Alergia na mleko - rozpowszechnienie w różnych grupach wiekowych

Alergia na mleko krowie stanowi jeden z najważniejszych problemów zdrowotnych we wczesnym dzieciństwie na całym świecie1. Jako reakcja immunologiczna na białka mleka krowiego, występuje konsekwentnie po spożyciu produktów mlecznych i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, włączając reakcje anafilaktyczne2.

Częstość występowania w różnych grupach wiekowych

Epidemiologia alergii na mleko krowie wykazuje charakterystyczne różnice w zależności od wieku pacjentów. Największą częstość występowania obserwuje się u niemowląt i małych dzieci2. W krajach rozwiniętych szacuje się, że alergia na mleko krowie dotyka od 0,5% do 3% dzieci w pierwszym roku życia3. Niektóre badania wskazują na jeszcze wyższą częstość, osiągającą nawet 2,5% u dzieci poniżej trzeciego roku życia4.

Szczególnie interesujące są dane dotyczące niemowląt karmionych wyłącznie piersią. Częstość występowania alergii na mleko krowie w tej grupie jest znacznie niższa i wynosi jedynie 0,4% do 0,5%5. Większość przypadków objawów sugerujących alergię na mleko krowie pojawia się w pierwszym miesiącu po wprowadzeniu mleka modyfikowanego do diety niemowlęcia6.

Z wiekiem częstość występowania alergii na mleko krowie znacząco maleje. U dzieci powyżej 6 lat częstość spada do około 1%5, a w niektórych badaniach europejskich wykazano, że jedynie 0,6% populacji dorosłych cierpi na potwierdzoną alergię na mleko krowie7. W Stanach Zjednoczonych dane z lat 2005-2006 pokazały, że u dzieci powyżej 6 lat częstość potwierdzonej alergii IgE-zależnej na mleko wynosi mniej niż 0,4%8.

Ważne: Częstość występowania alergii na mleko krowie znacznie się różni w zależności od metod diagnostycznych i populacji badanej. Zgłaszane przez pacjentów objawy sugerujące alergię na mleko mogą dotyczyć nawet 17,5% przedszkolaków, podczas gdy potwierdzona diagnostycznie alergia występuje u znacznie mniejszego odsetka dzieci.

Różnice regionalne i geograficzne

Epidemiologia alergii na mleko krowie wykazuje znaczne różnice geograficzne, co może być związane z czynnikami genetycznymi, środowiskowymi oraz metodologicznymi9. Badanie EuroPrevall, obejmujące 12 000 dzieci z dziewięciu krajów europejskich, wykazało znaczne różnice w częstości występowania między poszczególnymi krajami10.

W niektórych krajach europejskich, takich jak Holandia i Wielka Brytania, częstość występowania wynosi około 1%, podczas gdy w Litwie, Niemczech i Grecji jest znacznie niższa i nie przekracza 0,3%11. Na Bliskim Wschodzie eksperci szacują, że częstość występowania alergii na mleko krowie wynosi od 1% do 5%12, a w niektórych krajach tego regionu odnotowano częstość 3,4% u niemowląt poniżej 2 lat12.

Interesujące dane pochodzą również z Azji. W Chinach badania wykazały częstość potwierdzonej alergii na mleko krowie od 0,83% do 3,5% w różnych miastach13. Jednocześnie obserwuje się wzrost częstości występowania – w ciągu dekady od 1999 do 2009 roku częstość alergii na mleko krowie w Chinach wzrosła z 1,6% do 3,5%14.

Tendencje czasowe i wzrost częstości występowania

Dane epidemiologiczne wskazują na wzrastającą tendencję częstości występowania alergii na mleko krowie w ostatnich dekadach15. Przed 1950 rokiem alergia na mleko krowie była rzadko diagnozowana, natomiast od 1970 roku obserwuje się znaczący wzrost zgłaszanych przypadków15.

