Jak określić stopień nietrzymania moczu?

Wyróżniamy kilka rodzajów nietrzymania moczu (NTM), a każdy z nich może cechować się odmiennym nasileniem problemu. Niekiedy nietrzymanie moczu wiąże się jedynie z wyciekiem kilku mililitrów moczu, a czasami mogą to być objętości sięgające kilkuset mililitrów. Już w tym momencie widzimy, że produkt chłonny powinien być wybierany indywidualne w zależności od potrzeb pacjenta. Musi on zapewniać komfort i bezpieczeństwo, nie powinien ograniczać swobody ruchu. Niewłaściwie dobrany produkt może przemieszczać się lub przeciekać (jeśli produkt jest za duży) bądź powodować ucisk i otarcia (jeśli produkt jest za mały), dlatego w pierwszej kolejności należy ocenić stopień mobilności pacjenta, stopień nietrzymania moczu oraz rozmiar (obwód w pasie i biodrach).

Jak określić stopień nietrzymania moczu? Stopień nietrzymania moczu określa się na podstawie ilości moczu, który ulega wyciekowi w ciągu dnia. Producenci wyrobów chłonnych określają chłonność na podstawie prostych symboli, najczęściej kropelek – im więcej kropelek na opakowaniu, tym większa chłonność produktu. Jednak pojawia się pytanie: “Jak się w tym połapać, aby wybrać dobry produkt?”.

Stopnie nietrzymania moczu

Najczęściej wymienia się trzy stopnie nasilenia nietrzymania moczu: lekki, średni oraz ciężki.

Lekkie nietrzymanie moczu możemy określić jako niewielki wyciek w ciągu dnia. Najczęściej sumarycznie nie przekracza on objętości kilkudziesięciu mililitrów (ok. 50-100 ml). Pacjent najczęściej kontroluje trzymanie moczu i normalnie korzysta z toalety. Epizody nietrzymania zdarzają się np. podczas ćwiczeń fizycznych,  śmiechu czy kaszlu.

W części opracowań wskazuje się również kropelkowe nietrzymanie moczu. Jak sama nazwa wskazuje, jest to mimowolny wyciek bardzo niewielkiej ilości moczu w ciągu dnia – przyjmuje się, że jest to wyciek do ok. 50 ml. 

Średnie nietrzymanie moczu to poważniejszy problem, gdyż bezwiedny wyciek następuje częściej. Pojawia się podczas normalnych, codziennych czynności jak np. sprzątanie czy wstawanie z pozycji leżącej i siedzącej. Najczęściej określa się, że są to objętości około 100 do 200 ml.

Ciężkie nietrzymanie moczu charakteryzuje się całkowitym brakiem kontroli nad mikcją. Objętości wydalanego moczu są tutaj duże i mogą sięgać 300 ml. Moczenie może następować w nocy oraz w dzień.

Część opracowań wskazuje również bardzo ciężki stopień nietrzymania moczu, gdzie ilość wydalanego moczu wynosi ponad 300 ml.

Jak dobrać rozmiar?

Każdy z producentów środków chłonnych w nietrzymaniu moczu ma swoją rozmiarówkę, dlatego należy kierować się wskazaniami na opakowaniu. Natomiast jeśli chodzi o pieluchomajtki i majtki chłonne, to ich rozmiar dobiera się na podstawie obwodu w pasie lub w talii. Przed zakupem danego produktu należy zebrać te pomiary. Wiele aptek i sklepów z wyrobami medycznymi dysponuje bezpłatnymi próbkami produktów, które pomogą w dopasowaniu. Niektóre z nich mają opcję zamówienia online bezpłatnego zestawu próbek do domu. Ważne, aby pieluchomajtki bądź majtki chłonne były odpowiednio dopasowane do ciała tj. nie były zbyt luźne, ponieważ wtedy mogą się zsuwać i powodować niekontrolowany wyciek moczu, ani zbyt obcisłe, gdyż wtedy mogą powodować podrażnienia. W przypadku wyrobów chłonnych stosowanych przy mniejszym stopniu nietrzymania moczu np. wkładek urologicznych czy wkładów anatomicznych kierujemy się stopniem chłonności, gdyż są one uniwersalnych rozmiarów.

Czy można być aktywnym nosząc środki chłonne?

Ostatnim, ale nie mniej ważnym aspektem, którym należy się kierować przy wyborze środków chłonnych, jest mobilność użytkownika. Wyrób chłonny musi działać, czyli chronić przed wyciekiem, ale – w miarę możliwości – musi być wygodny i niekrępujący dla pacjenta. Z tego powodu osobom aktywnym w ciągu dnia, które cierpią na lekkie nietrzymanie moczu, zaleca się wybór np. wkładek urologicznych. Pieluchomajtki będą zazwyczaj polecane osobom leżącym ze średnim i ciężkim stopniem NTM, a majtki chłonne osobom ze średnim i ciężkim NTM, które są aktywne. Oczywiście są to przykłady i każdy pacjent bądź opiekun powinni dokonywać wyboru indywidualnie do sytuacji.

Jakie środki chłonne są dostępne w aptekach?

W tej części artykułu przedstawimy dostępne rodzaje materiałów chłonnych dla osób z NTM, które można kupić w aptece lub sklepie medycznym. Skupimy się tutaj na chłonności materiału oraz jego zastosowaniu i przeznaczeniu pod względem codziennej aktywności. Skupimy się tu na produktach oferowanych przez głównych producentów.

Wkładki urologiczne na nietrzymanie moczu

Wkładki urologiczne to produkty przeznaczone do kontroli głównie kropelkowego i lekkiego nietrzymania moczu. Istnieją produkty o zwiększonej chłonności, które będą dobre również przy średnim nietrzymaniu moczu. Wkładki wyprodukowane są ze specjalnych materiałów chłonnych, które oprócz chłonięcia moczu, niwelują jego nieprzyjemny zapach.

