięśnia sercowego, mogą być zalecane leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne.
• Leki kardioprotekcyjne: W przypadku zapalenia mięśnia sercowego, który prowadzi do osłabienia mięśnia serca lub zaburzeń rytmu serca, lekarz może przepisać leki kardioprotekcyjne, takie jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), beta-blokery lub leki przeciwarytmiczne, aby poprawić funkcję serca.
• Leki immunosupresyjne: Jeśli zapalenie mięśnia sercowego jest spowodowane reakcją autoimmunologiczną, lekarz może przepisać leki immunosupresyjne w celu zmniejszenia aktywności układu odpornościowego i zapobieżenia dalszym uszkodzeniom mięśnia sercowego.
• Odpoczynek i unikanie wysiłku fizycznego: W okresie ostrego zapalenia mięśnia sercowego ważne jest zachowanie spokoju i unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego, aby dać sercu szansę na odpoczynek i regenerację.
• Leczenie szpitalne: W przypadku poważnych przypadków zapalenia mięśnia sercowego, które prowadzą do poważnych objawów, takich jak niewydolność serca, arytmie serca lub zaburzenia przewodzenia, może być konieczne leczenie szpitalne, włączając w to monitorowanie parametrów życiowych i leczenie objawowe.

Ważne jest, aby leczenie zapalenia mięśnia sercowego było dostosowane do indywidualnych potrzeb i okoliczności pacjenta oraz prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zapalenie mięśnia sercowego, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem w celu postawienia diagnozy i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia.

Gdzie szukać pomocy?

Istnieje obecnie wiele organizacji pozarządowych, które aktywnie wspierają osoby cierpiące na choroby serca, w tym zapalenie mięśnia sercowego. Jedną z nich ich Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha”.

Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha” aktywnie realizuje swoje cele poprzez różnorodne działania o charakterze edukacyjnym, informacyjnym i wspierającym chorych.  Stowarzyszenie angażuje się między innymi w inspirowanie i propagowanie nowoczesnych metod informowania pacjentów o możliwościach zapobiegania chorobom serca, nawiązywanie współpracy z instytucjami medycznymi, wspieranie prac badawczych oraz utrzymywanie kontaktów z innymi organizacjami kardiologicznymi na całym świecie.

Autor: Europejskie Stowarzyszenie Pacjentów z Chorobami Sercowo-Naczyniowymi „Serce na Banacha”

Dotychczas w Unii Europejskiej do obrotu dopuszczono 3 szczepionki przeciwko COVID-19 firm: Pfizer/BioNTech, Moderna oraz Oxford-AstraZeneca.

Z czego składa się szczepionka ?

Zarówno szczepionka na COVID-19 firmy Pfizer/BioNtech jak i Moderna zawierają jednoniciowy informacyjny RNA (ang. messenger RNA, mRNA), który koduje białko odpowiedzialne za wniknięcie wirusa do komórki człowieka (ang. Spike, S). Aby zapobiec przedwczesnej degradacji, mRNA  jest „zapakowane” w lipidową nanocząsteczkę.

Preparaty na bazie mRNA, to nowy rodzaj szczepionek. Dotychczas znane i stosowane szczepionki, zawierały w swoim składzie inaktywowane, bądź osłabione drobnoustroje lub ich fragmenty (tak zbudowane są rosyjska oraz chińska szczepionka na COVID-19 kolejno SPUTNIK-V i SINOVAC — te szczepionki jednak nie zostały zaakceptowane w Europie) [1-3].

Jak działa szczepionka mRNA na COVID-19?

mRNA nie jest samo w sobie szczepionką – jest informacją na temat szczepionki, która zostanie „wyprodukowana” w organizmie. Po wniknięciu mRNA do komórki zaczyna ona produkować wirusowe białko S. Wytworzone białko jest prezentowane na powierzchni komórki, a układ odpornościowy rozpoznaje je jako obce. Prowadzi to do wzbudzenia odpowiedzi immunologicznej zarówno ze strony limfocytów B jak i T. W ten sposób powstają przeciwciała i tzw. pamięć komórkowa, które zapewniają ochronę przed zachorowaniem na COVID-19 [1], [2].

