Jak działa lowastatyna?
Lowastatyna należy do grupy leków zwanych statynami, których głównym zadaniem jest zmniejszenie stężenia cholesterolu w organizmie12. Działa poprzez blokowanie enzymu odpowiedzialnego za produkcję cholesterolu w wątrobie. Dzięki temu obniża poziom cholesterolu całkowitego, a zwłaszcza tzw. „złego” cholesterolu LDL, co ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu rozwojowi miażdżycy i jej powikłań, takich jak choroba wieńcowa34.
Wskazania do stosowania lowastatyny
Lowastatyna stosowana jest u osób, u których sama dieta i inne niefarmakologiczne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych efektów w obniżeniu poziomu cholesterolu56. Wskazania różnią się w zależności od wieku pacjenta i mogą być nieco inne dla dzieci oraz dorosłych. W niektórych przypadkach lowastatyna może być stosowana także u dzieci, ale tylko w określonych sytuacjach klinicznych i pod ścisłą kontrolą lekarza78.
- Lowastatyna nie jest lekiem pierwszego wyboru – jej stosowanie zaleca się dopiero wtedy, gdy zmiana diety, zwiększenie aktywności fizycznej i redukcja masy ciała nie przynoszą oczekiwanych efektów w obniżeniu poziomu cholesterolu56.
- Lek powinien być zawsze stosowany razem z odpowiednią dietą i zdrowym stylem życia.
- Przed rozpoczęciem terapii lekarz sprawdzi, czy nie ma przeciwwskazań do stosowania lowastatyny, takich jak aktywna choroba wątroby lub niektóre zaburzenia metaboliczne910.
Wskazania u dorosłych
U dorosłych lowastatyna jest stosowana przede wszystkim w leczeniu zaburzeń związanych z podwyższonym poziomem cholesterolu oraz w zapobieganiu rozwojowi powikłań miażdżycy. Najważniejsze wskazania obejmują:
- Pierwotna hipercholesterolemia (typ IIa i IIb): Leczenie osób z podwyższonym poziomem cholesterolu całkowitego i LDL, u których dieta i inne niefarmakologiczne metody nie przyniosły zadowalających efektów56.
- Miażdżyca tętnic wieńcowych: Zapobieganie powiększaniu się istniejących zmian miażdżycowych oraz powstawaniu nowych blaszek miażdżycowych u pacjentów z podwyższonym poziomem cholesterolu, zwłaszcza przy współistniejącej chorobie wieńcowej56.
Warto podkreślić, że lowastatyna jest mniej skuteczna w leczeniu hipercholesterolemii rodzinnej typu homozygotycznego, czyli bardzo rzadkiej postaci tej choroby, ponieważ wynika ona z braku aktywnych receptorów LDL1112.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Lowastatyna może być stosowana u dzieci i młodzieży powyżej 10. roku życia, ale tylko w szczególnych przypadkach:
- Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna: Leczenie dzieci i młodzieży (chłopców po 10. roku życia oraz dziewcząt po rozpoczęciu miesiączkowania) z dziedziczną, ciężką postacią hipercholesterolemii, gdy sama dieta nie wystarcza78.
- Nie zaleca się stosowania lowastatyny u dzieci poniżej 10 lat ani u dziewcząt przed pierwszą miesiączką78.
- Bezpieczeństwo i skuteczność dawek powyżej 40 mg na dobę nie zostały potwierdzone u dzieci713.
Lowastatyna nie jest przeznaczona do leczenia innych typów zaburzeń lipidowych, takich jak hipertrójglicerydemia (typ I, IV i V), gdzie jej skuteczność jest ograniczona1415.
Inne grupy pacjentów
- Osoby starsze: Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lowastatyny u osób powyżej 60. roku życia są podobne jak u młodszych dorosłych1110.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: U tych osób zaleca się ostrożność i ścisłą kontrolę podczas leczenia lowastatyną ze względu na zwiększone ryzyko powikłań, takich jak rabdomioliza1617.
- Nie stosować w aktywnej chorobie wątroby oraz u osób z trwałymi, niewyjaśnionymi podwyższeniami enzymów wątrobowych910.
- Nie stosować u pacjentów z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy1815.
- Nie zaleca się stosowania lowastatyny w połączeniu z niektórymi lekami (np. silnymi inhibitorami CYP3A4, kwasem fusydowym, niektórymi antybiotykami), chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko1920.
Podsumowanie – lowastatyna w leczeniu zaburzeń lipidowych
Lowastatyna jest skutecznym lekiem stosowanym głównie u osób dorosłych z podwyższonym poziomem cholesterolu i w zapobieganiu rozwojowi miażdżycy naczyń wieńcowych, zwłaszcza gdy sama dieta nie wystarcza56. U dzieci jej stosowanie ogranicza się do wybranych przypadków ciężkiej, dziedzicznej hipercholesterolemii po ukończeniu 10. roku życia78. Lek nie jest zalecany do leczenia innych zaburzeń lipidowych, zwłaszcza tych, w których dominują podwyższone trójglicerydy1415. Skuteczność i bezpieczeństwo lowastatyny zostały potwierdzone w licznych badaniach, jednak zawsze powinna być stosowana pod kontrolą lekarza i w połączeniu z odpowiednią dietą oraz zmianą stylu życia34.
Stosowanie lowastatyny w różnych grupach pacjentów – tabela
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Pierwotna hipercholesterolemia | Tak | Tak (od 10. roku życia, wybrane przypadki) | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Miażdżyca tętnic wieńcowych | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Hipertrójglicerydemia (typ I, IV, V) | Nie | Nie | Nie | Nie | Nie |


















