aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, , ,

Jak długo można stosować leki na zgagę?

Leki na zgagę — jakie są konsekwencje ich długotrwałego stosowania?

Inhibitory pompy protonowej (IPP) to jedne z najczęściej kupowanych w aptece leków na zgagę. W tej grupie znajdują się preparaty dostępne z przepisu lekarza jak i te, które pacjenci mogą kupić bez recepty. IPP są łatwo osiągalne, tanie i skuteczne stąd też bywają coraz częściej nadużywane. Ich przewlekłe stosowanie może wiązać się niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi. Szczególnie ryzyko wystąpienia powikłań dotyczy osób starszych. IPP powinny być stosowane z ostrożnością tak, aby poprawić skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.

Czym są inhibitory pompy protonowej?

Leki z tej grupy są skuteczne w łagodzeniu zgagi oraz refluksu żołądkowo- jelitowego. Ponadto są stosowane w leczeniu i profilaktyce choroby wrzodowej żołądka oraz dwunastnicy. Bywają zalecane także w celu gastroprotekcji u osób przyjmujących przewlekle leki, które mogą uszkodzić błonę śluzową żołądka (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne). Ich działanie opiera się na zmniejszaniu wydzielania soku żołądkowego przez komórki okładzinowe żołądka [1]. Inhibitory pompy protonowej działają szybko, skutecznie i są dobrze tolerowane. Dawki i czas leczenia często odbiega od obecnych wytycznych. Ma to związek także z dostępnością wielu preparatów bez recepty. Oprócz tego inhibitory pompy protonowej często bywają przyjmowane w pozarejestracyjnych wskazaniach związanych z nieswoistymi dolegliwościach przewodu pokarmowego. Omeprazol i pantoprazol to leki należące do grupy IPP występujące w preparatach dostępnych na receptę i bez recepty. Natomiast w skład leków dostępnych wyłącznie z przepisu lekarza wchodzą:  esomeprazol, lanzoprazol, dekslanzoprazol, rabeprazol [2].

Jak długo można bezpiecznie stosować inhibitory pompy protonowej?

Te popularne leki na zgagę powinno się stosować najkrócej jak to możliwe. Leki dostępne bez recepty mogą być przyjmowane jedynie przez 14-dniowy cykl leczenia do 3 razy w roku. Dłuższa terapia możliwa jest tylko pod kontrolą lekarską [6].

Zasadne jest stosowanie najniższej skutecznej dawki inhibitorów pompy protonowej i tylko wtedy jeśli jest do tego wskazanie. U pacjentów ze zdiagnozowaną zgagą lub chorobą refluksową leczenie powinno być zakończone po 4-8 tygodniach jeśli kuracja przebiegła pomyślnie. Nawroty objawów refluksu można leczyć IPP ze stosownymi przerwami [8].

Jakie mogą być skutki przewlekłego stosowania inhibitorów pompy protonowej?

Pojawiły się liczne badania wskazujące na ryzyko pojawienia się negatywnych efektów długotrwałej oraz niekontrolowanej terapii inhibitorów pompy protonowej. Food and Drug Administration (FDA) ostrzega, że leki z grupy IPP mogą powodować niedobór magnezu i B12, osteoporozę, infekcje Clostridium difficile oraz zaburzenie flory bakteryjnej jelit. Ludzie starsi ze względu na wiek i choroby współistniejące są szczególnie narażeni na efekty uboczne tych leków. Ponadto opisywane leki na zgagę mogą wpływać na działanie innych stosowanych leków — najbezpieczniejszy pod kątem interakcji jest pantoprazol [2,8] (czytaj także: Najczęstsze błędy przy stosowaniu leków — interakcje lekowe).

Niedobór magnezu i witaminy B12

Przewlekłe stosowanie inhibitorów pompy protonowej może spowodować niedobory magnezu oraz witaminy B12. Zmniejszenie wydzielania kwasu żołądkowego prowadzi do zaburzeń ich wchłaniania. Stwierdza się wzrost ryzyka występowania tych niedoborów u pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów niedożywionych. Według zaleceń FDA u chorych długotrwale leczonych inhibitorami pompy protonowej należy kontrolować poziom magnezu i witaminy B12 [2,4,8].

Wzrost ryzyka złamań kości

Wykazano zwiększone ryzyko złamań kości długich u osób dorosłych długotrwale leczonych inhibitorami pompy protonowej. Ten efekt obserwowano w przypadku terapii trwających ponad rok [6]. Uważa się, że jest to związane ze spadkiem wchłaniania wapnia w żołądku na skutek wzrostu pH soków żołądkowych. Stąd też należy rozważyć suplementację wapniem oraz witaminą D [2]. W dużej analizie, obejmującej 43 badania stwierdzono, że nadużywanie inhibitorów pompy protonowej, podnosi ryzyko złamania w obrębie biodra o około 42%, co może być niebezpieczne szczególnie dla osób w podeszłym wieku [3] (czytaj więcej: Wchłanianie minerałów z pożywienia, a stosowanie leków).

