Pogorszenie wyglądu skóry wraz z wiekiem nie jest tylko problemem kosmetycznym czy wpływającym negatywnie na jakość życia. Często niesie ze sobą również ryzyko wystąpienia łagodnych dolegliwości jak np. świąd skóry, do nawet bardzo poważnych skutków klinicznych, jakim są choroby nowotworowe.

Zmiany skórne mogą być pierwszym symptomem rozwijającej się poważniejszej choroby — w związku z tym nie wolno ich bagatelizować [1].

Zmiany skórne obserwowane wraz z wiekiem:

• słabsze ukrwienie;
• odwodnienie, które powoduje uporczywą suchość i wrażliwość wraz z podatnością na pęknięcia i infekcje;
• zwiotczenie;
• cieńszy naskórek, mniej oporny np. na zadrapania, skaleczenia;
• utrata włókien kolagenowych;
• zmniejszenie liczby gruczołów potowych i łojowych;
• wzrost szorstkości skóry. 

Przebarwienia i odbarwienia skóry

Z powodu zaburzeń poszczególnych etapów powstawania i transportu melaniny (pigmentu skóry), które postępują z wiekiem, występuje ryzyko powstania odbarwień i przebarwień skóry. Te zmiany skórne mogą wystąpić punktowo lub zajmować całe ciało.

Przyczyn przebarwień można doszukiwać się w:

• niewydolności kory nadnerczy;
• nadczynności kory nadnerczy;
• nadczynności tarczycy;
• nowotworach;
• niedoborach witamin;
• chorobach nerek;
• chorobach wątroby;
• zaburzeniach metabolicznych np. hemochromatozie, czyli nadmiernemu kumulowaniu się żelaza w organizmie. 

Ścieńczenie skóry 

U osób w podeszłym wieku dochodzi do ścieńczenia warstwy naskórka, co powoduje zwiększenie przepuszczalności skóry. Cieńsza skóra jest bardziej narażona na urazy i podrażnienia. Wydłużeniu ulega również cykl powstawania nowych komórek naskórka, co dodatkowo powoduje spowolnienie procesu gojenia się ran.

Świąd skóry 

Nadmierne przesuszenie skóry może powodować świąd. Ten o charakterze uogólnionym może pojawiać się przy dysfunkcjach w pracy tarczycy, chorobach nowotworowych, cukrzycy, niedoborze żelaza, zapaleniu wątroby czy przewlekłej niewydolności nerek.

Ulgę mogą przynieść preparaty nawilżające z gliceryną lub mocznikiem. W leczeniu świądu skuteczny jest również polidokanol (preparaty Emolium z serii P lub L3 Prurigo).

Owrzodzenia podudzi 

Występują najczęściej u osób starszych, szczególnie u kobiet. Spowodowane są zaburzeniami krążenia żylnego. Zastój w krążeniu początkowo powoduje obrzęk, wspomniane wcześniej ścieńczenie skóry, wynaczynienie krwi i odkładanie się jej w okolicznych tkankach. W skórze, która jest zmieniona chorobowo, dochodzi do rozwoju owrzodzenia, które bardzo szybko może się powiększać. 

Dodatkowo, pod wpływem urazów mechanicznych owrzodzenia mogą nawracać. Z pewnością pomocne mogą okazać się opaski kompresyjne, różnego rodzaju okłady, aerozole o działaniu odkażającym oraz maści, które zawierają w swoim składzie antybiotyki (w przypadku wystąpienia obfitej i ropnej wydzieliny). Lekarz może przepisać również lek recepturowy do wykonania w aptece zawierający w swoim składzie azotan srebra. Niestety, w wielu przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Plamy soczewicowate

Powstają w procesie starzenia się skóry. Często określane są również mianem plam wątrobowych, które są skutkiem upośledzonego transport melaniny. Komórki barwnikowe posiadają zdolność do kumulacji, czego efektem jest powstawanie przebarwień.

Plamy są również spowodowane długotrwałym przyjmowaniem niektórych leków np. tych stosowanych w nadciśnieniu. Na szczęście pomocne w walce z nimi mogą być kosmetyki ze składnikami, które będą powodować ich utlenienie, oraz leki w postaci kremów i żeli z kwasem azelainowy (Acne-Derm, Skinoren). Plamy soczewicowate najczęściej zlokalizowane są na szyi, dekolcie oraz dłoniach.

Zmiany okołopaznokciowe oraz paznokciowe

Paznokcie osób starszych prawie zawsze tracą połysk, są zdecydowanie bardziej łamliwe, kruche co powoduje liczne pęknięcia, rozszczepianie płyta oraz powstawanie głębokich lub powierzchownych bruzd. Dlatego też nie zawsze zmiany w wyglądzie płytki paznokciowe świadczą o grzybicy paznokcia — bardzo często są po prostu podyktowane upływającym czasem.

Pleśniawki, drożdżyce i grzybice

Warto jednak w przypadku niepokojących objawów w wyglądzie paznokcia zwrócić się do lekarza specjalisty w celu postawienia prawidłowej diagnozy. Cukrzyca czy częsta antybiotykoterapia sprzyjają infekcjom grzybiczym, które również mogą umiejscowić się na płytce paznokciowej. Również u kobiet powszechne jest występowanie zmian drożdżakowych pod piersiami — można je jednak leczyć przede wszystkim preparatami przeciwgrzybiczymi, które dostępne są w aptece bez recepty [2,3,4].