Dla kogo przeznaczona jest szczepionka na COVID-19 ?

Ze szczepionki firmy Pfizer/BioNTech mogą skorzystać dorośli i młodzież powyżej 16 roku życia, natomiast z preparatu Moderna –  osoby dorosłe. Aktualnie brak badań na temat skuteczności i bezpieczeństwa preparatów w grupach wiekowych poniżej 16 (Pfizer/BioNTech) i 18 lat (Moderna) [1], [2].

Szczepionka na COVID-19 – dawkowanie

Obydwie szczepionki wymagają podania dwóch dawek w odstępach czasowych (w przypadku szczepionki Pfizer/BioNTech po 3 tygodniach, natomiast szczepionki firmy Moderna – po 4 tygodniach). Osoby, które otrzymały pierwszą dawkę szczepionki danego producenta – drugą dawkę powinny otrzymać również z tej samej firmy. Jest to istotne, aby pozytywnie ukończyć cykl szczepień [1], [2].

Kto nie powinien się szczepić?

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, nie zaleca się szczepień w grupie kobiet ciężarnych oraz kobiet karmiących piersią. Mimo że dotychczasowe badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na ciążę, rozwój zarodka lub płodu, szczepienia w tej grupie nie są zalecane ze względu na zbyt małą ilość danych.

To samo dotyczy kobiet karmiących. Nie zbadano dotychczas, czy szczepionka przenika do mleka kobiecego i jaki mogłaby mieć wpływ na karmione dziecko. W tym przypadku należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Zaleca się także odroczyć szczepienie u osób z ostrą chorobą infekcyjną, przebiegającą z wysoką gorączką (np. grypa) [1], [2].

Czy osoby, które chorowały na COVID-19 powinny się zaszczepić?

Szczepienie przeciwko COVID-19 zaleca się także dla tzw. ozdrowieńców. Szczepienie dla nich bezpieczne i co najważniejsze – minimalizuje ryzyko ponownego zachorowania na tę chorobę. W tym przypadku można się zaszczepić nie wcześniej niż 4 tygodnie od zachorowania, a optymalnie do 3 miesięcy od zachorowania lub w najbliższym możliwym terminie [1], [2].

Dlaczego warto się zaszczepić na COVID-19?

Po przejściu cyklu szczepień (otrzymanie 2 dawek szczepionki), uzyskuje się odporność na poziomie 95%. Istotne jest, aby zaszczepiło się jak najwięcej osób w celu uzyskania tzw. odporności populacyjnej – jest to forma ochrony przed chorobą zakaźną. Jeśli znaczna część danej populacji zaszczepi się, zapewni ochronę osobnikom niechronionym – tym którzy z różnych względów nie mogą się zaszczepić. Łańcuch transmisji zakażeń zostanie przerwany, co spowoduje zatrzymanie lub opóźnienie przenoszenia wirusa.

Najczęstsze mity dotyczące szczepionek na COVID-19, czyli czego się boimy?

Mit 1. Szczepionka może modyfikować genom osoby zaszczepionej

Materiałem genetycznym u człowieka jest dwuniciowy DNA, znajdujący się w jądrze komórkowym. Zawarte w szczepionce mRNA nie ma możliwości połączenia się z ludzkim DNA. Wynika to z faktu, że DNA i RNA są biochemicznie różnymi związkami. Dodatkowo mRNA ze szczepionki nie przenika do jądra komórkowego człowieka – proces biosyntezy białka wirusa, odbywa się w cytoplazmie komórki. Brak jest też w organizmie człowieka enzymu, który przetłumaczyłby kod RNA szczepionki na DNA [5], [6].

Mit 2. Szczepionka na COVID-19 powstała zbyt szybko i źle ją przebadano

Technologia szczepionek opartych o mRNA była intensywnie rozwijana przez ostatnie lata m.in. firma Moderna, która powstała w 2010 roku, zajmowała się wdrażaniem tego rozwiązania, stąd też jej nazwa ModeRNA. Dlatego w momencie poznania genomu wirusa, wyprodukowanie szczepionki zajęło kilka dni. Resztę czasu poświęcono na badania nad jej bezpieczeństwem i skutecznością.

