Jeśli czujesz pieczenie oczu, masz wrażenie, że coś siedzi ci pod powieką, twoje oczy są czerwone albo wręcz przeciwnie – cierpisz na nadmierne łzawienie, to być może są to objawy zespołu suchego oka. Gałka oczna pokryta jest filmem łzowym, który składa się z trzech części: wodnej, lipidowej i mucynowej. Każda ma odpowiednią funkcję, a ich ogólnym celem jest utrzymanie prawidłowego nawilżenia oka. Zaburzenia w strukturze jakiejkolwiek z nich prowadzą do objawów określanych jako zespół suchego oka. Jakie żele na suche oczy stosować? Lepiej wybrać maść na suche oko czy żel? Co z kroplami nawilżającymi [1]?

Jakie są przyczyny suchości oczu?

Przyczyną problemu suchych oczu może być wiele czynników. Czasami brak odpowiedniego nawilżenia wynika z czynników zewnętrznych, np. długa praca przy komputerze, podczas której mniej mrugamy lub przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach, gdzie powietrze jest najczęściej mocno wysuszone. Często też dochodzi do zaczopowania gruczołów Meiboma, które produkują składniki warstwy lipidowej filmu łzowego. W takiej sytuacji warto zwrócić uwagę na dbanie o higienę brzegów powiek i rozpocząć zabiegi mające na celu upłynnienie zalegającej i czopującej ujścia gruczołów wydzieliny (np. poprzez ogrzewanie i masaż powiek). Suchość oczu może również dotyczyć suchych powiek, które wymagają szczególnej pielęgnacji. Natomiast we wszystkich przypadkach warto zastosować maści i żele do oczu na suche oko, które zawierają składniki nawilżające, odżywiające i regenerujące [1].

Co znajduje się w żelach nawilżających do oczu?

W kroplach oraz żelach do oczu na suche oko bardzo często znajduje się kwas hialuronowy. To składnik, który stosuje się w leczeniu zespołu suchego oka wynikającego z nadmiernego parowania warstwy wodnej. Kwas hialuronowy powleka powierzchnię oka i zapobiega nadmiernemu parowaniu składników wodnych, dzięki czemu skutecznie łagodzi suchość oczu. Jest to bezpieczny i szybko przynoszący ulgę środek. Inne składniki o podobnym działaniu to karbomer lub trehaloza. Wymienione składniki znajdziemy w produktach takich jak Vidisic, Dexicor lub Dexoftyal. Żel nawilżający do oczu z tymi substancjami stanowi podstawę leczenia zespołu suchego oka [2-5].

Jakie są najlepsze żele do oczu na suchość?

Wybór odpowiedniego żelu do oczu zależy od nasilenia objawów i indywidualnych potrzeb. Poniżej przedstawiamy popularne preparaty dostępne w polskich aptekach, które skutecznie radzą sobie z problemem suchości oczu.

Vidisic, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• posiada aplikator ułatwiający nałożenie żelu;
• zawiera substancje konserwujące;
• do stosowania przez 6. tygodni od otwarcia.

Dexoftyal, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• posiada aplikator ułatwiający nałożenie żelu;
• zawiera substancje konserwujące;
• zawiera dodatek pantenolu, jako substancji łagodzącej podrażnienia i regenerującej;
• do stosowania przez 8. tygodni od otwarcia.

Dexicor, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• posiada aplikator ułatwiający nałożenie żelu;
• zawiera substancje konserwujące;
• zawiera dodatek pantenolu, jako substancji łagodzącej podrażnienia i regenerującej.

Żele nawilżające do oczu w formie płynnej – czy to dobry wybór?

Aplikacja żelu do oczu poprzez jego wyciskanie z tubki może być trudnym zadaniem, dlatego producenci posiadają w swoich ofertach także żele na suche oczy w formie kropli (np. Oftagel, Softeye Gel, Thealoz Duo Gel). Zawierają one dobre substancje nawilżające i często są bez konserwantów. Konserwanty w lekach do oczu są bezpieczne, ale czasami mogą dodatkowo podrażniać oko, dlatego lepiej wybierać preparaty bez nich. Żel nawilżający do oczu w formie kropli łączy zalety tradycyjnych kropli z długotrwałym działaniem żelu. Oprócz tego aplikacja żelu w formie kropli jest łatwiejsza i bezpieczniejsza, co ma szczególne znaczenie przy suchości oczu wymagającej częstego stosowania preparatów.

Oftagel, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• prosta aplikacja dzięki formie kropli, które żelują na powierzchni oka;
• kroplomierz ułatwia dawkowanie;
• zawierają dodatek substancji konserwującej;
• po otwarciu ważne przez 28. dni.

Softeye Gel, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• jednodawkowe pojemniki do aplikacji kropli;
• bez substancji konserwujących;
• jednodawkowe pojemniki – wyrzucić po zakropleniu;
• pojemniki wyjęte z blistra ochronnego mogą być stosowane przez 12. tygodni, jeśli nie zostały otwarte.

Thealoz Duo Gel, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• jednodawkowe pojemniki do aplikacji kropli;
• bez substancji konserwujących;
• jednodawkowe pojemniki – wyrzucić po zakropleniu.

Maść na suche powieki i oczy – kiedy warto ją stosować?

