Jakie są najnowsze leki na łuszczycę – co opracowano?

Spesolimab (Spevigo) – najnowszy lek na łuszczycę w formie zastrzyku

W połowie 2022 r. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA), a pod koniec roku również Europejska Agencja Leków (EMEA), zatwierdziły substancję spesolimab pod nazwą Spevigo do jej stosowania w zaostrzeniach uogólnionej łuszczycy krostkowej (GPP) u dorosłych. Ten skuteczny lek na łuszczycę to nowe, selektywne przeciwciało monoklonalne blokujące sygnalizację interleukiny-36 (IL-36), która bierze udział w zaostrzeniach uogólnionej łuszczycy krostkowej.

W 12-tygodniowym kontrolowanym placebo, globalnym badaniu klinicznym terapia tym najnowszym lekiem na łuszczycę spowodowała istotny spadek wykwitów w postaci krost na skórze w porównaniu z placebo (54% do 6% pacjentów). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi podczas terapii były m.in. zmęczenie, nudności, wymioty, ból głowy, świąd, krwiak i siniak w miejscu wlewu oraz zakażenia dróg moczowych [1,2].

Pozostałe nowe, chociaż trochę starsze, leki biologiczne wykorzystywane w lecznictwie opisano (ze względu na ich podanie) w rozdziale zastrzyki na łuszczycę.

Jakie są nowe syntetyczne leki na łuszczycę dostępne w Polsce?

Tapinarof (Vtama) – nowoczesny lek na łuszczycę do stosowania miejscowego

W 2022 r. FDA zatwierdziła tapinarof, 1% krem do stosowania miejscowego w leczeniu łagodnej, umiarkowanej lub ciężkiej łuszczycy plackowatej u dorosłych. Jest on agonistą receptorów węglowodorów arylowych i może być stosowany na wszystkie obszary ciała (m.in. twarz, fałdy skóry, szyję, narządy płciowe czy okolice odbytu).

Ten skuteczny lek na łuszczycę w postaci kremu stanowi alternatywę dla pacjentów, którzy nie mogą stosować zastrzyków na łuszczycę. Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentów działań niepożądanych podczas terapii należą m.in. zapalenie mieszków włosowych, zapalenie nosogardzieli czy kontaktowe zapalenie skóry [3].

Roflumilast (Zoryve) – bezpieczny lek na łuszczycę bez ograniczeń czasowych

FDA w lipcu 2022 r. zarejestrowała go do użycia w leczeniu łuszczycy plackowatej u pacjentów w wieku 12 lat i starszych. Jest to inhibitor fosfodiesterazy-4 (PDE4). Co ciekawe, jest to niesteroidowy krem, który może być wykorzystany w leczeniu choroby o przebiegu od łagodnego do ciężkiego, bez żadnych ograniczeń dotyczących czasu stosowania.

Ten nowoczesny lek na łuszczycę charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, co czyni go atrakcyjną opcją dla pacjentów poszukujących długoterminowej terapii bez ryzyka poważnych działań niepożądanych [4].

Czy istnieją tabletki na łuszczycę na receptę? Deucravacitinib (Sotyktu)

Również w 2022 FDA zatwierdziła Deucravacitinib jako doustną terapię dla dorosłych z łuszczycą plackowatą, o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. Jest on selektywnym, allosterycznym inhibitorem kinazy tyrozynowej 2 (TYK2). Co ciekawe, ten lek na łuszczycę posiada skuteczność porównywalną z lekami biologicznymi, a może być podawany doustnie i jest znacznie bezpieczniejszy niż standardowe leki stosowane w leczeniu łuszczycy.

Te tabletki na łuszczycę na receptę stanowią przełom w terapii, oferując pacjentom wygodną alternatywę dla zastrzyków na łuszczycę. Skuteczny lek na łuszczycę w postaci tabletek może znacząco poprawić jakość życia pacjentów, którzy mają trudności z iniekcjami [5].

Jakie są skuteczne zastrzyki na łuszczycę dostępne w Polsce?

Risankizumab-rzaa (Skyrizi) – skuteczny zastrzyk na łuszczycę

Trochę wcześniej, bo w 2019 r. (dzięki czemu lek jest już bezproblemowo dostępny w Polsce) FDA zatwierdziła Skyrizi (risankizumab), inhibitor interleukiny-23 (IL-23) do leczenia łuszczycy plackowatej od umiarkowanej do ciężkiej. Jest to humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG1 zarejestrowane jako roztwór do wstrzykiwań.

