Jak działa zonisamid?

Zonisamid należy do grupy leków przeciwpadaczkowych o szerokim spektrum działania. Działa poprzez wpływ na przewodnictwo impulsów w komórkach nerwowych, co pozwala ograniczyć nadmierną aktywność mózgu, prowadzącą do napadów padaczkowych123. Wykazuje również słabą aktywność hamującą enzym anhydrazę węglanową, co może dodatkowo wpływać na stabilizację pracy układu nerwowego123. Mechanizm działania nie został w pełni wyjaśniony, jednak wiadomo, że lek blokuje określone kanały sodowe i wapniowe w komórkach nerwowych, co zapobiega rozprzestrzenianiu się wyładowań elektrycznych odpowiedzialnych za napady123.

Wskazania do stosowania zonisamidu u dorosłych

Wskazania do stosowania zonisamidu mogą się różnić w zależności od postaci leku, dawki oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. Zonisamid jest dostępny w różnych dawkach (25 mg, 50 mg, 100 mg) i przeznaczony do stosowania doustnego w postaci kapsułek twardych456.

U dorosłych zonisamid może być stosowany w dwóch głównych wskazaniach:

  • Monoterapia (czyli leczenie jednym lekiem): Zonisamid jest wskazany jako jedyny lek w leczeniu napadów częściowych, z uogólnionymi napadami wtórnymi lub bez takich napadów, u dorosłych z nowo rozpoznaną padaczką789.
  • Leczenie wspomagające (czyli w połączeniu z innymi lekami): Zonisamid stosuje się również jako lek dodatkowy w terapii napadów częściowych, z uogólnionymi napadami wtórnymi lub bez nich789.

Zonisamid jest skuteczny zarówno w przypadku napadów częściowych (czyli dotyczących tylko części mózgu), jak i w sytuacji, gdy napady te mogą przekształcać się w napady uogólnione (obejmujące całe ciało)789.

Ważne: Zonisamid może być stosowany zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Wybór schematu leczenia zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, rodzaju napadów oraz reakcji na wcześniejsze terapie. U dorosłych lek ten może być pierwszym wyborem przy nowo rozpoznanej padaczce lub stanowić uzupełnienie leczenia, jeśli inne leki nie przyniosły wystarczającej poprawy. Wskazania zawsze określa lekarz prowadzący na podstawie całości obrazu klinicznego789.

Wskazania do stosowania zonisamidu u dzieci i młodzieży

Zonisamid jest również stosowany u dzieci i młodzieży, ale tylko od 6. roku życia. W tej grupie wiekowej lek jest wskazany wyłącznie jako leczenie wspomagające napadów częściowych, z uogólnionymi napadami wtórnymi lub bez takich napadów789.

  • Leczenie wspomagające napadów częściowych: Stosuje się u dzieci i młodzieży (od 6 lat), gdy dotychczasowe leczenie innymi lekami nie zapewnia pełnej kontroli nad napadami789.
  • Lek nie jest przeznaczony do stosowania jako jedyny lek przeciwpadaczkowy (monoterapia) u dzieci i młodzieży789.
  • U dzieci poniżej 6. roku życia zonisamid nie jest zalecany789.
  • W przypadku dzieci o masie ciała poniżej 20 kg należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ dostępne dane są ograniczone101112.

Szczególne uwagi dotyczące dzieci i młodzieży

W tej grupie pacjentów należy uważnie monitorować masę ciała oraz stan nawodnienia, ponieważ zonisamid może prowadzić do utraty masy ciała, odwodnienia oraz zaburzeń równowagi elektrolitowej. U dzieci częściej niż u dorosłych występuje także ryzyko kwasicy metabolicznej i kamieni nerkowych101112.

Stosowanie zonisamidu w innych grupach pacjentów

W niektórych sytuacjach, takich jak ciąża, planowanie ciąży czy karmienie piersią, decyzję o stosowaniu zonisamidu podejmuje lekarz indywidualnie, biorąc pod uwagę ryzyko i korzyści dla matki i dziecka131415. W przypadku osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek, nie wskazano w dokumentacji ChPL szczególnych ograniczeń dotyczących wskazań, ale dawkowanie i monitorowanie leczenia może wymagać dostosowania przez lekarza prowadzącego.

Wskazania i bezpieczeństwo stosowania zonisamidu u dzieci:

  • Zonisamid można stosować u dzieci od 6. roku życia, ale wyłącznie jako leczenie wspomagające w padaczce.
  • Lek nie jest zalecany u dzieci z niedowagą lub zmniejszonym łaknieniem, a także u dzieci ważących poniżej 20 kg.
  • U dzieci istnieje większe ryzyko odwodnienia, kwasicy metabolicznej i kamieni nerkowych.
  • Należy regularnie kontrolować masę ciała oraz poziom wodorowęglanów we krwi.
  • Nie stosować zonisamidu u dzieci w połączeniu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej, np. topiramatem lub acetazolamidem.

Tabela: Wskazania do stosowania zonisamidu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Monoterapia napadów częściowych Tak Nie Nie Tak Tak, z modyfikacją
Leczenie wspomagające napadów częściowych Tak Tak Tak (od 6 lat) Tak Tak, z modyfikacją

789

Zonisamid – nowoczesne wsparcie w leczeniu padaczki

Zonisamid jest nowoczesnym lekiem przeciwpadaczkowym, który sprawdził się w leczeniu zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 6. roku życia. Jego głównym wskazaniem jest leczenie napadów częściowych, zarówno w monoterapii u dorosłych, jak i w terapii wspomagającej u dorosłych oraz dzieci. Wskazania do stosowania zonisamidu są jasno określone i zależą od wieku pacjenta oraz rodzaju napadów. Dzięki temu możliwe jest indywidualne dopasowanie leczenia do potrzeb chorego, co zwiększa szansę na skuteczną kontrolę objawów padaczki789.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się zonisamid?

Zonisamid stosuje się w leczeniu napadów częściowych w padaczce – jako jedyny lek u dorosłych z nowo rozpoznaną padaczką oraz jako lek wspomagający u dorosłych i dzieci od 6. roku życia.1

Czy zonisamid można stosować u dzieci?

Tak, zonisamid można stosować u dzieci od 6. roku życia, ale wyłącznie jako leczenie wspomagające w napadach częściowych.2

Czy zonisamid nadaje się do leczenia wszystkich rodzajów napadów padaczkowych?

Zonisamid jest przeznaczony głównie do leczenia napadów częściowych, z uogólnionymi napadami wtórnymi lub bez nich.3

Czy zonisamid może być stosowany jako jedyny lek przeciwpadaczkowy u dzieci?

Nie, u dzieci zonisamid stosuje się tylko jako leczenie wspomagające, nie jako jedyny lek.4