Maści na suche oczy zawierają zwykle substancje tłuszczowe, np. wazelinę, parafinę lub lanolinę oraz inne składniki regenerujące i nawilżające powierzchnię oczu, np. dekspantenol lub witaminę A (np. VitA POS, Kerato VitA). Mechanizm działania pod względem ogólnym jest podobny do żeli na suche oczy – celem jest zmniejszenie parowania filmu łzowego. Maść na suche powieki przez dłuższy czas przebywa na powierzchni oczu, co dodatkowo przedłuża i zwiększa wspomniany efekt. Jedną z przyczyn suchych oczu może być kseroftalmia, czyli choroba wywołana niedoborem witaminy A i w takich przypadkach maści z tym składnikiem będą lepsze niż klasyczne żele do oczu na suche oko. Maść do oczu sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku bardzo suchych powiek i przy nasilonych objawach suchości oczu [6].

Cornesin, maść

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• bez dodatku substancji konserwujących;
• hipertoniczna postać – pomaga redukować obrzęk;
• zawiera substancje tłuszczowe, np. wazelinę oraz kwas hialuronowy, co polepsza efekt nawilżający;
• zużyć w ciągu 8. tygodni.

VitA POS, maść

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• bez dodatku substancji konserwujących;
• zawierają witaminę A – pomocne w kseroftalmii;
• zużyć w ciągu 6. miesięcy od otwarcia.

Kerato VitA, maść

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• bez dodatku substancji konserwujących;
• zawierają witaminę A – pomocne w kseroftalmii;
• zużyć w ciągu 3. miesięcy od otwarcia.

Jak stosować żele i maści na suchość oczu?

Zasady stosowania żeli i maści na suche oczy są podobne do innych leków ocznych. Najpierw stosujemy preparaty w formie płynnej. Pomiędzy nimi robimy 5 minut przerwy. Następnie możemy zakrapiać leki w formie zawiesiny, a przerwa pomiędzy nimi powinna wzrosnąć do 10 minut. Produkty w formie żelu nanosimy, odciągając dolną powiekę i aplikując cienki pasek żelu na szerokość kieszonki. Po aplikacji najlepiej zamknąć oko na minutę lub dwie, aby żel nawilżający do oczu dobrze powlekł oko. Na samym końcu, jeśli istnieje taka potrzeba, aplikujemy maści. Odstęp pomiędzy maściami a innymi lekami do oczu powinien wynosić 30 minut.

Maści i żele do oczu na suche oko powinniśmy aplikować najlepiej wieczorem, gdyż na pewien czas zaburzają widzenie (żele około 15 minut, maści nawet powyżej 30 minut). Jeśli istnieje potrzeba częstszego stosowania preparatów na suchość oczu, powinniśmy wziąć to pod uwagę. Maść na suche powieki najlepiej nakładać przed snem, aby mogła działać przez całą noc, zapewniając długotrwałe nawilżenie.

Większość maści i żeli na suche oko nie posiada konserwantów. Niestety ze względu na swoją lepkość nie mogą być stosowane razem z soczewkami kontaktowymi. Przerwa między aplikacją preparatu na suche oko a założeniem soczewki powinna wynosić minimum 15 do 30 minut. Zarówno żel nawilżający do oczu, jak i maść do oczu wymagają zachowania odpowiednich odstępów czasowych przy stosowaniu z innymi preparatami okulistycznymi. Warto pamiętać, że różne preparaty okulistyczne mogą wchodzić w interakcje, jeśli są stosowane jednocześnie bez zachowania odpowiednich odstępów czasowych. Takie interakcje mogą wpływać na skuteczność leczenia lub powodować podrażnienia, dlatego kolejność i czas aplikacji poszczególnych preparatów mają kluczowe znaczenie.

Żel nawilżający do oczu czy maść na suche powieki – co wybrać?

Wybór między żelem a maścią zależy od nasilenia objawów suchości oczu oraz pory dnia, w której planujemy stosowanie preparatu. Żel nawilżający do oczu jest mniej gęsty i szybciej się wchłania, co czyni go bardziej uniwersalnym rozwiązaniem. Maść na suche powieki działa intensywniej i dłużej, ale może powodować niewyraźne widzenie przez dłuższy czas. W przypadku łagodnych objawów suchości oczu wystarczy żel do oczu stosowany kilka razy dziennie. Przy bardziej nasilonych problemach warto rozważyć stosowanie żelu w ciągu dnia i maści na noc. Maść do oczu sprawdzi się również wtedy, gdy suchość dotyczy nie tylko gałki ocznej, ale także powiek.

Podsumowanie

Żel nawilżający do oczu i maść na suche powieki to skuteczne rozwiązania w leczeniu zespołu suchego oka o średnim i silnym nasileniu. Preparaty bez konserwantów są bezpieczniejsze przy długotrwałym stosowaniu i rzadziej powodują podrażnienia. Żel do oczu sprawdza się w codziennym użyciu, podczas gdy maść do oczu najlepiej stosować przed snem ze względu na dłuższe zaburzenie widzenia. Przy wyborze preparatu na suchość oczu warto kierować się obecnością składników nawilżających, takich jak kwas hialuronowy czy pantenol, oraz brakiem substancji konserwujących. Maść na suche powieki z witaminą A jest szczególnie pomocna w kseroftalmii i przy bardzo nasilonych objawach. Regularne stosowanie odpowiednio dobranego preparatu, zgodnie z zaleceniami, przynosi szybką ulgę i poprawia komfort widzenia [7].