Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneREKLAMA
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Jakich leków unikać przyjmując NLPZ?
Czym są niesteroidowe leki przeciwzapalne?
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stanowią niejednorodną grupę leków. Oznacza to, że pod względem chemicznym różnią się od siebie. To, co je łączy to właściwości lecznicze. NLPZ powodują hamowanie enzymu COX typu 1 oraz 2. Efektem tego jest działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i redukujące gorączkę. Miejsce działania COX-1 jest zlokalizowane między innymi w żołądku oraz płytkach krwi, przez co większość działań niepożądanych oraz interakcji będzie dotyczyła uszkodzeń śluzówki żołądka i zaburzeń krzepnięcia [1].
NLPZ interakcje
Stosowanie NLPZ samo w sobie wiąże się z ryzykiem występowania licznych działań niepożądanych. Należą do nich:
- Uszkodzenie śluzówki żołądka: Enzym COX ma wpływ na syntezę prostaglandyn, które mają ochronny wpływ na śluzówkę żołądka. Hamowanie enzymu pozbawia żołądek ochrony.
- Zaburzenia krzepnięcia krwi: NLPZ mają wpływ na kaskadę krzepnięcia, hamując ten proces. Przez to krew jest rozrzedzona, co powoduje występowanie ryzyka krwawień.
Ze względu na działania niepożądane niezalecane jest łączenie dwóch preparatów należących do grupy NLPZ.. Wskutek takich połączeń może dojść do znacznego zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych [1].
Żołądek
Nie wszystkie NLPZ działają na oba typy COX. Te, które nie oddziałują na typ 1, nie stanowią zagrożenia dla działania na śluzówkę żołądka. Grupę NLPZ oddziałująca tylko na typ 2 COX nazywamy kosybami (Aclexa, Celebrex, Elecoxel, Doloxib, Kostarox, Roticox). Jednak łączenie leków przeciwbólowych (koksybów) z aspiryną znosi ochronę śluzówki żołądka. W związku. Z tym takie połączenie jest ryzykowne.
W długotrwałych terapiach NLPZ stosujemy leki, które chronią śluzówkę żołądka takie jak inhibitory pompy protonowej: omeprazol (Bioprazol, Gasec, Helicid), pantoprazol (Anesteloc, Contix, Controloc). Oprócz tej grupy istnieją inhibitory receptora H2, które hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, łagodząc dolegliwości żołądkowe. Jednak nie chronią śluzówki, więc łączenie ich z NLPZ to błąd. Do tej grupy należy ranitydyna oraz famotydyna [1,2].
Krzepnięcie krwi
Leki z grupy NLPZ mają wpływ na układ krzepnięcia krwi. Powodują hamowanie tak zwanej kaskady krzepnięcia, co prowadzi do rozrzedzenia krwi. W praktyce wykorzystujemy tę funkcję stosując niskie dawki kwasu acetylosalicylowego w chorobie niedokrwiennej serca. Jednak istnieją leki, które również mają wpływ na układ krzepnięcia i łączenie ich z NLPZ może skutkować wysokim ryzykiem krwawień. Są to:
- antykoagulanty, czyli leki wpływające bezpośrednio na układ krzepnięcia: warfaryna, acenokumarol, klopidogrel
- leki przeciwdepresyjne, a zwłaszcza inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny: sertralina, fluwoksamina, paroksetyna, fluoksetyna, escitalopram, citalopram
- glikokortykosteroidy: encorton, prednizon, prednizolon, encortolon
- miłorząb japoński, żeń-szeń [1,3]
Obniżenie aktywności leków obniżających ciśnienie
NLPZ w połączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie krwi z grup inhibitorów konwertazy angiotensyny oraz diuretyków pętlowych powoduje zaburzenia czynności nerek. Niestety oznacza to nie tylko problemy z układem moczowym, ale także obniżenie skuteczności leków. Ciśnienie nie będzie obniżane w takim stopniu jak przed podaniem NLPZ. [1].
Jak stosować NLPZ, aby zmniejszyć ryzyko występowania działań niepożądanych ?
Niesteroidowe leki przeciwzapalne stanowią grupę skutecznych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Można zapewnić większe bezpieczeństwo terapii. Aczkolwiek należy pamiętać o następujących warunkach:
- Unikaj stosowania kilku leków z tej samej grupy na raz. Stosowanie różnych NLPZ jednocześnie nie spowoduje, że efekt będzie mocniejszy. Jedyne, do czego doprowadzi takie połączenie, to większe prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.
- Przed przyjęciem leku powiadom lekarza, lub farmaceutę o innych przyjmowanych lekach. Specjaliści pomogą w wyborze odpowiedniego leku, aby uniknąć groźnych interakcji.