Ten zastrzyk na łuszczycę wykazuje wysoką skuteczność w kontrolowaniu objawów choroby i jest jednym z najchętniej przepisywanych leków biologicznych w Polsce. Pacjenci otrzymujący te zastrzyki na łuszczycę często obserwują znaczną poprawę stanu skóry już po kilku tygodniach terapii [6].

Tildrakizumab-asmn (Ilumya) – kolejny skuteczny lek na łuszczycę w formie zastrzyku

Jeszcze rok wcześniej, bo w 2018 r., FDA zatwierdziła do obrotu preparat Ilumya, które jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym IgG1/k, do leczenia dorosłych z łuszczycą zwykłą (plackowatą) o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, którzy są kandydatami do leczenia ogólnoustrojowego lub fototerapii. Lek działa poprzez blokowanie interleukiny-23, która może prowadzić do nadmiernego wzrostu komórek skóry i zaczerwienienia obserwowanego w łuszczycy plackowatej.

Tildrakizumab może pomóc złagodzić objawy łuszczycy plackowatej, w tym czerwone, łuszczące się, swędzące plamy na skórze. Podobnie jak Skyrizi jest stosowany w postaci zastrzyków na łuszczycę, oferując pacjentom kolejną opcję terapeutyczną w ramach leczenia biologicznego [7].

Czy są dostępne inne skuteczne leki na łuszczycę w Polsce?

Oprócz najnowszych leków na łuszczycę, w Polsce dostępne są również inne sprawdzone preparaty. Wśród klasycznych leków na łuszczycę można wymienić metotreksat (np. Methotrexate Ebewe, Metoject), cyklosporynę (np. Sandimmun Neoral), czy acytretynę (np. Neotigason). W terapii miejscowej stosuje się również preparaty zawierające kalcypotriol z betametazonem (np. Daivobet, Xamiol), czy same kortykosteroidy (np. Diprosone, Betnovate). Te leki na łuszczycę, choć starsze, nadal odgrywają ważną rolę w terapii, szczególnie w przypadkach łagodnych i umiarkowanych.

Substancje na wczesnym etapie badań – przyszłość leczenia łuszczycy

Baricitinib – potencjalny nowy lek na łuszczycę

Jest to inhibitor kinaz tyrozynowych JAK1 i JAK2 używany m.in. w leczeniu tocznia rumieniowatego układowego, reumatoidalnego zapalenia stawów, atopowego zapalenia skóry czy w ciężkich przypadkach Covid-19. Trwają badania nad zastosowaniem leku w umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy plackowatej.

Początkowe wyniki badań na zwierzętach i małej grupie populacji są obiecujące. Zaobserwowano istotnie wyższy wskaźnik odpowiedzi na lek w porównaniu z placebo, przez co wydaje się on skuteczny w terapii łuszczycy plackowatej. Ten potencjalny lek na łuszczycę może w przyszłości stanowić kolejną opcję terapeutyczną, szczególnie dla pacjentów, którzy nie odpowiadają na standardowe leczenie. Są to jednakże początkowe wyniki i wymagane są dalsze badania, zakrojone na dużo większą skalę [8,9].

Podsumowanie

Pomimo że w ostatnich latach zarejestrowano bardzo dużo nowych leków na różne formy łuszczycy, to dalej nie osiągnięto przełomu i w dalszym ciągu jest to choroba nieuleczalna. Niemniej jednak, najnowsze leki na łuszczycę, w tym leki biologiczne, pozwoliły na lepszą kontrolę choroby, a życie pacjentów jest znacznie bardziej komfortowe. Niestety z reguły są to skuteczne leki na łuszczycę w postaci zastrzyków na łuszczycę, co dla wielu pacjentów jest problematyczne.

Nowe leki miejscowe czy tabletki na łuszczycę na receptę przynoszą pewien przełom w leczeniu, oferując pacjentom większy wybór form terapii. Choć póki co są drogie i nie zawsze jeszcze łatwo dostępne w Polsce, to niewątpliwie postęp w ostatnich latach pozwala pacjentom cierpiącym na to schorzenie patrzeć z nadzieją w przyszłość. Wybór odpowiedniego leku na łuszczycę powinien zawsze odbywać się w konsultacji z dermatologiem, który dobierze najskuteczniejszą terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Pytania i odpowiedzi – najważniejsze informacje o lekach na łuszczycę