Mit 3. Szczepionka nie jest bezpieczna i powoduje niekorzystne skutki zdrowotne, które pojawią się w odległym czasie

Badania kliniczne opisywanych preparatów, przeprowadzano na grupie kilkudziesięciu tysięcy osób i nie wykazano żadnych poważnych skutków ubocznych. Co więcej, do chwili obecnej na świecie zaszczepiono kilkadziesiąt milionów ludzi. Nie zaobserwowano, aby wystąpił, chociażby jeden zgon związany ze szczepieniem. Doszło jedynie do kilku przypadków ciężkiej reakcji anafilaktycznej (mniej niż 1 na 100 tys.). Natomiast ze względu na to, że są to preparaty nowe, nie poznano jeszcze odległych skutków. Wydaje się jednak — biorąc pod uwagę mechanizm działania szczepionek za mało prawdopodobne, aby doszło do długofalowych, poszczepiennych powikłań.

Szczepionka firmy AstraZeneca — aktualizacja

29 stycznia 2021, do preparatów zaakceptowanych w Unii Europejskiej dołączyła szczepionka firmy AstraZeneca, która różni się od szczepionek firm Pfizer/BioNTech oraz Moderna. Jest to tzw. szczepionka wektorowa. Składa się z adenowirusa (służącego jako wektor), który dzięki odpowiednim modyfikacjom, zawiera kod genetyczny pozwalający na syntezę białka S. Po dostarczeniu go do organizmu człowieka wspomniane białko jest produkowane. Rozpoznawane jest jako obce przez układ odpornościowy i wytwarza się odpowiedź immunologiczna.

Szczepionka jest przeznaczona dla osób od 18. roku życia. Do ukończenia cyklu szczepień wymagane jest podanie 2 dawek (druga dawka powinna być podana między 4., a 12. tygodniem od podania pierwszej). Skuteczność szczepionki oceniona na podstawie badań klinicznych to 60%. Jej zalety to niższy koszt zakupu w porównaniu do szczepionek na bazie mRNA oraz mniej rygorystyczne warunki przechowywania (w temperaturze 2-8°C, czyli w zwykłej lodówce) [7].

Szczepionka firmy Johnson&Johnson — aktualizacja

11 marca 2021 Europejska Agencja Leków (EMA) dopuściła do obrotu na terenie Unii Europejskiej kolejną szczepionkę firmy Johnson&Johnson. Należy ona do szczepionek wektorowych, podobnie jak preparat AstraZeneca. Jej mechanizm działania (tak samo jak w przypadku szczepionki AstraZeneca) wykorzystuje adenowirusa, jako wektor, który dzięki modyfikacjom posiada kod genetyczny, kodujący białko S koronawirusa.

Niewątpliwie zaletą tej szczepionki jest fakt, że wymaga podania tylko 1 dawki. To nowość, wszystkie poprzednie dopuszczone w Unii Europejskiej szczepionki wymagały 2 dawek. Kolejną zaletą są mało wymagające warunki przechowywania, wystarczy temperatura zwykłej lodówki (2-8 °C). Skuteczność szczepionki wykazana w badaniach klinicznych to 66% [8].

SARS-CoV-2 towarzyszy nam już od kilku lat. Przez ten czas, ten niechciany gość nauczył nas, że w starciu z infekcją nowym beta-koronawirusem najmniejsze szanse mają osoby starsze, otyłe i z chorobami przewlekłymi. Jest to grupa ludzi, których układ odpornościowy jest mocno osłabiony. Wraz z wiekiem spada ilość limfocytów, białych krwinek odpowiedzialnych za walkę z patogenami i produkujących przeciwciała. Natomiast otyłość powoduje stale utrzymujący się stan zapalny i może prowadzić do rozwoju cukrzycy. Nadciśnienie i cukrzyca osłabiają zdolność do produkcji immunoglobulin, czyli przeciwciał. Upośledzają również syntezę białek obronnych organizmu. To tłumaczy większą wrażliwość pewnej grupy pacjentów na zachorowanie i gorsze rokowania w COVID-19.

