Epidemiologia achalazji – częstość występowania i rozkład w populacji

Achalazja jest stosunkowo rzadkim schorzeniem przełyku, którego częstość występowania w populacji została szczegółowo przeanalizowana w wielu badaniach epidemiologicznych na całym świecie. Dane pochodzące z różnych krajów i regionów pozwalają na kompleksowe zrozumienie rozkładu tej choroby w populacji oraz trendów zachodzących w czasie¹.

Zapadalność na achalazję

Zapadalność na achalazję wykazuje znaczne różnice między poszczególnymi badaniami i regionami geograficznymi. Najniższe wskaźniki odnotowano w Zimbabwe, gdzie zapadalność wynosi zaledwie 0,03 przypadków na 100 000 osób rocznie, podczas gdy najwyższe wartości stwierdzono w Kanadzie – 1,63 przypadków na 100 000 osób rocznie. Większość opublikowanych danych wskazuje na zapadalność mieszczącą się w przedziale 0,5-1,2 przypadków na 100 000 osób rocznie¹².

Współczesne szacunki sugerują, że zapadalność na achalazję wynosi około 1,6 przypadków na 100 000 osób rocznie, przy czym wartość ta może być zaniżona ze względu na trudności w identyfikacji pacjentów z tym schorzeniem. Badania amerykańskie przeprowadzone w obszarach o wysokiej dostępności manometrii wysokiej rozdzielczości wykazały, że rzeczywista zapadalność może być 2-3 razy wyższa od wcześniejszych szacunków³⁴.

Rozpowszechnienie achalazji w populacji

Rozpowszechnienie achalazji w populacji jest znacznie wyższe niż jej zapadalność, co wynika z przewlekłego charakteru tego schorzenia. Najczęściej cytowane wartości wskazują na rozpowszechnienie wynoszące około 10 przypadków na 100 000 osób. Jednak dane z różnych regionów pokazują znaczną zmienność – od 6,29 przypadków na 100 000 osób w Korei Południowej do nawet 15,3 przypadków na 100 000 osób w Holandii⁵⁶.

Kanadyjskie badanie populacyjne wykazało wzrost rozpowszechnienia achalazji z 2,51 przypadków na 100 000 osób w 1996 roku do 10,82 przypadków na 100 000 osób w 2007 roku, mimo względnie stabilnej zapadalności w tym samym okresie. Ten wzrost rozpowszechnienia był obserwowany u obu płci, ale był bardziej wyraźny u mężczyzn, co odzwierciedla powolnie postępujący charakter choroby⁷.

Rozkład według wieku i płci

Achalazja może wystąpić w każdym wieku, jednak rzadko diagnozowana jest przed okresem dojrzewania. Większość przypadków rozpoznawana jest u pacjentów między 25. a 60. rokiem życia, z szczytową zapadalności przypadającą na wiek 30-60 lat. Niektóre badania sugerują dwumodalny rozkład zapadalności według wieku, z maksimami około 30. i 60. roku życia, podczas gdy inne wskazują na ogólnie zwiększone ryzyko achalazji wraz z wiekiem⁸⁹.

W populacji pediatrycznej achalazja występuje bardzo rzadko. Badania holenderskie wykazały średnią zapadalność u dzieci wynoszącą 0,1 przypadków na 100 000 osób rocznie, co stanowi mniej niż 5% wszystkich przypadków achalazji. Mimo rzadkości, odnotowuje się wzrost częstości rozpoznawania tej choroby również w populacji dziecięcej¹⁰.

Achalazja występuje z równą częstością u mężczyzn i kobiet, bez wyraźnej predylekcji płciowej. Jedynie nieliczne badania wykazały nieznacznie wyższą częstość u kobiet lub mężczyzn, ale różnice te nie są statystycznie istotne w większości analiz⁸¹⁰.

Różnice geograficzne i etniczne Zobacz więcej: Różnice geograficzne i etniczne w występowaniu achalazji

Częstość występowania achalazji wykazuje znaczne różnice geograficzne i etniczne. Badania przeprowadzone w różnych krajach i regionach świata ujawniają interesujące wzorce rozkładu tej choroby. Szczególnie interesujące są obserwacje dotyczące różnic między grupami etnicznymi w obrębie tego samego kraju oraz między sąsiadującymi ze sobą regionami geograficznymi.

Trendy czasowe i czynniki wpływające na epidemiologię Zobacz więcej: Trendy czasowe i czynniki wpływające na epidemiologię achalazji

Obserwowany wzrost częstości rozpoznawania achalazji w ostatnich dekadach może wynikać z kilku czynników. Poprawa metod diagnostycznych, szczególnie wprowadzenie manometrii wysokiej rozdzielczości, zwiększona świadomość lekarzy oraz lepszy dostęp do specjalistycznej opieki medycznej mogą przyczyniać się do częstszego rozpoznawania przypadków, które wcześniej pozostawały nierozpoznane.

Rokowanie i przeżywalność

Kanadyjskie badanie populacyjne wykazało, że przeżywalność pacjentów z achalazją jest istotnie niższa w porównaniu z dopasowaną pod względem wieku i płci populacją kontrolną. Jednak inne analizy wskazują, że większość zgonów u pacjentów z achalazją wynika z przyczyn niezwiązanych z chorobą podstawową, co prowadzi do porównywalnej z populacją ogólną oczekiwanej długości życia⁷¹¹.

Wyzwania epidemiologiczne

Ocena prawdziwej częstości występowania achalazji napotyka na szereg wyzwań metodologicznych. Rzadkość schorzenia, jego przewlekły charakter, możliwość długotrwałego okresu od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy oraz różnice w dostępności specjalistycznej opieki medycznej między regionami utrudniają uzyskanie precyzyjnych danych epidemiologicznych. Dodatkowo, wprowadzenie nowych kryteriów diagnostycznych i technologii może wpływać na porównywalność danych z różnych okresów czasowych¹².