Badania z różnych części świata potwierdzają ten trend wzrostowy14. W Stanach Zjednoczonych krajowe badania zdrowotne wykazały, że częstość alergii pokarmowych wzrosła o 18% w latach 1997-200714. Podobne tendencje obserwowano w Australii, gdzie odnotowano czterokrotny wzrost częstości alergii pokarmowych u dzieci w wieku 0-5 lat w okresie od 1995 do 2006 roku14.

Uwaga: Wzrost częstości występowania alergii na mleko krowie może być częściowo związany z lepszą diagnostyką i większą świadomością problemu. Niemniej jednak, rzeczywisty wzrost zachorowań jest potwierdzany przez liczne badania epidemiologiczne z różnych regionów świata.

Charakterystyka populacji dorosłych

Alergia na mleko krowie u dorosłych jest znacznie rzadziej występującym zjawiskiem niż u dzieci. Częstość występowania w populacji dorosłej szacuje się na około 0,1-0,3% w przypadku potwierdzonej diagnostycznie alergii16. Interesujące jest to, że w przypadku dorosłych obserwuje się odwrotną tendencję płciową niż u dzieci – podczas gdy alergia na mleko krowie u dzieci częściej dotyka chłopców, u dorosłych ponad 80% przypadków dotyczy kobiet16.

Większość dorosłych z alergią na mleko krowie nabyła tę alergię w wieku dorosłym, a nie jest to kontynuacja alergii z dzieciństwa16. Dane z międzynarodowego badania obejmującego 17 280 dorosłych w wieku 20-44 lat z 15 krajów wykazały, że 4,3% respondentów zgłaszało problemy związane ze spożywaniem mleka16, jednak rzeczywista częstość potwierdzonej alergii jest znacznie niższa.

Czynniki wpływające na epidemiologię

Na różnice w częstości występowania alergii na mleko krowie wpływa wiele czynników17. Kluczowe znaczenie mają metody oceny wyników, populacja badana, okres czasowy oraz region geograficzny18. Badania prowadzone w ośrodkach specjalistycznych mogą wykazywać wyższą częstość występowania ze względu na selekcję pacjentów wysokiego ryzyka w porównaniu z badaniami populacyjnymi3.

Dodatkowo, ocena epidemiologii jest komplikowana przez obecność różnych typów reakcji immunologicznych na mleko krowie1. Około 60% przypadków alergii na mleko krowie ma charakter IgE-zależny15, podczas gdy pozostałe 40% to reakcje nie-IgE-zależne lub mieszane15.

Naturalny przebieg alergii na mleko krowie również komplikuje szacowanie częstości występowania. Alergia ta charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem rozwiązywania się z wiekiem17. Większość przypadków pojawia się w niemowlęctwie i wczesnym dzieciństwie, typowo w pierwszych 12 miesiącach życia, i ma tendencję do ustępowania wraz z wiekiem9. Zobacz więcej: Naturalny przebieg alergii na mleko krowie - tolerancja i wyzdrowienie

Pytania i odpowiedzi

Jaki procent dzieci ma alergię na mleko krowie?

Alergia na mleko krowie dotyka około 2-3% dzieci w pierwszym roku życia w krajach rozwiniętych. U niemowląt karmionych wyłącznie piersią częstość jest znacznie niższa i wynosi 0,4-0,5%.

Czy częstość alergii na mleko wzrasta z wiekiem?

Nie, częstość alergii na mleko krowie maleje z wiekiem. U dzieci powyżej 6 lat wynosi około 1%, a u dorosłych jedynie 0,1-0,3% w przypadku potwierdzonej diagnostycznie alergii.

Czy alergia na mleko krowie jest częstsza w niektórych regionach świata?

Tak, obserwuje się znaczne różnice regionalne. W krajach europejskich częstość waha się od 0,3% do 4,9%, na Bliskim Wschodzie wynosi 1-5%, a w różnych miastach Chin od 0,83% do 3,5%.

Czy częstość alergii na mleko krowie wzrasta w ostatnich latach?

Tak, badania wskazują na wzrostową tendencję. W Stanach Zjednoczonych odnotowano wzrost o 18% w latach 1997-2007, a w Chinach częstość wzrosła z 1,6% do 3,5% w ciągu dekady.