Jak nasza dieta wpływa na odporność?

Wielu naukowców utrzymuje, że powodzenie leczenia infekcji zależy od tzw. czynników gospodarza. Jeśli organizm jest w stanie zapewnić odpowiednią odpowiedź immunologiczną na zakażenie, to zastosowane leki mają większą szansę na skuteczne działanie. Bardzo ważnym elementem wspierającym nasz układ odpornościowy jest zdrowa dieta. W dobie problemów ze wzrostem antybiotykooporności wśród bakterii podjęto badania wpływu suplementacji witaminy D i fenylomaślanu na ewentualne zmniejszenie zapotrzebowania na leki przeciwbakteryjne. Pierwsze pozytywne wyniki takich badań odnotowano już kilka lat temu w terapii gruźlicy. Okazuje się jednak, że witamina D wykazuje uniwersalną skuteczność w każdym typie infekcji.

Czy witamina D3 zmniejsza zachorowanie na COVID-19?

Witamina D to grupa związków, które działają jak hormony. Najważniejsza z nich to witamina D3, która pomaga w produkcji białek odpornościowych, takich jak katelicydyna. Te białka chronią nas przed wirusami i bakteriami.

Zachowując dystans społeczny i stosując maski, redukujemy ilość ewentualnie przyjętego wirusa SARS-CoV-2. Jeśli nasza wstępna bariera dla patogenów tzw. nieswoisty układ odpornościowy funkcjonuje poprawnie, to istnieje szans, że “nie wpuści intruza do środka”. Białka odpornościowe takie jak wspomniana katelicydyna czy defensyny działają przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie.

Aktywna forma witaminy D3 działa na wiele elementów naszego układu odpornościowego. Jest odpowiedzialna za prawidłową produkcję przeciwciał, ponieważ reguluje funkcje białych krwinek. Dodatkowo ma zdolność do wyciszania nadmiernej odpowiedzi zapalnej, jaka może pojawiać się w przebiegu COVID-19.

Co mówią badania naukowe na temat witaminy D3?

Nic więc dziwnego, że w wielu badaniach stwierdza się pozytywny wpływ suplementacji witaminy D3 na przeżywalność i łagodniejszy przebieg infekcji SARS-CoV-2. Badania niemieckie wskazują na 15-krotnie wyższą potrzebę wentylacji mechanicznej oraz podłączenie do respiratora osób zakażonych, mających niski poziom cholekalcyferolu (witaminy D3). Dane francuskie i hiszpańskie wskazują na ok. 30-krotnie mniejsze ryzyko konieczności włączenia intensywnej opieki medycznej w warunkach szpitalnych u osób suplementujących witaminę D3. Również w opublikowanym w grudniu, angielskim badaniu zaobserwowano 7-krotny spadek śmiertelności u najbardziej zagrożonych pacjentów przyjmujących cholekalcyferol w trakcie COVID-19.

Czy sama witamina D3 wystarczy ?

Wszystkie te informacje potwierdzają amerykańskie badania. Naukowcy z University of California odkryli, że sama suplementacja witaminy D3 nie wystarcza. Aby witamina D3 była aktywna, musi zostać przetworzona do postaci 1,25-dihydroksycholekalcyferolu, co wymaga udziału bakterii jelitowych. Te badania pokazują, że aktywna witamina D3 i zdrowa flora jelitowa, bogata w bakterie Lactobacillus i Bifidobacterium, są kluczowe. Bakterie te produkują maślan, który pomaga w utrzymaniu zdrowych jelit i metabolizmie witaminy D3 [3].

Co jeść przy covidzie?

Zdrowa dieta wpływa na poziom naszej odporności. Witaminę D3 potrafimy wytworzyć sami pod wpływem światła słonecznego. Ale jej ilość, szczególnie jesienno-zimową porą jest niewielka. Głównym źródłem pozostaje więc pożywienie, szczególnie tłuste ryby, jaja czy grzyby. Wiele osób może jednak mieć problem z uzupełnieniem poziomu witaminy samą dietą, dlatego należy rozważyć suplementację wspartą dobrym probiotykiem. Sugerowane jest regularne stosowanie stałych, referencyjnych dawek. Przyjmowana rzadziej, ale w większej dawce nie wykazuje oczekiwanej aktywności. Wynika to z tego, że organizm stara się usunąć zbyt dużą ilość cholekalcyferolu. Istnieje też ryzyko, że przedawkowana okaże się szkodliwa.

