Dalekowzroczność, znana również jako nadwzroczność lub hipermetropia, to powszechna wada wzroku, która może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie1. Charakteryzuje się trudnościami z ostrym widzeniem obiektów znajdujących się blisko, podczas gdy obiekty oddalone pozostają relatywnie wyraźne2. Objawy tej wady wzroku mogą być różnorodne i zmieniać się w zależności od wieku pacjenta oraz stopnia zaawansowania schorzenia.
Główne objawy dalekowzroczności u dorosłych
Podstawowym objawem dalekowzroczności są trudności z widzeniem obiektów z bliska3. Pacjenci często skarżą się, że słowa i obrazy w książkach lub na ekranach wyglądają niewyraźnie i rozmycie1. Charakterystyczne jest również to, że obiekty stają się wyraźniejsze, gdy pacjent oddala je od swoich oczu1.
Zmęczenie oczu stanowi kolejny istotny symptom, szczególnie po wykonywaniu zadań wymagających skupienia wzroku na bliskich obiektach, takich jak czytanie czy praca przy komputerze1. To zmęczenie może być połączone z uczuciem pieczenia, bólu lub dyskomfortu w okolicach oczu4. Pacjenci często muszą mrużyć oczy, aby móc wyraźnie widzieć5, co dodatkowo potęguje uczucie zmęczenia.
Specyficzne objawy w różnych grupach wiekowych
Dalekowzroczność może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyka osoby po 40. roku życia13. U młodszych pacjentów łagodna dalekowzroczność może być trudna do wykrycia, ponieważ soczewka automatycznie koryguje ostrość, aby obiekty z bliska były wyraźne7. Jednak po okresach pracy z bliska, młodzi pacjenci mogą odczuwać napięcie lub ból oczu, bóle głowy oraz zmęczenie7.
W miarę starzenia się sytuacja się pogarsza, ponieważ soczewka w oku staje się sztywniejsza i traci elastyczność7. U starszych osób lub młodych ludzi ze znaczną dalekowzrocznością często występują problemy, ponieważ skupianie wymaga dużego wysiłku8. Ich wzrok jest bardziej narażony na rozmycie, szczególnie w przypadku bliskich obiektów, i zwykle potrzebują okularów do czytania, a czasami także do widzenia na odległość8.
Objawy dalekowzroczności u dzieci
U dzieci objawy dalekowzroczności mogą być mniej oczywiste i łatwiej je przeoczyć5. Wiele dzieci z dalekowzrocznością nie doświadcza problemów z widzeniem na początku, ponieważ ich oczy są znacznie lepsze w skupianiu wzroku5. Jednak wysiłek, jaki muszą włożyć w skupienie wzroku, może powodować dyskomfort.
Rodzice powinni zwrócić uwagę na następujące objawy u dzieci Zobacz więcej: Objawy dalekowzroczności u dzieci - jak je rozpoznać:
- Trudności w widzeniu – obiekty z bliska mogą wydawać się niewyraźne i nieostre5
- Mrużenie oczu lub częste mruganie przy patrzeniu na bliskie przedmioty9
- Częste przecieranie oczu9
- Zmęczone lub napięte oczy po aktywności wymagającej skupienia wzroku z bliska5
- Bóle głowy5
Dzieci z dalekowzrocznością mogą również rozwijać zez, który jest widoczny, gdy jedno oko skręca się do wewnątrz (w kierunku nosa), gdy dziecko próbuje się skupić10. Może to być bardziej zauważalne, gdy dziecko jest zmęczone lub chore10.
Postępujące objawy z wiekiem
Dalekowzroczność może się pogarszać wraz z wiekiem2. U osób starszych dalekowzroczność zaczyna wpływać najpierw na widzenie z bliska, a następnie soczewka w oku zaczyna sztywnieć i wzrok na odległość również staje się niewyraźny2. Po 50. roku życia osoby z hipermetropią mogą również zauważyć, że ich wzrok na odległość staje się niewyraźny12.
W przypadku znacznej dalekowzroczności może dojść do nieostrego widzenia, szczególnie obiektów z bliska8. Osoba z dalekowzrocznością może mieć wyraźny wzrok, ale może cierpieć na zmęczone oczy i bóle głowy po dużej ilości pracy wzrokowej8. W zaawansowanych przypadkach lub u osób po czterdziestce czy pięćdziesiątce, gdy soczewka naturalnie ulega pogorszeniu tracąc elastyczność, wzrok staje się niewyraźny przy patrzeniu na obiekty z większości odległości13.
Dodatkowe objawy i powikłania
Pacjenci z dalekowzrocznością mogą doświadczać trudności z widzeniem obuocznym oraz problemów z percepcją głębi3. Te problemy wynikają z konieczności różnego wysiłku skupienia dla każdego oka, co może prowadzić do zaburzeń współpracy obu oczu.
Długotrwała nieleczona dalekowzroczność może prowadzić do rozwoju leniwego oka (amblyopia) oraz zeza (strabismus)13. Te powikłania są szczególnie częste u dzieci z ciężką dalekowzrocznością obecną od bardzo młodego wieku3.
Niektóre osoby mogą również doświadczać objawów takich jak podwójne widzenie, szczególnie dzieci próbujące skupić wzrok14. W przypadkach ukrytej dalekowzroczności (utajonej hipermetropii), głównym objawem mogą być nawracające bóle głowy bez widocznych problemów z widzeniem15.
Kiedy szukać pomocy medycznej
Jeśli doświadczasz trudności z widzeniem, objawów takich jak nieostre widzenie, napięcie oczu lub bóle głowy, powinieneś skonsultować się z optometrystą lub okulistą5. Szczególnie ważne jest regularne badanie wzroku u dzieci, ponieważ nieleczona dalekowzroczność może znacząco wpływać na ich zdolności uczenia się i rozwój Zobacz więcej: Nasilenie objawów dalekowzroczności - czynniki wpływające.
Objawy dalekowzroczności często nasilają się podczas aktywności wymagających przedłużonej pracy wzrokowej z bliska, takiej jak czytanie czy korzystanie z komputera16. W początkowym stadium układ wzrokowy może kompensować łagodną hipermetropię, ale dyskomfort i problemy wzrokowe mogą pojawić się przy przedłużonym użytkowaniu16.


















