Poznaj przepis na domowe elektrolity! Czy mogą zastąpić te sklepowe?

Jak zrobić domowe elektrolity?

Każdy człowiek, aby normalnie funkcjonować, powinien dostarczać organizmowi odpowiednich dawek elektrolitów, takich jak potas, sód, wodorowęglany czy sód. Szczególnie ważne jest ich uzupełnienie w przypadku wymiotów, biegunek czy dużych upałów. W aptekach można z łatwością kupić wiele rodzajów elektrolitów. W jaki sposób jednak można je przygotować samodzielnie w domu?
Jak zrobić domowe elektrolity? (fot. Canva)

Elektrolity domowe – czym właściwie są elektrolity?

Elektrolitami są określane pierwiastki mające zdolność przewodzenia prądu elektrycznego. Z tego względu jedną z ich najważniejszych ról w organizmie będzie wspomaganie przewodzenia nerwowego. Co więcej, elektrolity są odpowiedzialne również za regulację gospodarki wodnej organizmu, jego temperatury i ciśnienia krwi. Wpływają również na skurcze mięśni i prawidłowe działanie niektórych hormonów. Do  najważniejszych elektrolitów zaliczanie są sód, potas, magnez, żelazo, chlor, fosfor czy wapń [1].

Jakie są najczęstsze objawy niedoboru elektrolitów?

W przypadku, gdy zaburzony jest poziom elektrolitów w organizmie, mogą wystąpić m.in.:

  • osłabienie organizmu,problemy z koncentracją i senność;
  • wzmożone odczuwanie pragnienia;
  • skurcze mięśni czy mrowienie kończyn;
  • zaburzenie rytmu lub kołatanie serca;
  • skąpomocz i jego ciemniejsza barwa;
  • zimne kończyny [2].

Domowe elektrolity na biegunkę i nie tylko – kiedy najbardziej się przydadzą?

Istnieje szereg sytuacji w których organizm ludzki jest narażony na brak elektrolitów. Sporządzenie domowego środka izotonicznego będzie przydatne w szczególności w następujących przypadkach:

  • biegunka czy wymioty;
  • upał oraz wysiłek fizyczny, kiedy organizm nadmiernie się poci;
  • infekcje, szczególnie w przebiegu których występuje gorączka;
  • stosowanie antybiotyków, leków moczopędnych czy kortykosteroidów;
  • nadmierne spożycie alkoholu [1].

Domowy izotonik – jakie ma zalety?

Czy przygotowany w domu napój izotoniczny będzie lepszy od tego kupionego w aptece lub sklepie? Z pewnością ma on kilka zalet;

  • jest łatwy w przygotowaniu z dostępnych pod ręką w domu składników, takich jak sól czy cukier;
  • wiadomo jakie składniki zostały użyte w celu jego sporządzenia, dzięki czemu można uniknąć składników, które danej osobie będą szkodziły – brak sztucznych konserwantów, aromatów czy barwników;
  • zdecydowanie taniej jest przygotować je samemu niż kupować w sklepie czy aptece;
  • można przygotować ulubiony smak [3].

Domowe elektrolity dla dzieci

Na zaburzenia poziomu elektrolitów w organizmie, zdecydowanie bardziej niż osoby dorosłe (poza seniorami), narażone są dzieci, szczególnie w wieku niemowlęcym. Mają one szybszy niż dorośli metabolizm, a woda stanowi większy odsetek ich masy ciała. Sporządzone domowymi sposobami elektrolity sprawdzą się w przypadku dzieci doskonale. W przeciwieństwie do tych dostępnych w aptekach czy sklepach, nie zawierają one sztucznych barwników, konserwantów czy regulatorów smaku, które mogą mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci. Jednakże w przypadku chęci zastosowania domowych elektrolitów u dzieci poniżej 3. roku życia, warto skonsultować się z lekarzem przed ich użyciem [1,3].

Domowe elektrolity jak zrobić.

Domowe elektrolity przy wymiotach

O ile stosowanie elektrolitów w przypadku upałów, biegunki czy po wysiłku jest zrozumiałe i nie stwarza problemów, to co z pacjentami którzy wymiotują? Jeżeli pacjentowi można podać elektrolity, to sytuacja z reguły unormuje się w przypadku wyeliminowania czynnika powodującego zatrucie (np. leki czy zatrucie pokarmowe). Jeżeli jednak stan pacjenta jest ciężki i szybko się pogarsza lub wymioty uniemożliwiają podawanie mu płynów doustnie, to konieczna może być hospitalizacja, aby zapewnić mu dożylną suplementację wodno-elektrolitową [1,2].

Jak zrobić elektrolity samodzielnie?

Po pierwsze można zastosować gotowe produkty, które same w sobie zawierają dużo elektrolitów np.:

  • koktajle owocowe, w szczególności z dodatkiem bananów (bogate w potas), jogurtu lub mleka (wapń);
  • sporządzone na parze warzywa, takie jak ziemniaki czy szpinak (potas);
  • zupy warzywna z marchwi, selera czy ziemniaków;
  • woda z ogórków kiszonych;
  • woda kokosowa (zawiera 6 g cukru, 252 mg sodu i 600 mg potasu na szklankę) [1,2].

Ciekawszym sposobem jest jednak własnoręczne komponowanie elektrolitów i tworzenie z nich napoi.

Podstawowy bezcukrowy napój elektrolitowy

Do sporządzenia tego typu należy użyć;

  • ok. litra wody;
  • 250 ml soku z cytryny;
  • ok. 1,5 g soli kuchennej;
  • na koniec należy dodać jakiś aromat (np. esencję z herbatki owocowej), która zrównoważy słony smak roztworu.

Sporządzenie tego typu podstawowego napoju można rozszerzyć o naturalne składniki, które jednocześnie będą pobudzać i wprawiać w dobry nastrój:

  • woda jako podstawowy składnik musi zostać, ale jej ilość może być modyfikowana w zależności od dodania innych składników;
  • trzy lub cztery torebki zielonej herbaty (może być też przygotowywana na zimno);
  • sok z cytryny można zastąpić plastrami (kilkoma) ze świeżej cytryny;
  • warto dodać kilka listków świeżej mięty;
  • sól powinna pozostać, analogicznie jak w poprzednim przepisie;
  • można dodać kawałek imbiru i kilka łyżeczek miodu;
  • warto się również zastanowić(w miarę dostępność tych składników) nad dodaniem soku z granatów lub wspomnianej wcześniej wody kokosowej [1,3]. 

Podsumowanie

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą być groźne dla zdrowia, dlatego w przypadku ryzyka jego wystąpienia, należy jak najszybciej podać elektrolity. Warto wtedy zastanowić się nad ich własnoręcznym przygotowaniem. Często do ich produkcji wystarczy sól kuchenna, sok z cytryny, miód czy herbata. Należy jedynie pamiętać, że w przypadku osoby wymiotującej lub mającej problem z przyjmowaniem płynów, jeżeli jej stan się pogarsza, warto skonsultować się z lekarzem. Konieczna może być hospitalizacja i dożylne uzupełnianie elektrolitów.

Bibliografia

  1. Stasiuk, Ewa. „ANTIOXIDANT ACTIVITY OF HOME-MADE ISOTONIC DRINKS PREPARED FROM FRUIT JUICES.” Current Trends in Quality Science–design, quality and safety of products: 146.
  2. Zart, Sebastian, and Michael Fröhlich. „Effects of commercial isotonic sports drinks during intermittent exertion.” International Journal of Kinesiology and Sports Science 7.1 (2019): 1-8.
  3. Gironés-Vilaplana, Amadeo, et al. „New isotonic drinks with antioxidant and biological capacities from berries (maqui, açaí and blackthorn) and lemon juice.” International journal of food sciences and nutrition 64.7 (2013): 897-906.

Omawiane substancje

  • Chlorek sodu

    Chlorek sodu to związek chemiczny, który składa się z atomów sodu i chloru.Jest to powszechnie znany jako sól kuchenna i jest stosowany w kuchni do poprawienia smaku potraw.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Glukoza

    Glukoza to cukier prosty, który jest podstawowym źródłem energii dla organizmu. Jest powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym jako słodzik.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Potas

    Potas jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu K i liczbie atomowej 19. Jest niezbędny dla organizmów żywych, ponieważ bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz w regulacji równowagi wodno-elektrolitowej.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Biegunka podróżnych

    Biegunka podróżnych to choroba jelitowa, która występuje u osób podróżujących do krajów o niższych standardach sanitarnych. Objawia się biegunką, bólem brzucha i nudnościami.
  • Nudności i wymioty

    Schorzenie charakteryzujące się nudnościami i wymiotami może być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak choroby zakaźne, choroby układu pokarmowego, choroby neurologiczne czy też skutki uboczne leków. W przypadku wystąpienia tych objawów ważne jest szybkie zdiagnozowanie przyczyny i podjęcie odpowiedniego leczenia.
  • Wymioty

    Schorzenie charakteryzujące się nagłym i niekontrolowanym odruchem wymiotnym, który może być spowodowany różnymi czynnikami, takimi jak choroby, infekcje, stres czy nieprawidłowe odżywianie. Wymioty mogą prowadzić do odwodnienia organizmu i wymagają odpowiedniego leczenia, aby zapobiec poważnym powikłaniom.
  • Wymioty ciężarnych

    Wymioty ciężarnych to dość powszechne schorzenie występujące u kobiet w ciąży. Mogą być spowodowane zmianami hormonalnymi oraz fizycznymi w organizmie kobiety.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: .