Nietrzymanie moczu po porodzie — przyczyny

Poród siłami natury może zwiększyć ryzyko poporodowego nietrzymania moczu nawet o 50% w porównaniu z cesarskim cięciem. Należy jednak pamiętać, że cesarskie cięcie nie eliminuje całkowicie ryzyka wystąpienia tego problemu, ponieważ w trakcie ciąży dochodzi do osłabienia oraz obniżenia dna miednicy, co również może sprzyjać rozwojowi nietrzymania moczu.

Ważną rolę w rozwoju nietrzymania moczu mają zmiany hormonalne, zwiększona masa macicy w trakcie ciąży, długa akcja porodowa, duża masa urodzeniowa dziecka, urazy krocza podczas porodu oraz poród kleszczowy lub z użyciem próżnociągu. Istotne znaczenie odgrywają również predyspozycje genetyczne. Zauważono, że kobiety z nadwagą, otyłością oraz palące papierosy częściej zmagają się z tym problemem [1-3].

Wysiłkowe nietrzymanie moczu — dlaczego się pojawia? 

Mimowolna utrata moczu często występuje podczas codziennych czynności, takich jak kaszel, kichanie, śmiech czy skakanie. Jest to tzw. wysiłkowe nietrzymanie moczu, wynikające z osłabienia mięśni dna miednicy lub zwieracza pęcherza. Dodatkowy nacisk na pęcherz sprawia, że trudniej utrzymać jego kontrolę, co może wprawiać w zakłopotanie i wpływać na jakość życia. 

Wysiłkowe nietrzymanie moczu może pojawić się już w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Na szczęście istnieją skuteczne metody terapii, które mogą złagodzić, a nawet całkowicie wyeliminować ten problem [1-3].

Jak leczyć nietrzymanie moczu po porodzie? Skuteczne metody

W terapii nietrzymania moczu po porodzie stosuje się różnorodne metody, w tym:

• ćwiczenia mięśni dna miednicy (Kegla) – ćwiczenia te wzmacniają mięśnie, które zaciskasz, aby zatrzymać strumień moczu podczas mikcji (należy unikać częstego zatrzymywania moczu, aby nie zwiększać ryzyka zapalenia pęcherza). Regularne wzmacnianie mięśni dna miednicy pomaga złagodzić, a nawet całkowicie wyeliminować objawy nietrzymania moczu. Dodatkowo poprawia kontrolę oddawania gazów i stolca. Ćwiczenia możesz wykonywać w domu, jednak najlepiej po konsultacji z fizjoterapeutą uroginekologicznym;
• fizjoterapia uroginekologiczna – specjalista dobiera indywidualne ćwiczenia i techniki, które wspierają poprawę funkcji mięśni dna miednicy i pomagają w leczeniu nietrzymania moczu; 
• unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego – nadmierny wysiłek może obciążać mięśnie dna miednicy i pogłębiać problem, dlatego warto go ograniczyć;
• zmiana nawyków żywieniowych – ograniczenie spożywania produktów podrażniających pęcherz, takich jak kawa, mocna herbata oraz inne używki, może pomóc w zmniejszeniu objawów;
• farmakoterapia – w niektórych przypadkach lekarz może zalecić leki zmniejszające nadreaktywność pęcherza moczowego i redukujące częstotliwość parcia na mocz. Przykłady takich leków to oksybutynina, solifenacyna czy tolterodyna;
• nieinwazyjne zabiegi laserowe – mają na celu obkurczenie i wzmocnienie mięśni dna miednicy oraz okolic pochwy, co pomaga w poprawie kontroli nad pęcherzem;
• zabiegi chirurgiczne – można je rozważyć w przypadku braku skuteczności innych metod leczenia.

Każda z metod powinna być dobrana indywidualnie, w zależności od stopnia nasilenia objawów i aktualnego stanu zdrowia [1-3].

Kiedy mija problem nietrzymania moczu po porodzie?

W większości przypadków problem nietrzymania moczu po porodzie najczęściej ustępuje samoistnie już w czasie połogu lub po jego zakończeniu. Jednak jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą uroginekologicznym, którzy dobiorą odpowiednie metody leczenia [1-3].

Czy można zapobiec nietrzymaniu moczu po porodzie? 

Nietrzymanie moczu, choć częste po porodzie, nie musi cię dotyczyć. Możesz temu zapobiec, podejmując działania profilaktyczne już w ciąży. Kluczowe jest regularne wzmacnianie mięśni dna miednicy, co zwiększa kontrolę nad pęcherzem. 

Aby ćwiczyć prawidłowo, warto skonsultować się z fizjoterapeutą uroginekologicznym, który zaproponuje ćwiczenia, a także metody relaksacji, pomagające przygotować się do porodu.

Kluczowe znaczenie ma również odpowiednia dieta, bogata w błonnik, który zapobiega zaparciom, oraz regularne nawodnienie organizmu poprzez picie wody. Ważne jest także unikanie nadmiernego przyrostu masy ciała w ciąży, ponieważ dodatkowe kilogramy zwiększają nacisk na mięśnie dna miednicy i pęcherz.

Istotny wpływ na kondycję mięśni dna miednicy ma również przebieg porodu. Długotrwałe parcie oraz interwencje medyczne, takie jak użycie kleszczy czy próżnociągu, mogą je osłabiać. Warto omówić te kwestie z lekarzem przed porodem, aby lepiej przygotować się na różne możliwe scenariusze [1-3].

Podsumowanie

Nietrzymanie moczu po porodzie to częsty problem, który może dotyczyć zarówno kobiet po porodzie siłami natury, jak i po cesarskim cięciu. Przyczyną są osłabienie mięśni dna miednicy, zmiany hormonalne, urazy krocza, duża masa dziecka oraz długotrwały poród. Objawy, takie jak popuszczanie moczu podczas kichania czy śmiechu, wynikają z wysiłkowego nietrzymania moczu, które można skutecznie leczyć za pomocą ćwiczeń Kegla, fizjoterapii uroginekologicznej, farmakoterapii czy zabiegów laserowych. Problem ten często ustępuje samoistnie w okresie połogu, ale jeśli utrzymuje się dłużej, konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Aby zapobiec nietrzymaniu moczu po ciąży, warto wzmacniać mięśnie dna miednicy już w trakcie ciąży, dbać o dietę bogatą w błonnik i unikać nadmiernego przyrostu masy ciała. Odpowiednie przygotowanie do porodu oraz konsultacja z fizjoterapeutą mogą znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu po cesarce lub porodzie siłami natury.