Czym są afty?

Afty to małe, okrągłe i płytkie owrzodzenia, które pojawiają się wewnątrz jamy ustnej, na policzkach, języku, wargach lub gardle. Mogą one powodować ból lub uczucie pieczenia. Czasami może towarzyszyć im gorączka, powiększenie węzłów chłonnych i złe samopoczucie. Afty mogą trwać nawet do dwóch tygodni i często nawracać. Przyczyny ich powstawania mogą być różne, ale do najczęstszych należą:

• mechaniczne uszkodzenie błony śluzowej jamy ustnej np. w wyniku szczotkowania zębów lub jedzenia;
• choroby, takie jak celiakia, choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, mogą powodować nawracające afty;
• udowodniono skłonność dziedziczną do nawracających aft;
• nadmierny stres często powoduje pojawienie się aft [1,2].

Jakie składniki ma żel na afty? 

W żelach stosowanych na afty mogą być różne składniki. Będą one definiowały, w jaki sposób będzie działał dany preparat. Do najczęściej występujących substancji należą:

• hialuronian sodu — przyspiesza gojenie aft i redukuje występujące zmiany chorobowe;
• chlorheksydyna — zmniejsza ból wywołany przez aftę, nie przyspiesza jednak samego procesu gojenia;
• szałwia — działa ściągająco, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne w schorzeniach jamy ustnej;
• anestezyna — ma działanie znieczulające;
• salicylan choliny — działa miejscowo przeciwzapalnie i odrobinę przeciwbólowo;
• chlorek cetalkoniowy — ma działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne [3].

Jak stosować żele na afty?

W celu jak najskuteczniejszego i bezpiecznego stosowania żeli na afty warto stosować kilka prostych zasad. Do najważniejszych należą:

• warto przeczytać i zastosować się do instrukcji producenta, czyli zapoznać się z dawkowaniem, częstotliwością stosowania i czasem trwania terapii;
• przed użyciem żelu należy umyć dokładnie ręce, aby uniknąć wprowadzania chorobotwórczych drobnoustrojów do jamy ustnej;
• trzeba unikać użycia zbyt małej lub zbyt dużej ilości żelu, ponieważ może to wpływać na skuteczność leczenia;
• przed nałożeniem żelu warto upewnić się, że powierzchnia aft jest czysta, aby zapewnić lepsze wchłanianie i działanie substancji leczniczej;
• bezwzględnie należy unikać jedzenia i picia bezpośrednio po zastosowaniu żelu;
• trzeba regularnie stosować preparat;
• warto obserwować, czy stosowany preparat powoduje poprawę, jeżeli objawy się nasilają, należy skonsultować się z lekarzem [1,3].

Przegląd żeli stomatologicznych na afty

Na rynku dostępnych jest wiele żeli stomatologicznych stosowanych na afty. Przykładowe preparaty przedstawiono poniżej.

Aphtigel 0,1%, żel i Aphtigel Max 0,3%, żel

O produkcie 

• żel zawiera 0,1% lub 0,3% (Aphtigel Max) diglukonianu chlorheksydyny i 0,3% ekstraktu z szałwii lekarskiej;
• można stosować go nawet 3 razy dziennie;
• po zastosowaniu przez 30 minut nie należy spożywać posiłku;
• preparat może być stosowany przez osoby mające skłonność do występowania aft i pleśniawek [4].

Aphtihelp, żel

O produkcie 

• produkt zawiera diglukonian chlorheksydyny i hialuronian sodu;
• można stosować go kilka razy dziennie na zmianę chorobową (nie jeść i nie pić przez 20-30 minut), od 1 roku życia (stosowanie preparatu u dzieci poniżej 12. miesiąca życia należy skonsultować z lekarzem);
• wyrób medyczny może być stosowany przez osoby mające skłonność do występowania aft i pleśniawek oraz zmian występujących w obrębie ust, jak zajady lub opryszczka [5].

Dezaftan med, żel 

O produkcie 

• wyrób medyczny zawiera m.in. poliwinylopirolidon, który tworzy na powierzchni błony śluzowej barierę ochronną i przyspiesza gojenie aft;
• można stosować 3-4 razy dziennie;
• produkt stosuje się wspomagająco przy aftach, pleśniawkach i drobnych urazach [6].

Anaftin, żel 

O produkcie 

• żel zawiera poliwinylopirolidon, aloes zwyczajny i kwas hialuronowy;
• łagodzi ból, tworząc warstwę ochronną w miejscu aplikacji i jest łatwy w użyciu;
• nie można przyjmować pokarmów i napojów przez minimum godzinę po aplikacji wyrobu medycznego;
• żel należy aplikować 3-4 razy dziennie;
• zawiera m.in. poliwinylopirolidon, który tworzy na powierzchni błony śluzowej barierę ochronną i przyspiesza gojenie aft;
• wyrób medyczny stosowany jest w leczeniu zapalenia jamy ustnej [7].

Aftargent Nano, żel 

O produkcie 

• wyrób medyczny zawiera nanokoloid srebra, D-panthenol i poliwinylopirolidon;
• preparat tworzy ochronny film na błonie śluzowej jamy ustnej oraz izoluje miejsce zmienione od drażniących czynników zewnętrznych;
• preparat może być stosowany wspomagająco w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, takich jak afty, pleśniawki czy drobnych urazów i otarć błony śluzowej jamy ustnej;
• można stosować 3-4 razy dziennie;
• po otwarciu należy zużyć w ciągu 6 miesięcy [8].

Podsumowanie 

Afty potrafią być niezwykle nieprzyjemne. Na szczęście w aptece można znaleźć wiele preparatów, które skutecznie niwelują ten problem. Szczególne wygodne i skuteczne są żele stomatologiczne. Zawierają one różne substancje, mi.in. srebro, kwas hialuronowy, poliwinylopirolidon czy chlorheksydynę. Jeżeli zastosuje się kilka prostych zasad ich użytkowania, pozbycie się afty nie powinno być wielkim problemem