Przyczyny meralgia z parestezjami – dlaczego powstaje to schorzenie

Meralgia z parestezjami to schorzenie neurologiczne, które rozwija się w wyniku ucisku lub uszkodzenia bocznego nerwu skórnego uda (lateral femoral cutaneous nerve – LFCN)¹. Nerw ten odpowiada wyłącznie za czucie i nie wpływa na funkcję mięśni nogi, co oznacza, że pacjenci zachowują pełną sprawność ruchową mimo występujących objawów¹. Zrozumienie przyczyn tego schorzenia jest kluczowe dla skutecznego leczenia i zapobiegania nawrotom.

Mechanizm powstawania schorzenia

Boczny nerw skórny uda biegnie od splotów nerwowych kręgosłupa lędźwiowego (L2-L3) przez miednicę, wzdłuż bocznej granicy mięśnia lędźwiowo-biodrowego, do części bocznej więzadła pachwinowego². Następnie przechodzi do uda przez tunel utworzony przez boczne przyczepu więzadła pachwinowego i przednią górną kolec biodrową. To właśnie w tym miejscu najczęściej dochodzi do uwięźnięcia nerwu².

Ucisk nerwu może wystąpić w różnych punktach jego przebiegu, jednak najczęściej ma miejsce pod więzadłem pachwinowym w okolicy pachwiny³. Kompresja prowadzi do zaburzeń przewodzenia nerwowego, co objawia się charakterystycznymi dolegliwościami w postaci mrowienia, drętwienia i pieczenia w przedniej i bocznej części uda.

Główne kategorie przyczyn

Przyczyny meralgia z parestezjami można podzielić na kilka głównych kategorii. Pierwszą stanowią przyczyny mechaniczne, związane z zewnętrznym uciskiem nerwu. Do tej grupy należą ciasna odzież, pasy, gorsety, ciasne spodnie, noszenie ciężkich pasów narzędziowych oraz nadwaga i otyłość¹³.

Drugą kategorię stanowią przyczyny metaboliczne i chorobowe. Najważniejszą z nich jest cukrzyca, która może prowadzić do uszkodzenia nerwów poprzez wysokie stężenie cukru we krwi⁴. Inne schorzenia metaboliczne obejmują niedoczynność tarczycy, zatrucie ołowiem oraz alkoholizm⁴.

Trzecią grupę tworzą przyczyny jatrogenne, czyli związane z interwencjami medycznymi. Obejmują one różnorodne zabiegi chirurgiczne w okolicy miednicy, biodra i jamy brzusznej⁴. Wśród najczęstszych procedur wymienia się endoprotezoplastykę stawu biodrowego, operacje kręgosłupa, laparoskopową naprawę przepuklin pachwinowych oraz zabiegi bariatryczne Zobacz więcej: Przyczyny jatrogenne meralgia z parestezjami - powikłania zabiegów.

Czynniki predysponujące

Wiek stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju meralgia z parestezjami. Schorzenie najczęściej występuje u osób w średnim wieku, przy czym mediana wieku w momencie diagnozy wynosi około 50 lat⁵. Ryzyko rozwoju choroby wzrasta szczególnie u osób między 30. a 60. rokiem życia⁶.

Płeć również ma znaczenie w epidemiologii tego schorzenia. Według niektórych źródeł, meralgia z parestezjami częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet⁷, choć inne badania wskazują na większą częstość u kobiet, szczególnie w kontekście ciąży⁸.

Szczególne sytuacje kliniczne

Ciąża stanowi szczególną sytuację predysponującą do rozwoju meralgia z parestezjami. Rosnący płód zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej i w okolicy pachwiny, co może prowadzić do ucisku bocznego nerwu skórnego uda⁹. W większości przypadków objawy ustępują po porodzie, gdy zmniejsza się ciśnienie na nerw.

Otyłość i szybki przyrost masy ciała również znacząco zwiększają ryzyko rozwoju schorzenia. Nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i miednicy może wywierać dodatkowy nacisk na nerw w miejscu jego przejścia pod więzadłem pachwinowym⁸.

Niektóre zawody wiążą się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju meralgia z parestezjami. Dotyczy to szczególnie funkcjonariuszy policji, strażaków i pracowników budowlanych, którzy noszą ciężkie pasy z wyposażeniem¹⁰. Powtarzający się ucisk w okolicy więzadła pachwinowego może prowadzić do przewlekłego uszkodzenia nerwu.

Rzadkie przyczyny

Chociaż większość przypadków meralgia z parestezjami ma przyczyny typowe, istnieją również rzadkie etiologie tego schorzenia. Do tej grupy należą guzy i zmiany occupying space w okolicy przebiegu nerwu¹¹. Mogą to być schwannoma, lipoma, endometrioza lub inne nowotwory łagodne i złośliwe Zobacz więcej: Rzadkie przyczyny meralgia z parestezjami - guzy i zmiany patologiczne.

Urazy również mogą prowadzić do rozwoju schorzenia. Szczególnie często opisywane są uszkodzenia związane z urazami pasów bezpieczeństwa podczas wypadków samochodowych¹. Bezpośredni uraz nerwu lub powstanie blizny w okolicy jego przebiegu może być przyczyną długotrwałych dolegliwości.

Znaczenie diagnostyczne

Prawidłowa identyfikacja przyczyny meralgia z parestezjami ma kluczowe znaczenie dla wyboru odpowiedniej strategii terapeutycznej. W przypadkach idiopatycznych, gdy nie można zidentyfikować konkretnej przyczyny, leczenie koncentruje się na objawach¹². Natomiast gdy udaje się ustalić konkretny czynnik etiologiczny, możliwe jest wdrożenie leczenia przyczynowego, które często prowadzi do pełnego ustąpienia objawów.

Wczesne rozpoznanie i eliminacja czynników ryzyka może zapobiec progresji schorzenia i rozwojowi przewlekłych dolegliwości. Dlatego tak ważne jest dokładne zebranie wywiadu, uwzględniającego wszystkie potencjalne czynniki predysponujące do rozwoju meralgia z parestezjami.