Obecnie przyjmuje się, że maksymalna, dobowa ilość witaminy D3 dla poszczególnych grup pacjentów wynosi:

• 600- 800 IU dla dzieci do 1. roku życia;
• 1000 IU u dzieci do 10. roku życia;
• 2000 IU dzieci powyżej 11 lat i dorośli.
• 4000 IU osoby otyłe.

Podsumowanie

Odpowiednia dieta może wspierać odporność i zmniejszać ryzyko zachorowania na COVID-19. Spożywanie pokarmów bogatych w witaminy, minerały i przeciwutleniacze wzmacnia układ odpornościowy. Kluczowe jest również utrzymanie zdrowej flory jelitowej, co również wpływa na ogólną odporność organizmu.

Szczepionka na Covid-19 firmy Johnson&Johnson — jakie ma zalety?

Niewątpliwą zaletą szczepionki firmy Johnson&Johnson są „łagodne” warunki przechowywania, które istotnie ułatwiają jej transport. Może ona być przechowywana nawet 3 miesiące po rozmrożeniu w temperaturze od 2°C do 8°C, czyli w takich warunkach, jakie panują w naszych lodówkach. W temperaturze -20°C jej trwałość wynosi 2 lata. Co więcej, jest to pierwsza szczepionka na Covid-19, która wymaga tylko jednej dawki. Jej skuteczność wynosi 67%. Co ważne, przeznaczona jest wyłącznie dla osób, które ukończyły 18. rok życia [1,2] (Czytaj także: Szczepionki na Covid-19 w pigułce).

Skuteczność szczepionki na Covid-19 firmy Johnson&Johnson

Ocena skuteczności wektorowej szczepionki firmy Johnson&Johnson była prowadzona na ponad 44 tysiącach ochotników. Wyniki były jednoznaczne — produkt ten po 28 dniach od podania zmniejszył ryzyko zachorowania na Covid-19 o 66%. Co ciekawe, początek ochrony obserwowano już po upływie 2 tygodni od podania leku. Szczepionka ta chroni przed ciężkim przebiegiem choroby, niezależnie od regionu geograficznego, wieku pacjenta i od wariantu wirusa [2,3] (Czytaj także: Szczepionki przeciwko Covid-19 – podział, mechanizmy działania i przechowywanie).

Czy szczepionka jest bezpieczna dla kobiet w ciąży i karmiących piersią?

Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na ciążę po zastosowaniu szczepionki firmy Johnson&Johnson. Niemniej, nie przeprowadzono podobnych badań na kobietach w ciąży. W związku z tym, podanie szczepionki ciężarnym jest możliwe wówczas, gdy potencjalne korzyści zdrowotne będą przeważały nad ewentualnym ryzykiem dla matki i płodu. Do tej pory nie wiadomo, czy szczepionka przenika do kobiecego mleka. Przeprowadzone na zwierzętach badania nie wykazały wpływu na płodność [1].

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po szczepionce firmy Johnson&Johnson?

Analizę bezpieczeństwa i potencjalnych działań niepożądanych przeprowadzono po 2 miesiącach od szczepienia. Najwięcej pacjentów, bo aż 48,6%, zgłaszało ból w miejscu wstrzyknięcia. Inne, najczęstsze działania niepożądane po szczepionce na Covid-19 firmy Johnson&Johnson to:

• bóle głowy (38,9%);
• zmęczenie (38,2%);
• bóle mięśni (33,2%);
• nudności (14,2%);
• temperatura ciała powyżej 38,0°C (9%).

Większość wyżej wymienionych działań niepożądanych wystąpiła w ciągu 1-2 dni po przyjęciu szczepionki na Covid-19 firmy Johnson&Johnson [1].