- Przy długotrwałej terapii NLPZ zastosuj osłonę żołądka, dołączając leki należące do grupy inhibitorów pompy protonowej.
- Stosuj leki przeciwbólowe tylko jeśli jest taka potrzeba.
- Nigdy nie zażywaj NLPZ na pusty żołądek. Zobacz także: https://leki.pl/poradnik/leki-przeciwbolowe-czy-nasze-menu-ma-na-nie-wplyw/
REKLAMA
Bibliografia
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne — fakty, mity i kontrowersje dotyczące ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego. Małgorzata Zaremba, Anna Staniszewska, Maciej Niewada. Choroby Serca i Naczyń 2012, tom 9, nr 3, 119–136
- Kostka-Trąbka E, Woroń J. Interakcje leków w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011.
- Walenga JM, Adiguzel C. Drug and dietary interactions of the new and emerging oral anticoagulants. Int J Clin Practice 2010; 64: 956-967.
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
REKLAMA
Słownik medyczny
Enzym COX
Enzym COX (cyklooksygenaza) jest kluczowym enzymem w procesie syntezy prostaglandyn, które odgrywają ważną rolę w procesach zapalnych oraz regulacji bólu i gorączki.
Działanie przeciwzapalne
Działanie przeciwzapalne odnosi się do zdolności substancji lub leku do redukcji stanu zapalnego w organizmie, co może przynieść ulgę w bólu i poprawić funkcjonowanie tkanek.
Działania niepożądane
Działania niepożądane to nieprzewidziane i niepożądane reakcje organizmu na lek, które mogą wystąpić niezależnie od stosowanej dawki.
Interakcja
Interakcja to wzajemne oddziaływanie dwóch lub więcej substancji, które może wpływać na ich działanie, skuteczność lub bezpieczeństwo, szczególnie w kontekście leków.
Enzym
Enzym to białko, które przyspiesza reakcje chemiczne w organizmie. W kontekście metabolizmu leków, enzymy są kluczowe dla ich przekształcania i eliminacji.
Kaskada krzepnięcia
Kaskada krzepnięcia to złożony proces biochemiczny, który prowadzi do powstania skrzepu krwi w odpowiedzi na uszkodzenie naczynia krwionośnego.
Inhibitor
Inhibitor to substancja chemiczna, która spowalnia lub zatrzymuje reakcje chemiczne. W medycynie inhibitory są ważne, ponieważ mogą hamować działanie enzymów, co jest wykorzystywane w leczeniu różnych chorób. Działają one poprzez zmniejszenie aktywności enzymów, co wpływa na przebieg reakcji w organizmie.
Receptor H2
Receptor H2 to typ receptora histaminowego, który jest odpowiedzialny za zwiększenie wydzielania soków trawiennych w żołądku oraz poprawę wydolności serca.
Krzepnięcie krwi
Krzepnięcie krwi to proces, w którym krew przekształca się z płynnej formy w stałą, co jest kluczowe dla zatrzymania krwawienia. Proces ten obejmuje szereg reakcji biochemicznych, w tym aktywację płytek krwi i kaskadę koagulacyjną.
Antykoagulant
Antykoagulant (lek przeciwzakrzepowy) to lek, który zapobiega krzepnięciu krwi. Stosuje się go, aby zmniejszyć ryzyko powstawania zakrzepów, które mogą prowadzić m.in. do zawałów serca, udarów mózgu czy zakrzepicy żył głębokich. Leki przeciwzakrzepowe to między innymi warfaryna, rywaroksaban, dabigatran, enoksaparyna czy klopidogrel.
Serotonina
Serotonina to neuroprzekaźnik, który odgrywa ważną rolę w regulacji nastroju, snu i apetytu. Jest często nazywana ‘hormonem szczęścia’, ponieważ jej odpowiedni poziom wpływa na poczucie dobrostanu i zadowolenia.
Diuretyk
Diuretyk to lek, który zwiększa ilość wydalanego moczu. Diuretyki stosuje się w m.in. leczeniu nadciśnienia tętniczego, obrzęków oraz niektórych chorób nerek. Poprzez działanie moczopędne zmniejszają one objętość krwi krążącej w naczyniach krwionośnych, co powoduje obniżenie ciśnienia krwi.
Pompa protonowa
Pompa protonowa to białko w błonie komórkowej, które transportuje protony (jony wodorowe) przez błonę przeciwnie do gradientu stężeń (wymaga to zużycia energii). W żołądku pompa ta wymienia jony potasowe na wodorowe, co pomaga w produkcji kwasu solnego, biorącego udział w trawieniu. Pompy protonowe są także obecne w nerkach.
Porady
Dodaj komentarz