Objawy polipów żołądka – kiedy powinniśmy się martwić?

Polipy żołądka to nieprawidłowe narośla tkanki, które rozwijają się na wewnętrznej błonie śluzowej żołądka¹. Charakterystyczną cechą tych zmian jest to, że w większości przypadków nie powodują one żadnych objawów, przez co mogą pozostawać niezauważone przez długi czas²³. Ponad 90% polipów żołądka wykrywanych jest przypadkowo podczas endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego, wykonywanej z innych powodów⁴.

Brak symptomów oznacza, że pacjenci często nie zdają sobie sprawy z obecności polipów w swoim żołądku⁵. Ta bezobjawowość może być zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem – z jednej strony nie wpływa na codzienne funkcjonowanie, z drugiej jednak może opóźniać diagnozę potencjalnie niebezpiecznych zmian⁶.

Czynniki wpływające na wystąpienie objawów

Prawdopodobieństwo wystąpienia objawów polipów żołądka zależy od kilku kluczowych czynników. Najważniejszym z nich jest rozmiar polipa – większe narośla, zwłaszcza te o średnicy powyżej 1 cm, znacznie częściej powodują dolegliwości niż małe polipy³⁷. Typ histologiczny polipa również ma znaczenie – niektóre rodzaje, takie jak polipy hiperplastyczne czy gruczolakowate, częściej wywołują objawy niż inne⁸.

Lokalizacja polipa w żołądku to kolejny istotny element wpływający na występowanie symptomów. Polipy zlokalizowane w okolicy odźwiernika (wylotu żołądka) mogą łatwiej powodować obstrukcję i związane z nią objawy⁹. Liczba polipów również ma znaczenie – liczne polipy mogą częściej wywoływać dolegliwości niż pojedyncze narośla¹⁰.

Główne objawy polipów żołądka

Gdy polipy żołądka już powodują objawy, najczęściej manifestują się jako ból lub dyskomfort w nadbrzuszu¹¹. Ten ból może mieć różny charakter – od łagodnego dyskomfortu po intensywne dolegliwości, które mogą nasilać się po posiłkach¹². Pacjenci często opisują go jako uczucie pełności w górnej części brzucha lub jako ból tępy i rozlany¹⁰.

Nudności i wymioty to kolejne częste objawy, szczególnie gdy polipy są duże lub zlokalizowane w miejscach mogących utrudniać opróżnianie żołądka¹¹³. W rzadkich przypadkach duże polipy mogą całkowicie zablokować przejście między żołądkiem a dwunastnicą, prowadząc do nasilonych wymiotów i utraty masy ciała².

Objawy dyspeptyczne, takie jak niestrawność, zgaga czy refluks żołądkowo-przełykowy, również mogą towarzyszyć polipom żołądka⁴⁵. Pacjenci mogą odczuwać szybkie nasycenie po spożyciu małej ilości pokarmu oraz uczucie wzdęcia¹².

Krwawienia i ich konsekwencje

Krwawienie to jeden z poważniejszych objawów polipów żołądka, który może wystąpić szczególnie w przypadku większych polipów lub tych, na powierzchni których rozwinęły się owrzodzenia¹¹⁴. Krwawienie może mieć różny charakter – od subtelnego, przewlekłego sączenia krwi po ostry epizod krwotoku¹¹.

Przewlekłe, małe krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza⁴¹⁵. Objawy niedokrwistości obejmują przewlekłe zmęczenie, osłabienie, bladość skóry oraz duszność wysiłkową⁵¹³. W niektórych przypadkach pacjenci mogą zauważyć ciemne, smoliście stolce, które wskazują na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego¹².

Rzadziej może dojść do wymiotów z krwią (krwioplucie), szczególnie gdy polip ulega znacznemu owrzodzeniu¹³¹⁶. Takie objawy wymagają natychmiastowej interwencji medycznej¹⁷.

Objawy związane z niedrożnością żołądka

W rzadkich przypadkach duże polipy, szczególnie te zlokalizowane w okolicy odźwiernika, mogą powodować częściową lub całkowitą niedrożność żołądka⁹¹⁸. Objawami niedrożności żołądkowej są nasilone wymioty, szczególnie po posiłkach, które mogą zawierać niestrawionych resztek pokarmowych spożywanych nawet kilka godzin wcześniej³.

Pacjenci z niedrożnością mogą również doświadczać znacznej utraty masy ciała w wyniku niemożności zatrzymania pokarmu w żołądku²¹⁹. Towarzyszyć temu może utrata apetytu oraz ogólne osłabienie organizmu²⁰. W przypadku całkowitej niedrożności stan pacjenta może szybko się pogarszać, wymagając pilnej interwencji medycznej.

Różnice w objawach według typu polipa

Różne typy polipów żołądka mogą wywoływać nieco odmienne objawy. Polipy gruczołów dna, które stanowią najczęstszy typ polipów żołądka, rzadko powodują symptomy ze względu na swój zazwyczaj mały rozmiar⁷²¹. Gdy już wywołują objawy, są to głównie ból nadbrzusza, nudności i wymioty²¹.

Polipy hiperplastyczne częściej niż inne typy powodują krwawienia i związaną z nimi niedokrwistość¹⁵²². Mogą również częściej wywoływać objawy dyspeptyczne²³. Polipy gruczolakowate, mimo że są rzadsze, mogą powodować podobne objawy, ale ze względu na swój potencjał nowotworowy wymagają szczególnej uwagi²⁴.

Kiedy zwrócić się do lekarza

Istnieją określone sytuacje, w których pojawienie się objawów powinno skłonić do pilnej konsultacji lekarskiej. Przede wszystkim dotyczy to wystąpienia krwi w stolcu lub stolców o ciemnym, smolistym zabarwieniu¹¹⁷. Również wymoty z krwią wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.

Przewlekły ból brzucha, szczególnie w nadbrzuszu, który nie ustępuje po standardowym leczeniu przeciwbólowym, również powinien być powodem do konsultacji²⁵. Objawy takie jak niewyjaśniona utrata masy ciała, nasilone wymioty czy objawy niedokrwistości (zmęczenie, bladość, duszność) również wymagają oceny specjalisty²⁶.

Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie z polipami żołądka może zapobiec rozwojowi poważnych powikłań²⁷. Regularne badania endoskopowe, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, mogą pomóc w wykryciu polipów przed wystąpieniem objawów²⁸.