• Jak działa innowacyjna szczepionka na COVID-19 w formie plastra
• Dlaczego szczepionka COVID Emergex może zapewnić długotrwałą odporność
• Jakie są główne zalety szczepienia na COVID-19 przez skórę
• Kiedy będzie dostępna nowa szczepionka przeciwko COVID-19
• Jak przebiega badanie kliniczne przełomowej szczepionki COVID

Nową szczepionkę na COVID-19 opracowuje firma Emergex Vaccines Holding Limited z Wielkiej Brytanii. 15 listopada 2021 roku ogłosili, że otrzymali zgodę na rozpoczęcie I fazy badania klinicznego. W badaniach pierwszej fazy ocenia się bezpieczeństwo oraz tolerancje pacjentów na badany produkt leczniczy. Ta szczepionka COVID różni się znacząco od dotychczas dostępnych preparatów, oferując nowe podejście do walki z koronawirusem.

Jak przeprowadzane jest badanie kliniczne I fazy nad szczepionką przeciwko COVID-19?

Badanie I fazy to podwójnie ślepe, randomizowane i kontrolowane badanie porównawcze. Uczestnicy badania będą przydzielani losowo oraz nie będą wiedzieli, czy podawana im jest testowana szczepionka na COVID-19, czy placebo. Personel również nie będzie posiadał informacji, którzy pacjenci testują szczepionkę. Badanie będzie prowadzone w Center for Primary Care and Public Health na Uniwersytecie w Lozannie, w Szwajcarii i weźmie w nim udział 26 osób. Badania mają się rozpocząć na początku stycznia 2022 roku. Ten etap jest kluczowy dla rozwoju każdej nowej szczepionki COVID, ponieważ pozwala ocenić jej podstawowe bezpieczeństwo.

Profesor Blaise Genton, główny badacz powiedział “Chociaż obecne szczepienia Covid poczyniły znaczne postępy w zmniejszaniu śmiertelności i zachorowalności wyzwania wciąż pozostają, zwłaszcza w przypadku rozwoju nowych wariantów. To ekscytujące, nowe podejście naukowe do opracowania szczepionki przeciwko SARS-CoV-2 uwzględnia potrzebę wytworzenia odpowiedzi komórek T w celu wywołania długotrwałej odporności. Z niecierpliwością czekamy na ocenę wyników, gdy będą one dostępne.”

Jak działa innowacyjna szczepionka Emergex przeciwko COVID-19?

Szczepionka Emergex ma na celu pobudzenie limfocytów T CD8+ do generowania cytotoksycznych limfocytów T w celu zabicia komórek zainfekowanych wirusem. Limfocyty T zabijają komórkę, zanim wyprodukuje ona nowe wirusy. W efekcie szczepionka ma zapobiegać replikacji wirusa i chorobie oraz łagodzić objawy i zdolność do przenoszenia się wirusa między osobami. Dlatego szczepionki Emergex mogą okazać się skuteczniejsze wobec szybko mutujących wirusów. Obecne szczepionki przeciwko Covid-19 wywołują głównie odpowiedź przeciwciał, która z czasem słabnie, co oznacza, że ludzie potrzebują szczepień przypominających.

Jakie są zalety szczepionki na COVID-19 w formie plastra?

Szczepionki Emergex można podawać przez skórę przy użyciu mikroigieł, co stanowi rewolucyjne podejście w szczepionkach Covid. Szczepionki zachowują stabilność w temperaturze pokojowej otoczenia przez ponad trzy miesiące. Stabilność szczepionki w temperaturze pokojowej wpłynie pozytywnie na jej dystrybucje. Ta właściwość może znacząco ułatwić logistykę szczepień Covid, szczególnie w krajach rozwijających się, gdzie przechowywanie szczepionek w niskich temperaturach stanowi wyzwanie.

Kiedy będzie dostępna nowa szczepionka przeciwko COVID-19?

Wstępne wyniki badania mogą ukazać się w czerwcu 2022 roku. Jednak na szczepionkę Emergex w formie plastra trzeba będzie poczekać minimum do 2025 roku. Ten długi okres oczekiwania jest typowy dla rozwoju nowych szczepionek Covid, które muszą przejść wszystkie fazy badań klinicznych, aby udowodnić swoją skuteczność i bezpieczeństwo. Mimo tego długiego procesu, potencjał tej szczepionki na Covid-19 do zapewnienia długotrwałej ochrony bez konieczności dawek przypominających czyni ją bardzo obiecującą opcją w walce z pandemią.