Wkładki na nietrzymanie moczu zapewniają dyskretną kontrolę problemu. Są cienkie (do kilku milimetrów grubości) i nosi się je razem z normalną bielizną. Dostępne na rynku wkładki dla mężczyzn i kobiet mają zwykle specjalny pasek mocujący, dzięki którym przykleja się je do bielizny. Z tego powodu nie zmieniają swojego położenia w ciągu dnia, a osoby z nich korzystające mogą nawet uprawiać sport.

Bielizna chłonna

Kolejnym sposobem na radzenie sobie z problemem nietrzymania moczu jest korzystanie z bielizny chłonnej. Produkty zaprojektowane są dla kobiet i mężczyzn. Występują w różnych kolorach i krojach, dlatego łatwo można wybrać taki, który spełni oczekiwania pacjenta. Bielizna chłonna przeznaczona jest dla osób z lekkim i średnim nietrzymaniem moczu.

Bielizna chłonna zaprojektowana jest tak, aby przypominała klasyczną bielizną i aby nie było widać jej pod codziennym strojem, a jednocześnie zapewnia komfort i poczucie suchości Nie ogranicza również ruchów, dlatego bez przeszkód można wykonywać wszystkie codzienne czynności.

Majtki chłonne

Majtki chłonne przypominają nieco bieliznę chłonną, ale są to produkty o większej chłonności. To uniwersalne majtki dla obu płci przeznaczone dla osób ze średnim lub ciężkim stopniem nietrzymania moczu. Pomimo tego, że zapewniają dużą chłonność, są dość komfortowe i dyskretne.

Majtki chłonne przeznaczone są dla osób nawet z dużą codzienną aktywnością. Zakłada się je jak klasyczną bielizną. Jeśli pacjent korzysta z toalety, to można je ściągnąć i założyć ponownie. Plusem tego rodzaju wyrobu jest ich uniwersalność, gdyż mogą z nich korzystać również osoby o ograniczonej ruchomości. Ściąganie majtek jest bardzo proste, gdyż wystarczy rozerwać boczny szew. Majtki chłonne nie są zazwyczaj polecane osobom o ograniczonej mobilności

Pieluchomajtki

Pieluchomajtki to produkty o średnim i dużym poziomie chłonności. Są to wyroby uniwersalne dla obu płci. Istnieją też wyroby z regulowanym pasem biodrowym. Pieluchomajtki przeznaczone są głównie dla osób leżących lub o ograniczonej ruchomości. Decyduje o tym sposób zakładania i zdejmowania, gdyż pieluchomajtki zapina się na rzepy. Natomiast nic nie stoi na przeszkodzie, aby korzystały z nich osoby chodzące. Nawet produkty o wysokiej chłonności są w miarę komfortowe.

Pieluchy anatomiczne

Pieluchy anatomiczne to kolejny środek chłonny, który przeznaczony jest głównie dla osób z średnim i ciężkim stopniem nietrzymaniem moczu o ograniczonej mobilności ruchowej. Są alternatywą dla pieluchomajtek i majtek chłonnych. Pieluchy te nie mają własnego systemu mocowania. Sprawia to, że są prostsze w ubiorze i wymianie, np. dla osób poruszających się na wózkach. Wymagają jednak dodatkowego systemu mocującego. W tym celu korzysta się ze specjalnych majtek wielorazowych, tzw. siatkowych.

Podkłady higieniczne

Ostatni wyrób medyczny to podkłady higieniczne. Nie stosuje się go jako bieliznę pacjenta, a ochronę łóżka. W niektórych przypadkach nawet najbardziej chłonne środki mogą być niewystarczające przy nietrzymaniu moczu, np. w nocy. W tym celu warto zastosować dodatkową ochronę łóżka.

Podkłady higieniczne występują w różnych rozmiarach. Zwykle w formie mniejszych kwadratów lub prostokątów, które są odpowiednie do podłożenia, np. na łóżko, krzesło bądź wózek inwalidzki. Podkłady chłoną nadmiar uwolnionego moczu, chronią przed zawilgoceniem i pozwalają utrzymać czystość.

Gdzie szukać pomocy?

Stowarzyszenie Osób z NTM UroConti zrzesza osoby z problemem nietrzymania moczu. Stowarzyszenie zostało założone przez grupę aktywnych osób, które chcąpomóc sobie i innym pacjentom borykającym się z tym problemem. Cele Stowarzyszenia to poprawa jakości życia osób z NTM, wsparcie dla osób z problemem nietrzymania moczu i ich rodzin, a także popularyzacja wiedzy na temat metod leczenia nietrzymania moczu oraz wzrost świadomości społecznej na temat NTM.

Podsumowanie

Odpowiednio dobrany środek chłonny poprawia jakość i komfort życia. W aptekach i sklepach medycznych znajduje się wiele produktów, dzięki czemu każdy pacjent może dopasować go do swoich indywidualnych potrzeb. Warto skorzystać z możliwości, jakie dają producenci oferując wysyłkę darmowych próbek nawet bez wychodzenia z domu.

Wybranym grupom pacjentów przysługuje również refundacja na wyroby chłonne. Niestety na ten moment nietrzymanie moczu jest kryterium chorobowym uprawniajacym do refundacji tylko warunkowo. Pacjent z NTM musi mieć jednocześnie jedną z chorób współistniejących, wymienionych w rozporządzeniu. Po spełnieniu kryterium refundacyjnego wyrób medyczny jest częściowo finansowany przez NFZ.