Poznaj przepis na domowe elektrolity! Czy mogą zastąpić te sklepowe?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Jak zrobić domowe elektrolity?

Każdy człowiek, aby normalnie funkcjonować, powinien dostarczać organizmowi odpowiednich dawek elektrolitów, takich jak potas, sód, wodorowęglany czy sód. Szczególnie ważne jest ich uzupełnienie w przypadku wymiotów, biegunek czy dużych upałów. W aptekach można z łatwością kupić wiele rodzajów elektrolitów. W jaki sposób jednak można je przygotować samodzielnie w domu?
Jak zrobić domowe elektrolity? (fot. Canva)

Elektrolity domowe – czym właściwie są elektrolity?

Elektrolitami są określane pierwiastki mające zdolność przewodzenia prądu elektrycznego. Z tego względu jedną z ich najważniejszych ról w organizmie będzie wspomaganie przewodzenia nerwowego. Co więcej, elektrolity są odpowiedzialne również za regulację gospodarki wodnej organizmu, jego temperatury i ciśnienia krwi. Wpływają również na skurcze mięśni i prawidłowe działanie niektórych hormonów. Do  najważniejszych elektrolitów zaliczanie są sód, potas, magnez, żelazo, chlor, fosfor czy wapń [1].

Jakie są najczęstsze objawy niedoboru elektrolitów?

W przypadku, gdy zaburzony jest poziom elektrolitów w organizmie, mogą wystąpić m.in.:

  • osłabienie organizmu,problemy z koncentracją i senność;
  • wzmożone odczuwanie pragnienia;
  • skurcze mięśni czy mrowienie kończyn;
  • zaburzenie rytmu lub kołatanie serca;
  • skąpomocz i jego ciemniejsza barwa;
  • zimne kończyny [2].

Domowe elektrolity na biegunkę i nie tylko – kiedy najbardziej się przydadzą?

Istnieje szereg sytuacji w których organizm ludzki jest narażony na brak elektrolitów. Sporządzenie domowego środka izotonicznego będzie przydatne w szczególności w następujących przypadkach:

  • biegunka czy wymioty;
  • upał oraz wysiłek fizyczny, kiedy organizm nadmiernie się poci;
  • infekcje, szczególnie w przebiegu których występuje gorączka;
  • stosowanie antybiotyków, leków moczopędnych czy kortykosteroidów;
  • nadmierne spożycie alkoholu [1].

Domowy izotonik – jakie ma zalety?

Czy przygotowany w domu napój izotoniczny będzie lepszy od tego kupionego w aptece lub sklepie? Z pewnością ma on kilka zalet;

  • jest łatwy w przygotowaniu z dostępnych pod ręką w domu składników, takich jak sól czy cukier;
  • wiadomo jakie składniki zostały użyte w celu jego sporządzenia, dzięki czemu można uniknąć składników, które danej osobie będą szkodziły – brak sztucznych konserwantów, aromatów czy barwników;
  • zdecydowanie taniej jest przygotować je samemu niż kupować w sklepie czy aptece;
  • można przygotować ulubiony smak [3].

Domowe elektrolity dla dzieci

Na zaburzenia poziomu elektrolitów w organizmie, zdecydowanie bardziej niż osoby dorosłe (poza seniorami), narażone są dzieci, szczególnie w wieku niemowlęcym. Mają one szybszy niż dorośli metabolizm, a woda stanowi większy odsetek ich masy ciała. Sporządzone domowymi sposobami elektrolity sprawdzą się w przypadku dzieci doskonale. W przeciwieństwie do tych dostępnych w aptekach czy sklepach, nie zawierają one sztucznych barwników, konserwantów czy regulatorów smaku, które mogą mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci. Jednakże w przypadku chęci zastosowania domowych elektrolitów u dzieci poniżej 3. roku życia, warto skonsultować się z lekarzem przed ich użyciem [1,3].

Domowe elektrolity jak zrobić.

Domowe elektrolity przy wymiotach

O ile stosowanie elektrolitów w przypadku upałów, biegunki czy po wysiłku jest zrozumiałe i nie stwarza problemów, to co z pacjentami którzy wymiotują? Jeżeli pacjentowi można podać elektrolity, to sytuacja z reguły unormuje się w przypadku wyeliminowania czynnika powodującego zatrucie (np. leki czy zatrucie pokarmowe). Jeżeli jednak stan pacjenta jest ciężki i szybko się pogarsza lub wymioty uniemożliwiają podawanie mu płynów doustnie, to konieczna może być hospitalizacja, aby zapewnić mu dożylną suplementację wodno-elektrolitową [1,2].

Jak zrobić elektrolity samodzielnie?

