Bezpieczeństwo stosowania iksazomibu – na co zwrócić uwagę?

Iksazomib wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, a jego bezpieczeństwo zależy od wielu czynników, takich jak wiek, stan zdrowia nerek i wątroby czy jednoczesne stosowanie innych leków123.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Stosowanie iksazomibu u kobiet w ciąży nie jest zalecane, ponieważ może on szkodzić dziecku456. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji zarówno podczas leczenia, jak i przez 90 dni po jego zakończeniu789. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas terapii, należy ją poinformować o potencjalnym zagrożeniu dla płodu. Ponieważ iksazomib jest stosowany razem z lenalidomidem, a lenalidomid może powodować ciężkie wady rozwojowe, wszyscy pacjenci muszą spełniać dodatkowe warunki bezpieczeństwa dotyczące zapobiegania ciąży101112.

Nie wiadomo, czy iksazomib przenika do mleka kobiecego. Z powodu ryzyka dla dziecka, podczas stosowania iksazomibu (i lenalidomidu) należy przerwać karmienie piersią101112.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Iksazomib może w niewielkim stopniu wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn. W trakcie leczenia mogą pojawić się zmęczenie lub zawroty głowy. Jeśli pacjent zauważy takie objawy, powinien unikać kierowania pojazdami lub pracy z maszynami131415.

Ważne: Iksazomib stosowany jest zawsze w połączeniu z innymi lekami, takimi jak lenalidomid i deksametazon. Oznacza to, że należy zapoznać się również z informacjami o bezpieczeństwie tych substancji, ponieważ mogą one wprowadzać dodatkowe przeciwwskazania, działania niepożądane lub interakcje z innymi lekami. Szczególnie istotne jest to w przypadku kobiet w ciąży, osób z chorobami serca, zaburzeniami krzepnięcia krwi czy przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne16117.

Interakcje z alkoholem

W dostępnych źródłach nie ma szczegółowych danych na temat interakcji iksazomibu z alkoholem. Jednak ze względu na możliwe działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunki) oraz ryzyko uszkodzenia wątroby, zaleca się zachowanie ostrożności i unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia181920.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min) nie jest konieczne dostosowanie dawki iksazomibu212223. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek lub konieczności dializowania, zaleca się stosowanie mniejszej dawki (3 mg). Iksazomib nie jest usuwany podczas dializy, więc może być podawany niezależnie od jej harmonogramu2123.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie ma potrzeby modyfikowania dawki iksazomibu. Jednak przy umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach wątroby należy rozpocząć leczenie od zmniejszonej dawki (3 mg), ponieważ organizm wolniej usuwa lek, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych242526. W trakcie terapii zaleca się regularne monitorowanie enzymów wątrobowych192728.

Stosowanie substancji czynnej u seniorów

U osób powyżej 65. roku życia nie jest konieczne zmniejszanie dawki iksazomibu242526. Jednak w grupie osób starszych, szczególnie powyżej 75. roku życia, częściej przerywano leczenie z powodu działań niepożądanych, a także obserwowano zaburzenia rytmu serca242526.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności iksazomibu, dlatego nie jest on zalecany w tej grupie wiekowej212223.
  • Pacjenci z chorobami krwi (np. małopłytkowość, neutropenia) powinni być ściśle monitorowani podczas leczenia, a w razie wystąpienia poważnych objawów toksyczności może być konieczne przerwanie lub modyfikacja dawki123.
  • W przypadku pojawienia się poważnych reakcji skórnych (np. wysypka, zespół Stevensa-Johnsona) leczenie iksazomibem należy natychmiast przerwać293031.
  • Pacjenci z chorobami neurologicznymi powinni być monitorowani pod kątem wystąpienia neuropatii obwodowej – w razie jej rozwoju może być konieczne zmniejszenie dawki lub odstawienie leku183220.
  • Nie należy stosować iksazomibu razem z silnymi induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca), ponieważ może to osłabić działanie leku333435.
Ważne dla bezpieczeństwa:

Podsumowanie – iksazomib a bezpieczeństwo leczenia

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Nie zalecane Ryzyko uszkodzenia płodu, konieczna skuteczna antykoncepcja456
Karmienie piersią Nie zalecane Brak danych, potencjalne ryzyko dla dziecka101112
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki, ale częstsze działania niepożądane u osób >75 lat2425
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Może powodować zmęczenie i zawroty głowy1314
Pacjenci z niewydolnością nerek Można stosować Zalecane zmniejszenie dawki w ciężkiej niewydolności lub dializie2122
Pacjenci z niewydolnością wątroby Można stosować Zalecane zmniejszenie dawki w umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach2425
Alkohol Zachować ostrożność Brak szczegółowych danych, zalecane unikanie alkoholu18
Dzieci i młodzież Nie zalecane Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności21
Pacjenci z chorobami krwi, skóry lub układu nerwowego Zachować ostrożność Możliwe konieczne modyfikacje dawki lub przerwanie leczenia1

Pytania i odpowiedzi

Czy iksazomib można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania iksazomibu w ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 90 dni po jego zakończeniu12.

Czy iksazomib jest bezpieczny u osób z niewydolnością nerek?

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub dializowanych zaleca się zmniejszenie dawki iksazomibu do 3 mg. Lek nie jest usuwany podczas dializy34.

Jak iksazomib wpływa na prowadzenie pojazdów?

Iksazomib może powodować zmęczenie i zawroty głowy. W razie wystąpienia tych objawów należy unikać prowadzenia pojazdów56.

Czy podczas leczenia iksazomibem można spożywać alkohol?

Nie ma szczegółowych danych o interakcjach z alkoholem, ale ze względu na ryzyko działań niepożądanych zaleca się ostrożność i najlepiej unikać alkoholu7.

Czy iksazomib można stosować u dzieci?

Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności iksazomibu u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tej grupie wiekowej8.