Podsumowanie

Szczepionka na Covid-19 w formie plastra opracowana przez firmę Emergex stanowi przełomowe rozwiązanie w walce z koronawirusem. W przeciwieństwie do obecnych szczepionek Covid, które działają głównie na poziomie przeciwciał, ta innowacyjna szczepionka przeciwko Covid-19 aktywuje limfocyty T, zapewniając potencjalnie długotrwałą odporność. Szczepienia Covid w formie plastra oferują również praktyczne korzyści – stabilność w temperaturze pokojowej i łatwe podawanie przez skórę. Choć na dostępność tej szczepionki Covid będziemy musieli poczekać do 2025 roku, jej potencjał do eliminacji konieczności dawek przypominających może zrewolucjonizować programy szczepień przeciwko COVID-19 na całym świecie.

Najczęściej zadawane pytania o szczepionkę Emergex

Źródło: https://emergexvaccines.com/emergex-announces-approval-to-initiate-phase-i-clinical-trial-of-its-next-generation-covid-19-vaccine-candidate/

Laktoferyna to białko, które wiąże jony żelaza i należy do grupy transferyn. Pomaga w przyswajaniu żelaza w jelitach i ma szerokie działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. Wspiera także wzrost korzystnych bakterii probiotycznych w jelitach. Naturalnie występuje w mleku i jest przedmiotem intensywnych badań naukowców ze względu na swoje potencjalne zastosowania i korzyści zdrowotne [1].

Gdzie w organizmie produkowana jest laktoferyna?

Laktoferyna występuje w małych ilościach w większości płynów ustrojowych, takich jak ślina, łzy, katar i płyny jelitowe (np. żółć). Jest wytwarzana i wydzielana przez błonę śluzową oraz neutrofile (komórki układu odpornościowego). W najwyższym stężeniu (ok. 7 g/l) znajduje się w ludzkiej siarze (pierwsze mleko matki). Uwalnianie laktoferyny pobudzają bodźce zapalne [2].

Kiedy warto stosować laktoferynę?

Laktoferynę warto stosować, gdy chcesz wzmocnić układ odpornościowy, zwłaszcza podczas infekcji wirusowych lub bakteryjnych. Jest pomocna w poprawie przyswajania żelaza, co jest szczególnie korzystne dla osób z niedoborem tego pierwiastka. Może również wspierać zdrowie jelit, promując wzrost korzystnych bakterii probiotycznych. Dodatkowo, jej właściwości przeciwzapalne mogą być korzystne w łagodzeniu stanów zapalnych organizmu.

Jakie właściwości ma laktoferyna?

Jak wspomniano powyżej, jest wiele istotnych właściwości laktoferyny, które korzystnie wpływają na naszą odporność i na nasze zdrowie.

Właściwości przeciwbakteryjne laktoferyny

Laktoferyna pomaga w walce z bakteriami na różne sposoby. Wiąże żelazo, którego bakterie potrzebują do wzrostu, a co za tym idzie – hamuje ich rozwój. Działa także bakteriobójczo, łącząc się z toksyną bakteryjną (LPS), co zmniejsza stan zapalny i chroni tkanki przed uszkodzeniem. Laktoferyna destabilizuje również błonę bakterii, co pozwala innym substancjom, takim jak lizozym, łatwiej je zniszczyć. Wzmacnia również zdolność organizmu do usuwania bakterii, wspomaga ich apoptozę (programowaną śmierć) i blokuje wejście drobnoustrojów do komórek. Laktoferyna ma także właściwości przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybicze [3,4].

Właściwości immunomodulujące laktoferyny

Laktoferyna wspiera różnicowanie, dojrzewanie, aktywację, migrację i rozmnażanie komórek układu odpornościowego, takich jak limfocyty B, neutrofile, makrofagi i komórki dendrytyczne. Badania pokazują, że jej podanie zmniejsza częstość infekcji u dzieci. Co ważne, nie zaobserwowano działań niepożądanych nawet u noworodków [5,6].

Laktoferyna a SARS-CoV-2

Szybkie rozprzestrzenianie się pandemii SARS-CoV-2 stało się na świecie poważnym problemem zdrowotnym. Naukowcy wciąż szukają środków terapeutycznych skutecznych w zapobieganiu i leczeniu infekcji SARS-CoV-2. Laktoferyna wykazuje działanie przeciwwirusowe, co wskazuje, że może znaleźć zastosowanie w przypadku zachorowania na SARS-CoV-2. Ponadto laktoferyna wykazuje lepszy profil bezpieczeństwa w porównaniu z innymi lekami przeciwwirusowymi [7].

Podczas infekcji wirusowych stężenie żelaza w ciele może się zaburzyć. Nadmiar żelaza sprzyja rozwojowi wirusów i zaostrza stany zapalne. Laktoferyna pomaga zmniejszyć poziom żelaza w płucach podczas zakażeń, co jest obiecującym kierunkiem badań. Może również chronić przed zakażeniem koronawirusem, zapobiegając wniknięciu wirusa. Dodatkowo, zmniejsza produkcję cytokin prozapalnych, co pomaga uniknąć burzy cytokinowej, szczególnie groźnej dla pacjentów z cukrzycą podczas infekcji Covid-19 [8,9].

Niektóre badania wykazały, że laktoferyna może chronić przed zachorowaniem na COVID-19 [10]. Dlatego sądzi się, że mleko matki, które zawiera znaczne ilości tego białka, może zapewnić noworodkowi ważną ochronę przed nowym koronawirusem SARS-CoV-2 [11]. Nadal potrzebne są badania, które potwierdziły aktywność i skuteczność laktoferyny.

Laktoferyna w schorzeniach skórnych

Laktoferynę bada się także pod kątem przydatności w leczeniu chorób skóry. Dzięki zdolności hamowania produkcji melaniny w melanocytach jest ona potencjalnym kandydatem do zastosowania jako środek redukujący przebarwienia [13].

Laktoferyna wspomaga wzrost i migrację komórek skóry oraz zwiększa produkcję kolagenu i kwasu hialuronowego. Badania laboratoryjne pokazują, że wspiera ona procesy gojenia ran. Suplementacja laktoferyną przynosi również korzyści w leczeniu chorób skórnych, takich jak trądzik, łuszczyca i owrzodzenia cukrzycowe [14,15].

Jakie są preparaty z laktoferyną bez recepty?

Laktoferyna do stosowania doustnego występuje jako suplement diety zarówno w kroplach, saszetkach i kapsułkach. Została też dodana do pastylek na gardło Fiorda. Laktoferyna do aplikacji na skórę jest głównym składnikiem kremu Keladerm, a także jej 6% stężenie deklaruje producent Endvir Simlex — kremu na opryszczkę. Na rynku dostępny jest również GripStop — krople do nosa.

Jakie skutki uboczne ma laktoferyna?

Skutki uboczne laktoferyny są nieliczne, ponieważ jest ona uznawana raczej za bezpieczną substancję. U niektórych osób może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, zaparcia, nudności czy wzdęcia. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak wysypka, świąd czy obrzęk. Dla większości ludzi, szczególnie przy stosowaniu zalecanych dawek, laktoferyna jest dobrze tolerowana i bezpieczna do użycia.

Jak długo można stosować laktoferynę?

Stosowanie laktoferyny może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od potrzeb i zaleceń lekarza. Jest bezpieczna do długotrwałego stosowania, zwłaszcza w przypadku suplementacji w celu wspierania odporności lub leczenia konkretnych schorzeń. Ważne jest jednak, aby zawsze przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania.

Podsumowanie

Mimo że na rynku brakuje zarejestrowanego leku zawierającego laktoferynę i wciąż czekamy badania potwierdzające jej skuteczność u dorosłych, dotychczasowe doniesienia są bardzo obiecujące. Być może ta naturalnie produkowana w organizmie cząsteczka przy dodatkowej suplementacji może nas ochronić jeszcze bardziej.