Po pierwsze można zastosować gotowe produkty, które same w sobie zawierają dużo elektrolitów np.:

  • koktajle owocowe, w szczególności z dodatkiem bananów (bogate w potas), jogurtu lub mleka (wapń);
  • sporządzone na parze warzywa, takie jak ziemniaki czy szpinak (potas);
  • zupy warzywna z marchwi, selera czy ziemniaków;
  • woda z ogórków kiszonych;
  • woda kokosowa (zawiera 6 g cukru, 252 mg sodu i 600 mg potasu na szklankę) [1,2].

Ciekawszym sposobem jest jednak własnoręczne komponowanie elektrolitów i tworzenie z nich napoi.

Podstawowy bezcukrowy napój elektrolitowy

Do sporządzenia tego typu należy użyć;

  • ok. litra wody;
  • 250 ml soku z cytryny;
  • ok. 1,5 g soli kuchennej;
  • na koniec należy dodać jakiś aromat (np. esencję z herbatki owocowej), która zrównoważy słony smak roztworu.

Sporządzenie tego typu podstawowego napoju można rozszerzyć o naturalne składniki, które jednocześnie będą pobudzać i wprawiać w dobry nastrój:

  • woda jako podstawowy składnik musi zostać, ale jej ilość może być modyfikowana w zależności od dodania innych składników;
  • trzy lub cztery torebki zielonej herbaty (może być też przygotowywana na zimno);
  • sok z cytryny można zastąpić plastrami (kilkoma) ze świeżej cytryny;
  • warto dodać kilka listków świeżej mięty;
  • sól powinna pozostać, analogicznie jak w poprzednim przepisie;
  • można dodać kawałek imbiru i kilka łyżeczek miodu;
  • warto się również zastanowić(w miarę dostępność tych składników) nad dodaniem soku z granatów lub wspomnianej wcześniej wody kokosowej [1,3]. 

Podsumowanie

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą być groźne dla zdrowia, dlatego w przypadku ryzyka jego wystąpienia, należy jak najszybciej podać elektrolity. Warto wtedy zastanowić się nad ich własnoręcznym przygotowaniem. Często do ich produkcji wystarczy sól kuchenna, sok z cytryny, miód czy herbata. Należy jedynie pamiętać, że w przypadku osoby wymiotującej lub mającej problem z przyjmowaniem płynów, jeżeli jej stan się pogarsza, warto skonsultować się z lekarzem. Konieczna może być hospitalizacja i dożylne uzupełnianie elektrolitów.

Bibliografia

  1. Stasiuk, Ewa. „ANTIOXIDANT ACTIVITY OF HOME-MADE ISOTONIC DRINKS PREPARED FROM FRUIT JUICES.” Current Trends in Quality Science–design, quality and safety of products: 146.
  2. Zart, Sebastian, and Michael Fröhlich. „Effects of commercial isotonic sports drinks during intermittent exertion.” International Journal of Kinesiology and Sports Science 7.1 (2019): 1-8.
  3. Gironés-Vilaplana, Amadeo, et al. „New isotonic drinks with antioxidant and biological capacities from berries (maqui, açaí and blackthorn) and lemon juice.” International journal of food sciences and nutrition 64.7 (2013): 897-906.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Chlorek sodu

    Chlorek sodu to związek chemiczny, który składa się z atomów sodu i chloru.Jest to powszechnie znany jako sól kuchenna i jest stosowany w kuchni do poprawienia smaku potraw.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Glukoza

    Glukoza to cukier prosty, który jest podstawowym źródłem energii dla organizmu. Jest powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym jako słodzik.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Potas

    Potas jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu K i liczbie atomowej 19. Jest niezbędny dla organizmów żywych, ponieważ bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz w regulacji równowagi wodno-elektrolitowej.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Biegunka podróżnych

    Biegunka podróżnych to choroba jelitowa, która występuje u osób podróżujących do krajów o niższych standardach sanitarnych. Objawia się biegunką, bólem brzucha i nudnościami.
  • Nudności i wymioty

    Schorzenie charakteryzujące się nudnościami i wymiotami może być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak choroby zakaźne, choroby układu pokarmowego, choroby neurologiczne czy też skutki uboczne leków. W przypadku wystąpienia tych objawów ważne jest szybkie zdiagnozowanie przyczyny i podjęcie odpowiedniego leczenia.
  • Wymioty

    Schorzenie charakteryzujące się nagłym i niekontrolowanym odruchem wymiotnym, który może być spowodowany różnymi czynnikami, takimi jak choroby, infekcje, stres czy nieprawidłowe odżywianie. Wymioty mogą prowadzić do odwodnienia organizmu i wymagają odpowiedniego leczenia, aby zapobiec poważnym powikłaniom.
  • Wymioty ciężarnych

    Wymioty ciężarnych to dość powszechne schorzenie występujące u kobiet w ciąży. Mogą być spowodowane zmianami hormonalnymi oraz fizycznymi w organizmie kobiety.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: .