Zaburzenie flory jelitowej

W warunkach fizjologicznych kwaśne środowisko żołądka zapobiega namnażaniu się większości bakterii. Inhibitory pompy protonowej hamują produkcję soku żołądkowego, przez co zmniejsza się kwasowość żołądka. W efekcie może to skutkować zmianą składu mikrobioty w początkowym odcinku jelita cienkiego. Niektóre badania sugerują, że przewlekłe stosowanie inhibitorów pompy protonowej prowadzi do wystąpienia przerostu bakteryjny jelita cienkiego (SIBO). Schorzenie to manifestuje się m.in. wzdęciami, bólami brzucha i przewlekłymi biegunkami [7].

Zakażenie Clostridium difficile

Długotrwałe hamowanie wydzielania soku żołądkowego zmniejsza barierę ochronną przeciw bakteriom chorobotwórczym, co sprzyja infekcji jelit. W badaniach wykazano zwiększone ryzyko zakażenia bakterią Clostridium difficile u osób przewlekle stosujących inhibitory pompy protonowej. Niesie to za sobą ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit. Ponadto należy mieć na uwadze, że bakteria ta odpowiada za ok. 25% biegunek poantybiotykowych [2,5,7,8]. Zaleca się ostrożność w długotrwałym przyjmowaniu opisywanych leków na zgagę u osób stosujących antybiotykoterapię lub leczenie immunosupresyjne, gdyż zwiększa to ryzyko zakażenia [9] (czytaj także: Rola probiotyków w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit).

Bibliografia

  1. Takeda Pharma Sp. z o.o., 2006, Chpl, Controloc 40
  2. https://www.mp.pl/pediatria/artykuly-wytyczne/artykuly-przegladowe/82125,inhibitory-pompy-protonowej-bilans-korzysci-i-ryzyka [ dostęp 14.04.2021]
  3. Islam MM, Poly TN, Walther BA, Dubey NK, Anggraini Ningrum DN, Shabbir SA, Jack Li YC. Adverse outcomes of long-term use of proton pump inhibitors: a systematic review and meta-analysis. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2018 Dec;30(12):1395-1405
  4. Heidelbaugh JJ. Proton pump inhibitors and risk of vitamin and mineral deficiency: evidence and clinical implications. Ther Adv Drug Saf. 2013;4(3):125-133
  5. Aseeri M, Schroeder T, Kramer J, Zackula R. Gastric acid suppression by proton pump inhibitors as a risk factor for clostridium difficile-associated diarrhea in hospitalized patients. Am J Gastroenterol. 2008 Sep;103(9):2308-13.
  6. https://www.fda.gov/drugs/postmarket-drug-safety-information-patients-and-providers/fda-drug-safety-communication-possible-increased-risk-fractures-hip-wrist-and-spine-use-proton-pump [ dostęp 14.04.2021]
  7. https://doktoratyihabilitacje.gumed.edu.pl/attachment/attachment/57279/streszczenie_pracy_doktorskiej_lek_Agnieszka_Sieczkowska.pdf [ dostęp 14.04.2021]
  8. Kozłowski J, Kardymowicz A, Manitius J. Bezpieczeństwo stosowania inhibitorów pompy protonowej u chorych z przewlekłą chorobą nerek — aktualny stan wiedzy. Forum Nefrol. 2018 : T. 11, nr 2, s. 77-84.
  9. Nylund CM, Eide M, Gorman GH. Association of Clostridium difficile Infections with Acid Suppression Medications in Children. J Pediatr 2014;165:979-84

Omawiane substancje

  • Dekslanzoprazol

    Dekslanzoprazol to lek stosowany w leczeniu chorób żołądka i jelit. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co przyczynia się do zmniejszenia objawów chorób układu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Esomeprazol

    Esomeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i przełyku. Substancja ta działa poprzez zmniejszenie ilości kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Omeprazol

    Omeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Pantoprazol

    Pantoprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co przyczynia się do zmniejszenia objawów chorób układu pokarmowego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Rabeprazol

    Rabeprazol jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób żołądka i dwunastnicy. Substancja ta hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Choroba wrzodowa żołądka

    Choroba wrzodowa żołądka to schorzenie, które charakteryzuje się powstawaniem owrzodzeń na błonie śluzowej żołądka. Jest to choroba przewlekła, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje żołądka.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy

    Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba, która polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Objawia się m.in. zgagą, bólem w klatce piersiowej i trudnościami w połykaniu.
  • Zgaga

    Schorzenie zgagi polega na odczuwaniu pieczenia i dyskomfortu w okolicy przełyku i żołądka. Może być spowodowane przez nieprawidłową dietę, stres, palenie papierosów oraz niektóre leki.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .